200 บิ๊กอุตสาหกรรมอาหาร ซุ่มแปรรูป “กัญชง”ลุยตลาด

กระทรวงสาธารณสุขได้ออกประกาศฉบับที่ 424 ปลดล็อก“กัญชา และกัญชง” ให้เป็นพืชเศรษฐกิจใหม่ โดยยกเว้นสารสกัดกัญชาและกัญชงและบางส่วนของพืชกัญชงให้ไม่ถูกควบคุมเป็นยาเสพติดให้โทษในประเภท 5 เพื่อให้สามารถนำไปใช้ในอุตสาหกรรมประเภทต่าง ๆ ได้ เช่น อาหาร เครื่องสำอาง ผลิตภัณฑ์สมุนไพรและยา เพื่อสร้างรายได้ใหม่ให้กับประเทศมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2564 เป็นต้นไปนั้น “ฐานเศรษฐกิจ”สัมภาษณ์ นายวิศิษฐ์  ลิ้มลือชา นายกสมาคมผู้ผลิตอาหารสำเร็จรูป ซึ่งมีสมาชิกเป็นบริษัทแถวหน้าในอุตสาหกรรมอาหารไทยกว่า 200 รายถึงความเคลื่อนไหวในเรื่องนี้ คำต่อคำ

- ปัจจุบันมีผู้ประกอบการอาหารที่เตรียมรุกแปรรูปอาหารจากกัญชง-กัญชามากน้อยเพียงใด

มีเยอะครับแต่ยังอยู่ในขั้นตอนทดลอง คือทุกอย่างจะต้องขออนุญาต และมีความร่วมมือระหว่างผู้ประกอบการและมหาวิทยาลัยที่เป็นการทำงานด้านวิจัย ทดลอง คืออยู่ดี  ๆ ผู้ประกอบการจะทดลองเอง หรือออกผลิตภัณฑ์เองไม่ได้ เพราะฉะนั้นยังอยู่ในขั้นตอนที่บริษัทที่เขาพร้อมด้านนี้ เขาก็ไปมีความร่วมมือด้านงานวิจัยกับมหาวิทยาลัย หรือสถาบันวิจัยกันแล้ว เพื่อเตรียมผลิตภัณฑ์

-ส่วนใหญ่ใช้ส่วนไหนของพืชทั้งสองชนิดนี้ในการผลิต

ใช้ได้ทุกส่วน แต่กัญชงจะง่ายกว่ากัญชา  เพราะกัญชงอนุญาตให้ปลูกได้ง่ายกว่ากัญชา และขออนุญาตง่ายกว่า และใช้ได้ทุกส่วนยกเว้นช่อดอก ขณะที่กัญชาขออนุญาตยากกว่า เพราะหลัก ๆ แล้วยังเพื่อใช้ประโยชน์ทางการแพทย์เป็นหลัก และที่ยังใช้ใม่ได้คือช่อดอกและเมล็ด มันจะต่างกันตรงนี้ เพราะถ้าใช้ก็จะผิดกฎหมาย

-ส่วนไหนของกัญชง เรานำมาแปรรูปด้านอาหารได้บ้าง

 หลัก ๆ น่าจะเป็นใบกับเมล็ด เมล็ดนี่จะทำน้ำมัน สารสกัดจากเมล็ดกัญชงน้ำมัน และมาทำสารสกัดต้นทางที่จะนำไปเป็นส่วนผสมในอาหารต่าง ๆ  ซึ่งข้อดีของมันคือมีกลูตาเมตสูง สามารถนำมาทำเป็นเครื่องปรุงต่าง ๆ  พูดง่าย ๆ คือใช้แทนผงชูรส

-ขณะนี้มหาวิทยาลัยเนื้อหอม มีเอกชนมาเซ็นร่วมมือวิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์อาการจากพืชกัญชง

ถูกต้อง แต่มหาวิทยาลัยจะเนื้อหอมได้ก็ต้องมีเครื่องมืออุปกรณ์ และอาจารย์ที่สนใจที่จะทำทดลองด้านนี้พร้อมด้วย

-มองเป็นโอกาสมากน้อยแค่ไหนสำหรับอุตสาหกรรมอาหารในการแปรรูปอาหารจากกัญชงและกัญชา

ก็มีโอกาส กัญชงมีโอกาสมากกว่า และจะเห็นได้เร็วกว่า กัญชาต้องใช้เวลา เพราะว่ายังไม่มีความชัดเจนในการอนุญาตให้ผลิตช่วงนี้ออกมา ต้องรอ อย.ประกาศ กัญชงจะง่ายกว่าและเร็วกว่า เพราะมันโยงไปถึงเรื่องวิธีการเพาะปลูกด้วย เรื่องการอนุญาตอะไรจะง่ายกว่า

