วิจัยกรุงศรีชี้ สงครามลากยาว เฟดไม่ลดดอกเบี้ยง่าย ไทยเตรียมงบรับแรงกระแทก

ความตึงเครียดในตะวันออกกลางที่ยกระดับขึ้นอย่างรวดเร็ว กำลังกลายเป็นตัวแปรสำคัญที่สั่นคลอนเสถียรภาพเศรษฐกิจโลก โดยเฉพาะในมิติของ “พลังงาน” ซึ่งมีแนวโน้มเผชิญความเสี่ยงสูงขึ้นต่อเนื่อง หลังอิสราเอลเปิดฉากโจมตีแหล่งก๊าซธรรมชาติขนาดใหญ่ของอิหร่าน ขณะที่อิหร่านตอบโต้ด้วยการโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานในหลายประเทศในภูมิภาค

สถานการณ์ดังกล่าวยิ่งตอกย้ำความเปราะบางของระบบพลังงานโลก โดยเฉพาะเมื่อสหรัฐฯ ส่งสัญญาณแข็งกร้าว พร้อมขู่ว่าจะทำลายโรงไฟฟ้าของอิหร่าน หากไม่มีการเปิดเสรีการเดินเรือในช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางลำเลียงพลังงานสำคัญของโลก

ขณะเดียวกันยังมีรายงานการเตรียมกำลังนาวิกโยธินสหรัฐฯ สำหรับปฏิบัติการภาคพื้นดิน สะท้อนความเสี่ยงที่ความขัดแย้งอาจลุกลามและยืดเยื้อ

แรงกดดันด้านพลังงานดังกล่าว ส่งผลโดยตรงต่อทิศทางนโยบายการเงินของสหรัฐฯ โดยธนาคารกลางสหรัฐ (เฟด) มีมติคงอัตราดอกเบี้ยนโยบายไว้ที่ระดับ 3.50–3.75% ในการประชุมวันที่ 17-18 มีนาคม แม้สัญญาณเศรษฐกิจ โดยเฉพาะตลาดแรงงาน จะเริ่มชะลอตัวชัดเจนมากขึ้น

อย่างไรก็ตาม หากสงครามยืดเยื้อและดันราคาพลังงานสูงขึ้น จะยิ่งเพิ่มแรงกดดันเงินเฟ้อ และทำให้การปรับตัวเข้าสู่เป้าหมายเงินเฟ้อ 2% ล่าช้ากว่าคาด ซึ่งอาจทำให้เฟดจำเป็นต้อง “คงดอกเบี้ยในระดับสูง” ตลอดทั้งปี 2569

ในทางกลับกัน หากสถานการณ์จำกัดวงและราคาพลังงานเริ่มปรับลดลง ก็ยังมีความเป็นไปได้ที่เฟดจะลดดอกเบี้ยได้อย่างน้อย 1 ครั้งในช่วงครึ่งหลังของปี

ขณะที่เศรษฐกิจจีนยังคงเผชิญแรงกดดันเชิงโครงสร้าง โดยแม้การบริโภคภายในประเทศจะได้รับแรงหนุนระยะสั้นจากเทศกาลตรุษจีน แต่ภาพรวมยังอ่อนแอจากวิกฤตภาคอสังหาริมทรัพย์ที่ยืดเยื้อ โดยราคาบ้านในจีนปรับลดลงต่อเนื่องยาวนานกว่า 4 ปี

ภายใต้บริบทดังกล่าว ความหวังในการฟื้นตัวของเศรษฐกิจจีนจึงยังพึ่งพานโยบายภาครัฐเป็นหลัก ทั้งมาตรการกระตุ้นการบริโภค เช่น โครงการอุดหนุนการแลกซื้อสินค้าใหม่ การเสริมสร้างระบบหลักประกันรายได้และสวัสดิการสังคม รวมถึงการเร่งลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน ซึ่งในช่วงสองเดือนแรกของปีสามารถขยายตัวได้ถึง 11.4%

ด้านประเทศไทย การเมืองภายในเริ่มมีความชัดเจนมากขึ้น หลังสภาผู้แทนราษฎรมีมติเสียงข้างมากเลือกนายอนุทิน ชาญวีรกูล เป็นนายกรัฐมนตรีคนที่ 32 ของประเทศ ด้วยคะแนน 293 เสียง จาก 498 เสียง ขณะที่ก่อนหน้านั้นสภาฯ ได้เลือกนายโสภณ ซารัมย์ เป็นประธานสภาผู้แทนราษฎร

โครงสร้างอำนาจที่ฝ่ายบริหารและฝ่ายนิติบัญญัติมาจากพรรคการเมืองเดียวกันเป็นครั้งแรกในรอบกว่า 15 ปี ถูกมองว่าจะช่วยเพิ่มเสถียรภาพทางการเมือง และเอื้อต่อการผลักดันนโยบายเศรษฐกิจ การออกกฎหมาย และกระบวนการงบประมาณให้มีความต่อเนื่องมากขึ้น

อย่างไรก็ตาม รัฐบาลใหม่ต้องเผชิญความท้าทายสำคัญจากวิกฤตพลังงานโลก โดยได้เตรียมมาตรการรองรับผลกระทบไว้หลายด้าน ทั้งการเตรียมงบประมาณผ่าน พ.ร.บ.โอนงบปี 2569 วงเงิน 50,000 ล้านบาท การเร่งเบิกจ่ายและผลักดันการลงทุนของรัฐวิสาหกิจ รวมถึงการเตรียมออกพระราชกำหนดค้ำประกันเงินกู้ให้กับกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงไม่น้อยกว่า 40,000 ล้านบาท

นอกจากนี้ ยังมีแนวทางพิจารณาปรับลดภาษีสรรพสามิตน้ำมัน หากสถานการณ์มีความจำเป็น เพื่อบรรเทาผลกระทบต่อค่าครองชีพและภาคธุรกิจ

ในมิติการค้าระหว่างประเทศ รัฐบาลไทยยังต้องเร่งดำเนินการเจรจากับสหรัฐฯ โดยต้องยื่นความเห็นเป็นลายลักษณ์อักษรต่อผู้แทนการค้าสหรัฐ (USTR) ภายในวันที่ 15 เมษายน และเข้าร่วมกระบวนการพิจารณาสาธารณะในวันที่ 5 พฤษภาคม ที่กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. ซึ่งจะเป็นอีกหนึ่งปัจจัยกำหนดทิศทางเศรษฐกิจไทยในระยะต่อไ