อำนาจเหนือขุมพลังงานกับปฏิบบัติการ‘เด็ดปีก’กาตาร์
เหตุผลที่ซาอุดีอาระเบียและพันธมิตรชาติอาหรับในกลุ่มประเทศความร่วมมืออ่าวอาหรับ (จีซีซี) บางประเทศ ใช้เป็นข้ออ้างในการตัดความสัมพันธ์ทางการทูตกับประเทศกาตาร์เมื่อต้นสัปดาห์ที่ผ่านมา (5 มิถุนายน)คือเรื่องที่กาตาร์ให้การสนับสนุนกลุ่มนิยมความรุนแรงไม่ว่าจะเป็นกลุ่มฮามาส กลุ่มภราดรภาพมุสลิม (ในอียิปต์) กลุ่มอัลเคดาหรือตาลีบัน อีกทั้งยังเป็นพันธมิตรฝักใฝ่ที่จะปลูกสัมพันธ์กับอิหร่านซึ่งเป็นมุสลิมชีอะห์ ที่เป็นไม้เบื่อไม้เมากับมุสลิมสุหนี่ในซาอุดีอาระเบีย ทั้งหมดทั้งมวลมาปะทุเมื่อนายโดนัลด์ ทรัมป์ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกาเดินทางเยือนซาอุดีอาระเบียเมื่อเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา โดยเขาได้ออกมาประนาณอิหร่านและผู้ที่ให้การสนับสนุนกลุ่มก่อการร้ายขณะที่สื่อของกาตาร์เอง ได้นำเสนอภาพข่าวชีค ทามิม บินฮาหมัด อัล-ทานี องค์ประมุขของกาตาร์ที่ออกมาชื่นชมอิหร่านว่าเป็นมหาอำนาจผู้สร้างเสถียรภาพในภูมิภาค ซํ้ายังทรงวิพากษ์วิจารณ์สหรัฐฯ ที่เป็นปฏิปักษ์ของอิหร่าน
[caption id="attachment_161745" align="aligncenter" width="449"]
ชีค ทามิม บิน ฮาหมัด อัล-ทานี ประมุขแห่งกาตาร์ ขณะเสด็จเยือนอินเดีย ประเทศผู้ซื้อก๊าซแอลเอ็นจีรายใหญ่ของกาตาร์ในภูมิภาคเอเชีย[/caption]
ไม่ว่าเบื้องลึกจะเป็นอย่างที่ซาอุดีอาระเบียและชาติพันธมิตรอาหรับได้หยิบยกมากล่าวอ้างหรือไม่ แต่ก็มีหลายฝ่ายเชื่อว่าเหตุผลที่แท้จริงอาจจะมาจากความต้องการครอบครองแหล่งก๊าซธรรมชาติที่กาตาร์ถือกรรมสิทธิ์อยู่ก็เป็นได้ ทั้งนี้แหล่งก๊าซธรรมชาตินอกชายฝั่งอ่าวเปอร์เซียตอนเหนือที่เชื่อว่าจะเป็นแหล่งใหญ่ที่สุดในโลกนั้นอยู่ในครอบครองของกาตาร์ และมีบางส่วนที่กาตาร์ร่วมแบ่งปันผลประโยชน์กับอิหร่าน รายได้จากการส่งออกก๊าซธรรมชาติในรูปก๊าซธรรมชาติเหลว (แอลเอ็นจี) ส่งผลให้ประเทศเล็กๆริมอ่าวเปอร์เซียนี้ กลายเป็นประเทศที่ประชากรมีรายได้ต่อหัวสูงที่สุดในโลก (เฉลี่ย130,000 ดอลลาร์สหรัฐฯ/คน/ปี) นักวิเคราะห์ประมาณการว่ากองทุนความมั่งคั่งแห่งชาติ หรือsovereign wealth fund ของกาตาร์ที่มีมูลค่าสูงถึง 335,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ นั้นมากพอทีจะทำให้กาตาร์ไม่ต้องพบกับวิกฤติเศรษฐกิจจากกรณีพิพาทครั้งนี้
[caption id="attachment_161746" align="aligncenter" width="503"]
กาตาร์เป็นผู้ส่งออกก๊าซธรรมชาติเหลวรายใหญ่ที่สุดในโลก[/caption]