-ผู้ประกอบการเริ่มมีผลิตภัณฑ์ออกมาบ้างหรือยัง

มีเกือบออก เพราะมันยังออกไม่ได้ สมมุติผลิตภัณฑ์พร้อมแล้ว แต่ว่าการที่จะระบุข้อความต่าง ๆ บนฉลากยังทำไม่ได้ แต่การบริโภคสดสามารถทำได้แล้ว เช่นเราทำผัดกะเพราใบกัญชง เอาใบกัญชงมาแปะวางไว้บนหน้าซัก 1 แผ่นสามารถทำได้ ส่วนกัญชาก็ไม่ได้หาง่าย คงเอามาวางบนอาหารไม่คุ้ม เพราะหลัก ๆ เนื่องจากว่ากลุ่มที่ทำได้เขาต้องไปลิงก์กับพวกแพทย์อย่างเดียว แพทย์สมุนไพร แพทย์แผนไทย หรือแพทย์สมัยใหม่ก็ตามที่เกี่ยวกับการแพทย์ ถึงจะมีของที่เหลือจากตรงที่ขายให้แพทย์เอามาบริโภคสดหรือกินสด แต่กัญชงสามารถขออนุญาตได้เลย จะง่ายกว่า 

-กัญชงน่าจะเห็นผลิตภัณฑ์ออกมาเร็วสุดเมื่อไหร่

 น่าจะกลางปี หรือครึ่งปีหลัง แต่กัญชาต้องไปปลายปีเลยนะถ้าผมเดานะ ทั้งนี้ทั้งนั้นขึ้นอยู่กับการออกประกาศของอย.ว่าส่วนผสมจะให้เท่าไหร่

-เรามุ่งหวังตลาดในประเทศหรือส่งออก

 จริง ๆ แล้วถ้าจะทำแบบเพื่อเศรษฐกิจของประเทศต้องมุ่งหวังส่งออก เพราะว่าตลาดในประเทศค่อนข้างแคบ เรามีประชากรแค่ 60 กว่าล้านคน  และไม่ใช่ว่าทุกคนสามรถบริโภคพวกนี้ได้ เพราะคนท้อง คนสูงอายุที่มีโรคต่าง ๆ  โรคหัวใจ โรคไต โรคตับก็ทานไม่ได้ เพราะฉะนั้นจะเหลือคนสุขภาพแข็งแรงดีที่สามารถบริโภคได้ แต่ในปริมาณจำกัด

-ตลาดที่มีอนาคต และเปิดแล้ว

มีหลายตลาดที่เขาเปิดแล้ว แต่ไม่เหมือนกันซักประเทศเลย และแต่ละประเทศเองก็พยายามใช้ผลิตภัณฑ์ของตัวเองอยู่ ถ้าเขาจะนำเข้าส่วนใหญ่จะนำเข้าวัตถุดิบ สินค้าแปรรูปอาจต้องรอเพราะต้องมีการเจรจาด้วย คือถ้าจะคุยกับประเทศไหนต้องแลกกัน เขาเองถ้าประเทศเขามี  เขาเปิด กฎหมายเขาเปิดด้วย แปลว่าเราส่งไปได้ เราก็ต้องนำเข้ามาได้ด้วย ก็ยังมีอีกหลายขั้นตอนที่ต้องคุย

-กลุ่มผู้ประกอบการอาหารที่สนใจเข้ามาศึกษา และมีแผนที่จะทำธุรกิจแปรูปอาหารเกี่ยวเนื่องจากกัญชงมากน้อยแค่ไหน

 เยอะแค่ไหน ส่วนใหญ่จะเป็นของกลุ่มรายใหญ่ที่เขาทำตลาดเครื่องดื่มอยู่แล้ว อันนี้เขาเอาแน่ มีงานวิจัยอะไรรอไว้แล้ว เช่น บริษัทเกี่ยวกับอาหารและเครื่องดื่มที่อยู่ในตลาดหลักทรัพย์กว่า 20 บริษัทเขาก็เตรียมการกันทั้งนั้น ก่อนหน้านี้ก็ทำเครื่องดื่มอยู่แต่ว่วนใหญ่เวลายนี้รอประกาศของ อย.เพื่อที่จะบอกว่า บนฉลากสินค้าคุณจะต้องระบุอะไรบ้าง ส่วนผสมกัญชงในแต่ละผลิตภัณฑ์ต้องไม่เกินเท่าไหร่ อั้นนี้คือที่เราประกาศเขาอยู่ ถ้าออกมาปุ๊บผลิตภัณฑ์พวกนี้ก็ผลิตออกมาขายได้

