เงินเฟ้ออาเซียนรอบใหม่ กำลังทำให้โจทย์ 'ธนาคารกลาง'ยากกว่าเดิม

แรงกดดันเงินเฟ้อในอาเซียนกำลังเปลี่ยนรูปแบบอีกครั้ง และอาจกลายเป็นโจทย์ที่ซับซ้อนกว่าช่วงหลังโควิด เมื่อปัจจัยสำคัญไม่ได้มาจากอุปสงค์ภายในประเทศเพียงอย่างเดียว แต่เริ่มมาจาก “ต้นทุนโลก” ทั้งราคาพลังงาน ความเสี่ยงภูมิรัฐศาสตร์ และปัญหา supply chain มากขึ้น

ความตึงเครียดในตะวันออกกลางกำลังกระทบมากกว่าราคาน้ำมัน เพราะยังส่งผ่านไปยังค่าขนส่ง ค่าระวางเรือ ต้นทุนประกันภัย ปุ๋ย อาหาร และต้นทุนการผลิตในหลายประเทศของอาเซียน ซึ่งยังพึ่งพาการนำเข้าพลังงานในระดับสูง

สิ่งที่ธนาคารกลางเริ่มกังวลจึงไม่ใช่เพียง “เงินเฟ้อสูงชั่วคราว” แต่คือความเสี่ยงของภาวะ inflation persistence หรือเงินเฟ้อที่ลดลงได้ยากและอยู่ในระดับสูงต่อเนื่อง

เงินเฟ้ออาเซียนเริ่ม “แตกต่างกันมากขึ้น”

แม้หลายประเทศในอาเซียนเผชิญแรงกดดันด้านราคาเหมือนกัน แต่ลักษณะของเงินเฟ้อเริ่มแตกต่างกันอย่างชัดเจน

ไทยยังถือว่าแรงกดดันเงินเฟ้อโดยรวมอยู่ในระดับจำกัด โดยเงินเฟ้อทั่วไปเดือนเมษายน 2569 อยู่ที่ 2.89% จากราคาพลังงานและอาหารบางส่วน แต่เงินเฟ้อพื้นฐานยังอยู่เพียง 0.83% สะท้อนว่าแรงกดดันด้านราคายังไม่ได้กระจายตัวกว้าง เนื่องจากกำลังซื้อในประเทศยังอ่อนแอ และเศรษฐกิจยังฟื้นตัวต่ำกว่าหลายประเทศในภูมิภาค

อินโดนีเซียก็ยังอยู่ในกลุ่มที่แรงกดดันเงินเฟ้อค่อนข้างจำกัด โดยเงินเฟ้อทั่วไปอยู่ที่ 2.42% และเงินเฟ้อพื้นฐาน 2.44%

ตรงกันข้าม ฟิลิปปินส์เริ่มเผชิญแรงกดดันด้านราคาที่สูงขึ้นชัดเจน โดยเงินเฟ้อเดือนเมษายนพุ่งแตะ 7.2% ขณะที่เงินเฟ้อพื้นฐานเพิ่มเป็น 3.9% สะท้อนว่าแรงกดดันด้านราคาเริ่มกระจายตัวเป็นวงกว้าง

ส่วนเวียดนามเริ่มเห็นการส่งผ่านต้นทุนเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจชัดขึ้น โดยเงินเฟ้อพื้นฐานอยู่ที่ 4.66% จากเศรษฐกิจที่ยังขยายตัวแข็งแรง

ขณะที่ลาวยังเผชิญแรงกดดันจากหลายด้าน ทั้งค่าเงิน ต้นทุนการนำเข้า ภาระหนี้ และข้อจำกัดเชิงโครงสร้าง ส่งผลให้เงินเฟ้อเดือนเมษายนเพิ่มขึ้นเป็น 10.2%

บทเรียนจาก stagflation ยังกลับมาหลอกหลอน

หนึ่งในบทเรียนสำคัญจากวิกฤต stagflation ช่วงทศวรรษ 1970 คือ ความผิดพลาดในการประเมินว่าเงินเฟ้อจะเป็นเพียง shock ชั่วคราว

