ราคาอาหารพุ่ง ข้าวแพงสุดในรอบ7ปี
หนึ่งในผลพวงจากการแพร่ระบาดของโควิด-19 คือราคาอาหารโลกที่ทะยานสูงขึ้น ขณะนี้ราคาข้าว ซึ่งเป็นอาหารหลักของประชากรในภูมิภาคเอเชีย ขยับขึ้นสู่ระดับสูงที่สุดในรอบ 7 ปีแล้ว โดยราคาข้าวขาว 5% ของไทยที่เป็นราคาอ้างอิงในตลาด ขยับขึ้นมาแล้วถึง 12% (ระหว่างวันที่ 25 มีนาคม-1 เมษายนที่ผ่านมา) และราคาในขณะนี้ ก็เป็นระดับสูงที่สุดนับตั้งแต่เดือนเมษายน 2556
เอเชียเป็นภูมิภาคที่ผลิต 90% ของปริมาณข้าวโลก และก็เป็นภูมิภาคที่เป็นผู้บริโภคข้าวในสัดส่วนประมาณเดียวกันนั้น การที่ราคาข้าวปรับตัวสูงขึ้นในช่วงเวลานี้ โดยเฉพาะข้าวจากประเทศไทยนั้นเป็นผลมาจากมีความคาดหมายว่าความต้องการซื้อข้าวไทยจะพุ่งสูงขึ้น เนื่องจากประเทศผู้ส่งออกข้าวรายอื่นๆ ซึ่งเป็นรายใหญ่ ได้แก่ อินเดียและเวียดนาม (ผู้ส่งออกข้าวอันดับ 1 และอันดับ 3 ของโลก ตามลำดับ) ได้รับผลกระทบจากการแพร่ระบาดของไวรัสโควิด-19 และมีมาตรการจำกัดการส่งออกข้าวเพื่อสำรองไว้ใช้ยามฉุกเฉินภายในประเทศ
ในอินเดีย รัฐบาลประกาศใช้มาตรการล็อกดาวน์เพื่อให้ประชาชนกักตัวอยู่กับบ้าน ไม่เดินทางโดยไม่จำเป็น เพื่อที่รัฐจะสามารถควบคุมการแพร่ระบาดของโรค ทำให้เกิดภาวะชะงักงันด้านการขนส่ง การกระจายสินค้า และการขาดแคลนแรงงาน ผู้ค้าข้าวของอินเดียจำเป็นต้องระงับการทำสัญญาส่งออกล็อตใหม่ ขณะที่ล็อตที่เซ็นสัญญาซื้อขายไว้แล้ว ก็กำลังเผชิญปัญหาส่งมอบได้ล่าช้าจากเหตุผลที่กล่าวมา ส่วนกรณีของเวียดนาม รัฐบาลได้ประกาศจำกัดการส่งออกข้าว
สื่อต่างประเทศรายงานว่า ราคาข้าวได้เริ่มไต่ระดับสูงขึ้นมาตั้งแต่ปลายปี 2562 เมื่อไทยซึ่งเป็นประเทศผู้ส่งออกรายใหญ่อันดับ 2 ของโลก ประสบภัยแล้งส่งผลกระทบต่อผลผลิตขณะที่ความต้องการสั่งซื้อจากประเทศแถบเอเชียและแอฟริกา ทะยานสูงขึ้น แม้จะมีความคาดหวังว่า ปีนี้ผลผลิตข้าวของเอเชียจะเพิ่มมากขึ้นและมียอดยกมาจากปีก่อนมาก แต่ราคาก็ยังมีแนวโน้มสูงจากสถานการณ์ที่กล่าวมาข้างต้น นอกจากนี้ ในประเทศไทยเองยังประสบปัญหาขาดแคลนแรงงานด้วย เนื่องจากมาตรการปิดเมือง(ล็อกดาวน์) ทำให้แรงงานต่างด้าว เช่น แรงงานกัมพูชา เดินทางกลับประเทศ ปัจจัยด้านแรงงานยังอาจส่งผลต่อการปลูกและเก็บเกี่ยวในฤดูกาลที่กำลังจะมาถึง
แต่เรื่องนี้ก็เป็นสถานการณ์ระดับโลก เพราะมาตรการล็อกดาวน์เพื่อควบคุมไวรัสเป็นมาตรการที่หลายประเทศนำมาใช้ และทำให้เกิดการขาดแคลนแรงงานอย่างฉับพลันทั้งในจีน ยุโรป และอเมริกาเหนือ ขณะที่ฤดูกาลเพาะปลูกช่วงฤดูใบไม้ผลิกำลังใกล้เข้ามา หากปัญหาส่งผลกระทบต่อฤดูกาลเพาะปลูกนี้ก็จะสร้างปัญหาทั้งด้านอุปทานและราคาไปตลอดทั้งปี
หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ หน้า 23 ปีที่ 40 ฉบับที่ 3,565 วันที่ 12 - 15 เมษายน พ.ศ. 2563