-ผู้ประกอบการในสมาคมผู้ผลิตอาหารสำเร็จรูปส่วนใหญ่ก็เตรียมลุยทั้งนั้นเลยใช่หรือไม่

 ก็วิจัยกันหมด เวลาเราจัดสัมมนาจะเห็นว่าความตื่นตัวของผู้ประกอบการในกลุ่มอาหารก็มาติดตามฟัง เพราะอยากรู้ว่าทำอะไรได้แค่ไหน เขาจะได้ไปพัฒนาผลิตภัณฑ์ตัวเอง อย่างน้อยถ้าผลิตภัณฑ์เขาจะมีส่วนผสมของกัญชงอยู่แล้วแตกไลน์ออกมาเป็นโพรดักส์  1 ตัวก็ยังดี เพราะถ้าบูมในช่วงต้น ๆ จะเป็นโอกาสของการทำตลาดก่อน ส่วนต่างประเทศเราต้องไปดูในรายละเอียดว่าประเทศนั้น ๆ เขากฎหมายเขาอนุญาตเหมือนเราหรือไม่ เพราะแต่ละประเทศอนุญาตไม่เท่ากัน สมมุติว่าเปิดเหมือนกันก็ต้องมีการไปเจรจากันว่าเราจะเริ่มแลกเปลี่ยนสินค้ากันนะ แปลว่าเราขายเขาได้ เขาก็ต้องขายได้เหมือนกัน

-ตลาดกัญชง ประเทศไหนเปิดแล้วบ้าง

ทางยุโรปบางประเทศเปิดแล้ว อเมริกาบางรัฐเปิดแล้ว ไม่เหมือนกันทุกรัฐกฎหมายให้การอนุญาตในระดับที่ต่างกัน สมาชิกของสมาคมผู้ผลิตอาหารสำเร็จรูปกว่า 200 ราย ปกติประชุมกันจะมาประมาณ 50 ราย แต่พอมีเรื่องนี้ก็มา 200 กว่ารายเลย ตีว่าอย่างน้อย 20-30% ของผู้ประกอบการ(40-60 ราย)ก็หันมาให้ความสนใจกับตัวนี้ แต่ว่าอยู่ในช่วงตัดสินใจว่าจะเริ่มลงมือทดลองเลยมั้ย จาก 200 รายตีว่า 20-30% ทำแน่ ๆ 

-ส่วนใหญ่ทำด้านกัญชงเป็นหลัก

เบื้องต้นผมเชื่อว่าเขาเตรียมไว้ทั้ง 2 อย่างทั้งกัญชงและกัญชา เพราะว่าบางเรื่องเป็นความลับที่เขาทำร่วมกับสถาบันวิจัยต่าง ๆ หรือมหาวิทยาลัย แต่ไม่ได้เปิดเผย แต่เชื่อว่าเขาทำทั้ง 2 ตัว

“สมาชิกสมาคมผู้ผลิตอาหารสำเร็จรูปกว่า 200 ราย ปกติประชุมกันจะมาประมาณ 50 ราย แต่พอมีเรื่องนี้ก็มา 20 กว่ารายเลย ตีว่าอย่างน้อย 20-30% ของผู้ประกอบการก็หันมาให้ความสนใจกับตัวนี้ แต่ว่าอยู่ในช่วงตัดสินใจว่าจะเริ่มลงมือทดลองเลยมั้ย จาก 200 รายตีว่า 20-30% ทำแน่ ๆ”

-แต่ที่ทำได้ง่ายกว่า และมีโอกาสมากกว่าคือกัญชง

 ถูกต้อง เนื่องจากกฎหมายออกมาเร็วกว่าและควบคุมได้ง่ายกว่า และ THC น้อย ส่วนกัญชาเขาควบคุมอย่างนี้ ถ้ามี THC เกิน 1% ถือว่าเป็นกัญชาหมดเลย เขาดูที่ค่า THC เป็นหลัก

ข่าวที่เกี่ยวข้อง :

รัฐบาลยัน หนุนสร้างมูลค่าเพิ่ม ”กัญชง-กัญชา”

มุมมองตลาด "กัญชง-กัญชา" กับผู้ประกอบการร้านอาหารอาโนส์(Arno's)

หนุนสินเชื่อปลูก"กัญชง-กัญชา"ธ.ก.ส.ตั้งวงเงินรอ 10,000 ล้านบาท

ปลดล็อก ‘กัญชง-กัญชา’  ดันไทย ฮับแปรรูปอาเซียน 

การยาสูบ เตรียมพร้อมผลิตกัญชง-กัญชา เชิงพาณิชย์แล้ว