จีนชัตดาวน์ 14 มณฑลคุมไวรัส ป่วนฮับการผลิต-ส่งออก

จีนยังคงประกาศขยายเวลาวันหยุดตรุษจีนยาวนานกว่าปกติใน 14 มณฑลทั่วประเทศเพื่อควบคุมการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ที่เรียกอย่างไม่เป็นทางการว่า “ไวรัสอู่ฮั่น” ซึ่งจนถึงขณะนี้คร่าชีวิตผู้คนไปแล้วเกือบ 400 คน และมีจำนวนผู้ติดเชื้อทั่วโลกมากกว่า 17,000 คน (ข้อมูล ณ วันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2563)การปิดเมืองควบคุมการเข้า-ออกอย่างเข้มงวด และการประกาศวันหยุดต่อไปอย่างน้อยจนถึงสัปดาห์ที่ 2 ของเดือนกุมภาพันธ์ ทำให้เชื่อว่าผลกระทบของไวรัสดังกล่าวที่มีผลกระทบต่อเศรษฐกิจจีนจะยาวนานกว่าที่คาดไว้และจะมีผลต่อภาคการผลิตในไม่ช้า 

ทั้งนี้ จากการประมวลของบลูมเบิร์กพบว่า 14 มณฑลและเมืองใหญ่ที่ยังคงปิดทำการเนื่องจากการประกาศขยายวันหยุดเพื่อสกัดกั้นการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสอู่ฮั่นนั้น เป็นพื้นที่ที่มีความสำคัญต่อเศรษฐกิจของจีนคิดเป็นสัดส่วนเกือบๆ 69% ของจีดีพีทั้งประเทศในปี 2562 มณฑลทั้งหมดเป็นมณฑลสำคัญสำหรับ อุตสาหกรรมการผลิตในภาคตะวันออก  อาทิ มณฑลกวางตุ้ง ซึ่งเป็นที่ตั้งของเมืองเสิ่นเจิน มหานครแห่งอุตสาหกรรม ไฮเทค ซึ่งมีพรมแดนติดกับฮ่องกง  นอกจากนี้ ยังมีมหานครเซี่ยงไฮ้ซึ่งเป็นเมืองท่าใหญ่ที่สุดของจีน ทั้งยังเป็นที่ตั้งของโรงงานผลิตยานยนต์ไฟฟ้าของบริษัทเทสลา ที่เพิ่งก่อสร้างแล้วเสร็จเมื่อเร็วๆนี้ อีก 2 มณฑลสำคัญที่ต้องกล่าวถึงยังได้แก่ มณฑลเจียงซู ที่ตั้งโรงงานผลิตรองเท้ากีฬาค่ายใหญ่อย่างไนกี้ และมณฑลเหอหนานในภาคกลาง ที่เป็นศูนย์กลางการผลิตใหญ่ของบริษัท ฟ็อกซ์คอนน์ฯผู้ผลิตโทรศัพท์ไอโฟน 

ทั้งการประกาศขยายเวลาวันหยุด และมาตรการอื่นๆ เช่นการปิดล้อมพื้นที่เพื่อกักกันและควบคุมโรคทั้งเมืองและทั้งมณฑล กำลังส่งผลกระทบต่อห่วงโซ่การผลิตและระบบการขนส่งและกระจายสินค้า ทำให้นักวิเคราะห์เริ่มจะวิตกกันว่า เชื้อไวรัสอู่ฮั่นอาจจะสร้างแรงสั่นสะเทือนให้กับเศรษฐกิจของจีนได้มากกว่าเมื่อครั้งที่โรคซาร์สเคยแพร่ระบาดและสร้างความเสียหายเอาไว้ในปี 2546 ทั้งนี้ การขยายเพิ่มวันหยุด ยังมีแนวโน้มส่งผลกระทบทั้งต่อธุรกิจของผู้นำเข้าและส่งออก งานวิจัยของบลูมเบิร์กชี้ว่า 14 มณฑลที่ขยายวันหยุดเพิ่มนี้ เป็นแหล่งที่มาของสินค้าส่งออก 78% ของจีน (ข้อมูลเดือนธันวาคม 2562)  
 