++เด็กนอกอาณัติพี่ใหญ่ซาอุฯ
ก๊าซธรรมชาติเหลว เป็นสินค้าส่งออกหลักที่ทำให้ประเทศเล็กๆแห่งนี้มีมูลค่าการค้าเกินดุลถึง 2,700 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ(ข้อมูลล่าสุด ณ เมษายน 2560)กาตาร์ขึ้นแท่นผู้ส่งออกก๊าซธรรมชาติเหลวรายใหญ่ที่สุดในโลก และทำให้สถานะของกาตาร์ค่อนข้างจะแตกต่างไปจากประเทศอาหรับอื่นๆที่อยู่ในกลุ่มจีซีซีด้วยกัน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นประเทศผู้ผลิตและส่งออกนํ้ามัน เหตุผลดังกล่าวทำให้กาตาร์อยู่นอกอิทธิพลครอบงำของซาอุดีอาระเบียที่เป็นพี่ใหญ่ในกลุ่มโอเปกไปโดยปริยาย และด้วยเหตุนี้ ภายในระยะ 2 ทศวรรษที่ผ่านมา กาตาร์จึงกลายมาเป็นมหาอำนาจด้านก๊าซธรรมชาติรายใหญ่และรายเดียวในภูมิภาคอ่าวเปอร์เซียถ้าพูดถึงอำนาจต่อรองในตลาดก๊าซแอลเอ็นจีแล้วเห็นจะมีเพียงรัสเซียเท่านั้นที่สามารถผลิตและส่งออกได้ทัดเทียม
จิม เครน นักวิจัยด้านพลังงานจากสถาบัน Baker Institute แห่งมหาวิทยาลัยไรซ์ ให้ความเห็นกับสำนักข่าวบลูมเบิร์กว่า ปฏิบัติการตัดสัมพันธ์ทางการทูตกับกาตาร์นั้นเป็นเสมือนการ“เด็ดปีก” นกที่เป็นอิสระ ความรํ่ารวยที่ทำให้ไม่ต้องพึ่งพามหาอำนาจในภูมิภาคอย่างซาอุดีอาระเบีย และความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับอิหร่านที่ถูกมองว่าเป็นตัวอันตราย ทำให้ปฎิบัติการสั่สอนกาตาร์เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่ดูเหมือนกาตาร์เองก็แสดงพฤติกรรมท้าทายออกมาอย่างชัดเจนที่สุด (แม้ว่าภายหลังสื่อของกาตาร์จะออกมาปฏิเสธข่าวเรื่องการท้าทายมหาอำนาจอย่างสหรัฐฯ โดยระบุว่าเป็นฝีมือของแฮกเกอร์ที่มาแฮกข้อมูลของสำนักข่าวกาตาร์เพื่อปล่อยข่าวลวงเป็นการใส่ร้าย)
จนถึงขณะนี้ ปฏิบัติการล้อมกรอบกาตาร์ยังเป็นการรอจังหวะดูเชิงกันอยู่ แม้ว่าจะถูกกดดันตัดเส้นทางขนส่งทั้งทางบกและทางอากาศ แต่เศรษฐกิจของกาตาร์ยังไม่ได้รับผลกระทบมากนัก ขณะเดียวกันยังมีการขอความช่วยเหลือด้านการลำเลียงอาหารและสินค้าจำเป็นจากพันธมิตรอย่างอิหร่านและรัสเซีย ข่าวระบุว่า กาตาร์เพิ่งปรับขยายท่าเรือที่ใช้ในการส่งออกก๊าซแอลเอ็นจีเชื่อว่าจะยังไม่ได้รับผลกระทบในการส่งออกไปยังประเทศผู้ซื้อที่สำคัญนอกภูมิภาคอย่างอินเดียและญี่ปุ่นอย่างแน่นอน
จากหนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ปีที่ 37 ฉบับที่ 3,270 วันที่ 15 - 17 มิถุนายน พ.ศ. 2560
[caption id="attachment_161745" align="aligncenter" width="449"]
