พฤติกรรมการบริโภคของจีนในปี 2026 (จบ)

ประการที่ 4 ประสบการณ์และวิถีชีวิต (Experience and Lifestyle) ในปี 2026 พฤติกรรมการใช้จ่ายของคนจีนจะยังคงมุ่งเน้นไปที่ประสบการณ์ อัตลักษณ์ส่วนบุคคล และการยกระดับคุณภาพชีวิตมากขึ้นอยู่ต่อไป ไม่ว่าจะเป็นการเดินทางท่องเที่ยว การรับประทานอาหารนอกบ้าน และบริการสันทนาการ

ผู้บริโภคมีแนวโน้มที่จะให้ความสำคัญกับประสบการณ์ที่น่าจดจำ โดยเฉพาะอย่างยิ่งกลุ่มผู้บริโภคในเจน Z และ Millennials ที่มีอายุน้อยกว่า

กลุ่มผู้บริโภคดังกล่าวจะมีความปรารถนาอย่างแรงกล้าสำหรับสินค้าและบริการ ที่สะท้อนอัตลักษณ์ (Authenticity) และค่านิยมที่บ่งบอกตัวตนของพวกเขา (Self-Expression) นั่นหมายความว่า คนรุ่นใหม่เหล่านี้แสวงหาความถูกต้อง ความเกี่ยวข้องด้านวัฒนธรรม และ อัตลักษณ์ในการจับจ่ายใช้สอย

และนี่อาจเป็นเหตุผลสำคัญ ที่ทำไมเราเห็นคนรุ่นใหม่เหล่านี้ใส่ใจในเรื่องราวที่มีความหมายและความมุ่งมั่นต่อความยั่งยืน และงานฝีมือ ยกตัวอย่างเช่น ความนิยมในการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมผ่านพิพิธภัณฑ์และกิจกรรมเวิร์กช้อป ทัวร์สนามกีฬานำโดยเซเลปอย่าง Jay Chou และ Eason Chan และการใช้บริการเรือสำราญสุดหรูล่องแม่น้ำแยงซีเกียง

นอกจากนี้ กลุ่มผู้บริโภคยุคใหม่เหล่านี้ยังมีทัศนคติ ค่านิยม และวิถีชีวิตที่เปลี่ยนแปลงไปมาก ผู้บริโภคกลุ่มนี้ให้ความสำคัญกับความสะดวก ความยืดหยุ่น และยั่งยืนในระดับที่สูง และมองว่า ทรัพย์สินที่มีมูลค่าสูงไม่ได้เป็นเครื่องบ่งบอก “สถานะ” ทางสังคมดังเช่นในอดีต จึงเลือก “การเข้าถึง” มากกว่า “การเป็นเจ้าของ” ในสินค้าที่มีมูลค่าสูง

เมื่อผสมโรงกับสถานการณ์เศรษฐกิจในระยะหลัง ที่เศรษฐกิจจีนไม่ได้เติบโตแรงเหมือนเมื่อทศวรรษก่อน และต้องเผชิญกับความท้าทายใหม่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสงครามการค้า 2.0 ทำให้กำลังซื้อภายในประเทศชะลอตัว และการส่งออกขยายตัวต่ำกว่าที่ควรจะเป็น (แม้ว่าปี 2025 จะเกินดุลการค้ามากกว่า 1 ล้านล้านเหรียญสหรัฐฯ ก็ตาม) และด้วยกำลังการผลิตมหาศาล ก็ทำให้จีนมีสินค้าค้างสต็อกอยู่ในระบบเหลืออยู่มาก

การเติบโตของเศรษฐกิจการเช่าระยะสั้นขยายวงทั้งในด้านวิถีชีวิตและเชิงธุรกิจ ผู้บริโภคชื่นชอบ “การเช่า” ในสารพัดสินค้า อาทิ เครื่องใช้ในครัวเรือน และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ไม่ว่าจะเป็นสมาร์ตโฟน คอมพิวเตอร์ กล้องถ่ายรูป และ โปรเจ็กเตอร์ฉายภาพ รวมทั้งโดรน

ยิ่งในช่วงหลัง คนจีนก็เริ่มเปลี่ยนจาก “การซื้อ” มาเป็น “การเช่า” สินค้าที่เหมาะสมกับไลฟสไตล์ และใช้เฉพาะในบางช่วงอายุ บางฤดูกาล และบางสถานการณ์กันมากขึ้น อาทิ อุปกรณ์กลางแจ้ง อาทิ เต็นท์น้ำหนักเบา และเตาแบบพกพา เพื่อไปตั้งแค้มป์ในพื้นที่นอกเมืองช่วงสุดสัปดาห์ หรือ หยุดยาวในเทศกาลสำคัญ และอุปกรณ์เกี่ยวกับเด็กเล็ก เช่น รถยนต์ รถเข็น ของเด็กเล่น เครื่องปั่นอาหาร เครื่องฟอกอากาศ หุ่นยนต์ดูดฝุ่น ที่นั่งเด็กในรถยนต์ และ เปียโนดิจิตัลระดับเริ่มต้น

ด้วยการแข่งขันที่มีอยู่สูงก็ทำให้ค่าเช่า มีความสมเหตุสมผล รถเข็นเด็ก หรือ ที่นั่งเด็กเล็กในรถยนต์ระดับพรีเมียม มีค่าเช่าเพียง 50-80 หยวนต่อวัน ขณะที่กล้องและโปรเจ็กเตอร์ก็อยู่ระหว่าง 70-150 หยวนต่อวัน ขึ้นอยู่กับยี่ห้อและระดับคุณภาพ

ยิ่งปี 2026 เป็น “ปีม้า” ที่คาดว่าครอบครัวคนจีนวางแผนจะมีลูกกันเพิ่มขึ้น ก็อาจเพิ่มอุปสงค์ในสินค้าส่วนหลังนี้ในอนาคต