ไม่เพียงเท่านั้น 14 มณฑลดังกล่าวยังเป็นศูนย์ กลางอุตสาหกรรมด้านโลหะและเหมืองแร่ โดย 90% ของทองแดงทั้งหมดที่ผลิตในจีน อย่างน้อย 60% ของเหล็กกล้า และ 40% ของถ่านหิน มาจากมณฑลเหล่านี้  นอกจากนี้ การแปรรูปนํ้ามันดิบ 65% ของประเทศจีนยังเกิดขึ้นที่นี่ “การขยายวันหยุดให้ยาวนานออกไป อาจจะส่งผลกดดันทำให้อุปสงค์ของผู้บริโภคลดลงในแง่ของความต้องการใช้เชื้อเพลิงและสินค้าอื่นๆ แต่มันจะมีผลต่อความต้องการใช้วัตถุดิบอย่างไรนั้นยังเป็นเรื่องไม่แน่นอน โรงงานอุตสาหกรรมมักจะต้องเดินเครื่องการผลิตเป็นบางส่วนแม้ในช่วงเทศกาลวันหยุด” นักวิเคราะห์กล่าวว่า ในสถานการณ์ ปกติโดยทั่วไปนั้น วันหยุด 1 สัปดาห์ในช่วงตรุษจีนก็มีผลต่อภาคการผลิตอยู่ในระดับหนึ่งอยู่แล้ว โดยปกติทางโรงงานอุตสาหกรรมจะสั่งวัตถุดิบเข้าสต๊อกล่วงหน้าก่อนช่วงเทศกาล เพราะคาดหมายว่า หลังวันหยุด กิจกรรมการผลิตจะพุ่งขึ้น แต่สำหรับสถานการณ์แพร่ระบาดของไวรัสที่กำลังเป็นอยู่ มีการประกาศเพิ่มวันหยุด ทำให้ช่วงที่คาดว่ากิจกรรมการผลิตจะพุ่งขึ้นหลังวันหยุดจึงถูกเลื่อนให้ล่าช้าออกไป 

งานวิจัยอีกชิ้นหนึ่งของ Panjiva Research ยังชี้ว่า สถานการณ์ที่จีนกำลังเผชิญอยู่นี้อาจทำให้เป้าหมายที่จีนและสหรัฐฯตกลงกันไว้ในข้อตกลงการค้าเฟส 1 มีความล่าช้าไปด้วย เนื่องจากมณฑลหูเป่ย เป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรมการผลิตที่สำคัญ บริษัทที่เข้ามาตั้งฐานการผลิตอยู่ในมณฑลหูเป่ย เป็นซัพพลายเออร์ที่ผลิตและส่งออกสินค้าป้อนให้กับผู้นำเข้าในสหรัฐอเมริกาจำนวนมากกว่า 450 ราย และจนถึงขณะนี้หลายรายก็ยังคงอยู่ในช่วงปิดทำการ

นายทิม คุก ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของบริษัท แอปเปิล อิงค์ฯ ออกมายอมรับว่า การแพร่ระบาดของไวรัสอู่ฮั่นในประเทศจีนกำลังส่งผลต่อธุรกิจของบริษัทอย่างไม่อาจหลีกเลี่ยงเช่นกัน เนื่องจากบริษัทมีซัพพลายเออร์หลายรายอยู่ในพื้นที่เมืองอู่ฮั่นที่ถูกปิดกั้นพื้นที่คุมเข้มการเข้า-ออกเพื่อควบคุมการแพร่กระจายของไวรัสอยู่ นอกจากนี้ ยังมีโรงงานผลิตอีกหลายแห่งในพื้นที่อื่นๆของจีนที่ผลิตสินค้าป้อนให้บริษัท แต่ขณะนี้ยังคงอยู่ในข่ายถูกขยายเพิ่มวันหยุดไปจนถึงวันที่ 10 กุมภาพันธ์นี้ ตามมาตรการของทางการจีน

  “จีนรับปากจะเพิ่มการนำเข้าสินค้าอุตสาหกรรมจากสหรัฐฯ 88.3% ภายในปี 2564 (เทียบกับฐานข้อมูลในปี 2560) ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของข้อตกลงการค้าเฟส 1 แต่เมื่อจีนประสบเหตุการณ์ไม่คาดฝันเช่นนี้ การจะดำเนินการให้ได้ตามที่รับปากไว้ก็อาจจะเป็นเรื่องยากขึ้น และที่สำคัญคือในสถานการณ์เช่นนี้ จีนเองคงจะต้องให้ความสำคัญกับการจัดการแก้ไขปัญหาภายในประเทศมากกว่า ดังนั้นเรื่องการปฏิบัติตามข้อสัญญาก็อาจได้รับนํ้าหนักความสำคัญลดน้อยลงไป แต่ก็เป็นเรื่องที่เข้าใจได้”  

หน้า 23 หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ปีที่ 40  ฉบับที่ 3,546 วันที่ 6 - 8 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2563