ในอดีต ธนาคารกลางหลายประเทศยังใช้นโยบายการเงินแบบผ่อนคลาย แม้ต้นทุนพลังงานจะเริ่มส่งผ่านเข้าสู่ค่าจ้างและราคาสินค้าในวงกว้างแล้ว สุดท้ายทำให้เกิด wage-price spiral หรือวงจรที่ค่าจ้างและราคาสินค้าเร่งตัวผลักดันกันต่อเนื่อง

ผลลัพธ์คือ ธนาคารกลางต้องขึ้นดอกเบี้ยรุนแรงในเวลาต่อมา เพื่อดึงเงินเฟ้อกลับลงมา ซึ่งแลกกับเศรษฐกิจถดถอยและการว่างงานที่สูงขึ้น

ธนาคารกลางกำลังเจอ “Policy Dilemma”

โจทย์สำคัญในปี 2026 คือ เมื่อเงินเฟ้อเกิดจาก “ฝั่งต้นทุน” การขึ้นดอกเบี้ยเพียงอย่างเดียวอาจไม่สามารถแก้ปัญหาได้ทั้งหมด

เพราะดอกเบี้ยสามารถกดอุปสงค์ได้ แต่ไม่สามารถลดราคาน้ำมัน แก้ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ หรือคลี่คลายปัญหา supply chain ได้โดยตรง

หากขึ้นดอกเบี้ยเร็วเกินไป เศรษฐกิจอาจชะลอหนัก แต่หากตอบสนองช้าเกินไป เงินเฟ้อ ค่าเงิน และความคาดหวังเงินเฟ้ออาจฝังตัวในระบบเศรษฐกิจ จนต้นทุนในการควบคุมเงินเฟ้อในอนาคตสูงขึ้นกว่าเดิม

ฟิลิปปินส์เริ่มเป็นตัวอย่างชัดเจนของการกลับมาใช้นโยบายการเงินตึงตัว หลังธนาคารกลางปรับขึ้นดอกเบี้ย 0.25% สู่ระดับ 4.50% เพื่อรักษาเสถียรภาพด้านราคาและความน่าเชื่อถือของนโยบายการเงิน

ด้านสิงคโปร์ยังคงใช้ค่าเงินเป็นเครื่องมือหลักในการควบคุม imported inflation หรือเงินเฟ้อนำเข้า ขณะที่หลายประเทศในภูมิภาคเริ่มจับตาสภาพคล่องและเสถียรภาพค่าเงินใกล้ชิดมากขึ้น

ส่วน ธนาคารแห่งประเทศไทย ยังคงอัตราดอกเบี้ยนโยบายไว้ที่ 1.00% เนื่องจากมองว่าแรงกดดันเงินเฟ้อของไทยยังมาจากฝั่งต้นทุนเป็นหลัก และยังไม่ส่งผ่านเป็นวงกว้างในระบบเศรษฐกิจ

โลกกำลังเปลี่ยนจาก “ดอกเบี้ยต่ำ” สู่ “ต้นทุนสูง”

หลายปีที่ผ่านมา โลกคุ้นชินกับเงินเฟ้อต่ำ พลังงานราคาถูก และนโยบายการเงินผ่อนคลาย แต่ปี 2026 อาจสะท้อนว่า โลกกำลังก้าวเข้าสู่ยุคใหม่ที่ต้นทุน พลังงาน และภูมิรัฐศาสตร์ กลับมาเป็นตัวแปรสำคัญอีกครั้ง

และนี่กำลังทำให้โจทย์ของธนาคารกลางยากกว่าเดิม เพราะการ “คุมเงินเฟ้อ” และ “ประคองเศรษฐกิจ” อาจไม่สามารถทำพร้อมกันได้อย่างง่ายดายอีกต่อไป

ที่มา: Bnomics ธนาคาร กรุงเทพ