ทำนองเดียวกัน ก็เกิดขึ้นในวงการธุรกิจ หลายครั้งที่เราไปเยี่ยมชมบริษัทจีน ก็อาจพบว่า อุปกรณ์สำนักงานที่ใหม่และทันสมัย ล้วนมาจากการเช่าแทบทั้งสิ้น หรือเวลาเราว่าจ้างออกาไนเซอร์มาช่วยจัดงานคอนเสิร์ต เทศกาลดนตรี หรือ งานแสดงสินค้า ก็อย่านึกว่าผู้จัดงานต้องลงทุนซื้อหาเครื่องมือ อุปกรณ์ และอื่นๆ ทั้งเบื้องหน้าและฉากหลังทั้งหมด

เพราะในทางปฏิบัติ ผู้จัดงานนิยมเช่าสิ่งต่างๆ เหล่านั้นแทบทั้งหมดได้ในราคาไม่สูงมากนัก ไม่ว่าจะเป็นกล้องระดับมืออาชีพ อุปกรณ์วิดีโอระดับไฮเอนด์ โดรนถ่ายภาพคุณภาพสูง และเวทีการแสดงพร้อมจอแอลอีดี หรือแม้กระทั่งเสื้อผ้าและเครื่องประดับของนักแสดงและทีมงาน ที่มีอยู่อย่างหลากหลายด้วยความสะดวกผ่านแพลตฟอร์มการค้าออนไลน์ ที่มีมากกว่า 30,000 ร้าน ได้ในชั่วกระพริบตา

ยกตัวอย่างเช่น กล้องระดับมืออาชีพมีค่าเช่าระหว่าง 200-400 หยวนต่อวัน หรือ การเช่าเสื้อผ้าและเครื่องประดับให้เข้ากับแนวคิดหลักของการจัดงาน และสามารถจัดส่งถึงมือผู้เช่าในจีนได้ภายใน 1-2 วันเท่านั้น

                                     

นอกจากนี้ วิถีชีวิตที่คนรุ่นใหม่ต้องการเป็นผู้ประกอบการแนวใหม่ที่อยู่ในโลกสังคมออนไลน์ อาทิ การเขียนบล็อกท่องเที่ยว ก็นิยมเช่ากล้องและเครื่องมืออุปกรณ์มาใช้เป็นคราวๆ การเช่าเกมช่วยเพิ่มปฏิสัมพันธ์ทางสังคม หรือ เข้าสู่โลกธุรกิจผ่านโมเดลธุรกิจ “การเช่าฝากขาย” ที่เจ้าของสามารถฝากขายอุปกรณ์ที่ไม่ได้ใช้ไปยังแพลตฟอร์มเพื่อปล่อยเช่าและแบ่งปันผลกำไรกับบริษัทได้

บริการเช่าจึงไม่เพียงให้ประโยชน์ในแง่ของต้นทุนค่าใช้จ่ายที่ต่ำ และเปิดโอกาสให้ได้ทดลองใช้ข้าวของเครื่องใช้เหล่านั้น โดยไม่มีภาระค่าเสื่อมราคาเท่านั้น แต่ยังช่วยเพิ่มความสะดวกสบาย ความยืดหยุ่น และความเป็นอิสระ รวมทั้งเพลิดเพลินกับกิจกรรมพิเศษได้ โดยไม่ต้องเก็บอุปกรณ์เหล่านั้นที่บ้านในระยะยาว ซึ่งช่วยให้การจัดการพื้นที่บ้านเรียบร้อยและเป็นระเบียบมากขึ้น

Analysys บริษัทที่ปรึกษาอินเทอร์เน็ตในปักกิ่งพบว่า ผู้ใช้ทั้งหมด 38.2% เช่าเพื่อทดสอบผลิตภัณฑ์ก่อนซื้อ ในขณะที่ 33.7% เช่าเพื่อเพลิดเพลินกับความหลากหลายมากขึ้น เหตุผลหลักในการเช่าสิ่งของ ได้แก่ คอนเสิร์ต การเดินทาง ความบันเทิง และ การทํางาน โดยการดูแลรักษาสุขภาพและความงาม กําลังกลายเป็นพื้นที่การเติบโตใหม่

ด้วยพฤติกรรมผู้บริโภคจีนที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว การจัดส่งที่รวดเร็วในเมืองเดียวกัน และการควบคุมคุณภาพอย่างเข้มงวด ด้วยการสร้างแบรนด์ผ่านแพลตฟอร์มที่โปร่งใสและเชื่อถือได้ ทำให้เศรษฐกิจการเช่า (Rental Economy) ของจีนได้รับความนิยมมากขึ้น

สิ่งนี้ทำให้ “เศรษฐกิจการเช่า” หรือแนวโน้ม “เศรษฐกิจแบ่งปัน” (Shared Economy) ในจีนเติบโต และมีศักยภาพที่จะขยายตัวอย่างรวดเร็วในอนาคต ตามรายงานของ Analysys ประเมินว่า ตลาดเช่าของจีนในปี 2025 มีมูลค่าราว 71,600 ล้านหยวน และคาดว่าจะแตะหลัก 1 ล้านล้านหยวนในปี 2030

ลองติดตามดูครับว่า พฤติกรรมการบริโภคของชาวจีนในปี 2026 จะเป็นอย่างที่ว่าไว้ไหม และเราจะเอาประโยชน์จากการเปลี่ยนแปลงนี้อย่างไรได้บ้าง ...

คอลัมน์มังกรกระพือปีก โดย...ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีน หน้า 6 หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ฉบับที่ 4,171 วันที่ 1 - 4 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569