จีนขยับบทบาทกลางวิกฤตพลังงาน 'หวัง อี้' เตือนโลกถึงจุดตัดสงคราม–สันติภาพ

ความตึงเครียดในตะวันออกกลางยังคงยกระดับต่อเนื่อง ท่ามกลางความพยายามทางการทูตของมหาอำนาจโลก โดยล่าสุด Wang Yi รัฐมนตรีต่างประเทศจีน ได้หารือทางโทรศัพท์กับ Abbas Araghchi รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน เพื่อเรียกร้องให้มีการรับประกันเสรีภาพและความปลอดภัยของการเดินเรือผ่าน “ช่องแคบฮอร์มุซ” เส้นทางขนส่งพลังงานที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของโลก

เมื่อวันที่ 16 เมษายน 2569 เวลา 12.25 น. สำนักข่าว South China Morning Post รายงานว่า หวัง อี้ รัฐมนตรีต่างประเทศจีน ได้หารือทางโทรศัพท์กับนายอับบาส อารักชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน โดยเรียกร้องให้มีการรับประกันเสรีภาพและความปลอดภัยของการเดินเรือระหว่างประเทศ ผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งพลังงานสำคัญของโลก

การเคลื่อนไหวดังกล่าวถือเป็นความพยายามล่าสุดของจีนในการใช้บทบาททางการทูต ท่ามกลางสถานการณ์สงครามอิหร่านที่ทวีความตึงเครียด หลังสหรัฐฯ ประกาศปิดล้อมทางทะเลต่อท่าเรืออิหร่าน ส่งผลให้ความไม่แน่นอนในช่องแคบฮอร์มุซเพิ่มสูงขึ้น

หวัง อี้ ระบุอย่างชัดเจนว่า สถานการณ์ปัจจุบันได้มาถึง “จุดหัวเลี้ยวหัวต่อระหว่างสงครามกับสันติภาพ” พร้อมย้ำว่า “หน้าต่างแห่งสันติภาพกำลังเปิดขึ้น” แต่ต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกฝ่าย โดยเฉพาะการรักษาสมดุลระหว่างอธิปไตยของประเทศชายฝั่งกับความจำเป็นของโลกในการใช้เส้นทางเดินเรือดังกล่าวอย่างปลอดภัย

ในมุมมองของจีน การฟื้นฟูการเดินเรือในช่องแคบฮอร์มุซให้กลับสู่ภาวะปกติ ไม่ใช่เพียงประเด็นระดับภูมิภาค แต่เป็น “ผลประโยชน์ร่วมของประชาคมโลก” เนื่องจากเส้นทางดังกล่าวเป็นเส้นเลือดหลักของตลาดพลังงานโลก ซึ่งเชื่อมโยงโดยตรงกับราคาน้ำมัน เงินเฟ้อ และเสถียรภาพเศรษฐกิจในวงกว้าง

ด้านอิหร่านแสดงท่าทีเปิดรับการเจรจา โดยระบุว่ายังคงพร้อมเดินหน้าหาทางออกอย่างสันติ และคาดหวังให้จีนมีบทบาทเชิงรุกในการผลักดันกระบวนการสันติภาพ ขณะที่ความพยายามทางการทูตยังดำเนินต่อเนื่อง โดยมีสัญญาณว่าการเจรจาระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่านอาจกลับมาเริ่มต้นอีกครั้งภายในสัปดาห์นี้

อย่างไรก็ตาม กระทรวงการต่างประเทศจีนได้ออกมาเตือนว่า มาตรการปิดล้อมของสหรัฐฯ เป็นแนวทางที่ “เสี่ยงและไร้ความรับผิดชอบ” ซึ่งอาจยิ่งซ้ำเติมความตึงเครียด และบั่นทอนความเปราะบางของข้อตกลงหยุดยิงที่กำลังจะสิ้นสุดในวันที่ 22 เมษายน

ในอีกด้านหนึ่ง Donald Trump ประธานาธิบดีสหรัฐ ได้ส่งสัญญาณเชิงบวกต่อความสัมพันธ์กับจีน โดยระบุว่าจีนให้คำมั่นว่าจะไม่ส่งอาวุธให้อิหร่าน ก่อนการเยือนจีนอย่างเป็นทางการในเดือนหน้า ซึ่งสะท้อนความพยายามรักษาสมดุลเชิงยุทธศาสตร์ระหว่างมหาอำนาจ