ศาลไม่คุ้มครองชั่วคราวปม“บาร์โค้ดบัตรเลือกตั้ง”ยังไร้เหตุเสียหาย

วันที่ 1 เมษายน 2569 ศาลรัฐธรรมนูญ ได้พิจารณาคำร้องที่เกี่ยวเนื่องกับกรณีการจัดการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (สส.) เป็นการทั่วไป เมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ซึ่งก่อนหน้านี้ สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน ได้ยื่นคำร้องต่อศาล ขอให้วินิจฉัยตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 213

คำร้องดังกล่าวระบุถึงการดำเนินการของ คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ในการออกแบบและจัดพิมพ์บัตรเลือกตั้งที่มีบาร์โค้ดและ QR Code ซึ่งอาจทำให้สามารถตรวจสอบตัวตนของผู้ลงคะแนนและผลการลงคะแนนได้ อันอาจกระทบต่อหลักการออกเสียงโดยลับ และอาจขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญหลายมาตรา

ต่อมา นายภัทรพงศ์ ศุภักษร หรือ “ทนายอั๋น” หนึ่งในผู้ร้องเรียนต่อผู้ตรวจการแผ่นดิน (ลำดับที่ 18) ได้ยื่นคำร้องเพิ่มเติม ลงวันที่ 18 มีนาคม 2569 ขอให้ศาลรัฐธรรมนูญกำหนดมาตรการ หรือวิธีการชั่วคราวก่อนมีคำวินิจฉัย โดยขอให้ยุติ หรือ ชะลอการเปิดประชุมสภาผู้แทนราษฎรครั้งแรก

อย่างไรก็ตาม ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาแล้วเห็นว่า นายภัทรพงศ์ไม่มีสถานะเป็น “ผู้ร้อง” ในคดีนี้โดยตรง เนื่องจากผู้ร้องตัวจริง คือผู้ตรวจการแผ่นดิน การยื่นคำร้องดังกล่าวจึงมีลักษณะเป็นการแก้ไขเพิ่มเติมคำร้อง ซึ่งตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2561 มาตรา 55 กำหนดให้กระทำได้เฉพาะผู้ร้องเท่านั้น

ด้วยเหตุนี้ ศาลจึงมีมติเป็นเอกฉันท์ “ไม่รับคำร้อง” ดังกล่าวไว้พิจารณา

นอกจากนี้ ศาลยังพิจารณาถึงคำขอให้กำหนดมาตรการชั่วคราว โดยเห็นว่า ยังไม่มีเหตุจำเป็นเร่งด่วน หรือ ความเสียหายร้ายแรงใกล้จะเกิดขึ้น ที่จะต้องออกมาตรการเพื่อระงับสถานการณ์ก่อนมีคำวินิจฉัย ตามมาตรา 71 ของกฎหมายเดียวกัน 

ทั้งนี้ สำหรับการประชุมสภาผู้แทนราษฎรครั้งแรก มีวาระสำคัญในการเลือกประธานสภาผู้แทนราษฎร และรองประธานสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งถือเป็นขั้นตอนสำคัญในการเริ่มต้นกระบวนการทำงานของฝ่ายนิติบัญญัติภายหลังการเลือกตั้ง