ไม่ว่าเบื้องลึกจะเป็นอย่างที่ซาอุดีอาระเบียและชาติพันธมิตรอาหรับได้หยิบยกมากล่าวอ้างหรือไม่ แต่ก็มีหลายฝ่ายเชื่อว่าเหตุผลที่แท้จริงอาจจะมาจากความต้องการครอบครองแหล่งก๊าซธรรมชาติที่กาตาร์ถือกรรมสิทธิ์อยู่ก็เป็นได้ ทั้งนี้แหล่งก๊าซธรรมชาตินอกชายฝั่งอ่าวเปอร์เซียตอนเหนือที่เชื่อว่าจะเป็นแหล่งใหญ่ที่สุดในโลกนั้นอยู่ในครอบครองของกาตาร์ และมีบางส่วนที่กาตาร์ร่วมแบ่งปันผลประโยชน์กับอิหร่าน รายได้จากการส่งออกก๊าซธรรมชาติในรูปก๊าซธรรมชาติเหลว (แอลเอ็นจี) ส่งผลให้ประเทศเล็กๆริมอ่าวเปอร์เซียนี้ กลายเป็นประเทศที่ประชากรมีรายได้ต่อหัวสูงที่สุดในโลก (เฉลี่ย130,000 ดอลลาร์สหรัฐฯ/คน/ปี) นักวิเคราะห์ประมาณการว่ากองทุนความมั่งคั่งแห่งชาติ หรือsovereign wealth fund ของกาตาร์ที่มีมูลค่าสูงถึง 335,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ นั้นมากพอทีจะทำให้กาตาร์ไม่ต้องพบกับวิกฤติเศรษฐกิจจากกรณีพิพาทครั้งนี้
[caption id="attachment_161746" align="aligncenter" width="503"]
++เด็กนอกอาณัติพี่ใหญ่ซาอุฯ
ก๊าซธรรมชาติเหลว เป็นสินค้าส่งออกหลักที่ทำให้ประเทศเล็กๆแห่งนี้มีมูลค่าการค้าเกินดุลถึง 2,700 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ(ข้อมูลล่าสุด ณ เมษายน 2560)กาตาร์ขึ้นแท่นผู้ส่งออกก๊าซธรรมชาติเหลวรายใหญ่ที่สุดในโลก และทำให้สถานะของกาตาร์ค่อนข้างจะแตกต่างไปจากประเทศอาหรับอื่นๆที่อยู่ในกลุ่มจีซีซีด้วยกัน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นประเทศผู้ผลิตและส่งออกนํ้ามัน เหตุผลดังกล่าวทำให้กาตาร์อยู่นอกอิทธิพลครอบงำของซาอุดีอาระเบียที่เป็นพี่ใหญ่ในกลุ่มโอเปกไปโดยปริยาย และด้วยเหตุนี้ ภายในระยะ 2 ทศวรรษที่ผ่านมา กาตาร์จึงกลายมาเป็นมหาอำนาจด้านก๊าซธรรมชาติรายใหญ่และรายเดียวในภูมิภาคอ่าวเปอร์เซียถ้าพูดถึงอำนาจต่อรองในตลาดก๊าซแอลเอ็นจีแล้วเห็นจะมีเพียงรัสเซียเท่านั้นที่สามารถผลิตและส่งออกได้ทัดเทียม
จิม เครน นักวิจัยด้านพลังงานจากสถาบัน Baker Institute แห่งมหาวิทยาลัยไรซ์ ให้ความเห็นกับสำนักข่าวบลูมเบิร์กว่า ปฏิบัติการตัดสัมพันธ์ทางการทูตกับกาตาร์นั้นเป็นเสมือนการ“เด็ดปีก” นกที่เป็นอิสระ ความรํ่ารวยที่ทำให้ไม่ต้องพึ่งพามหาอำนาจในภูมิภาคอย่างซาอุดีอาระเบีย และความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับอิหร่านที่ถูกมองว่าเป็นตัวอันตราย ทำให้ปฎิบัติการสั่สอนกาตาร์เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่ดูเหมือนกาตาร์เองก็แสดงพฤติกรรมท้าทายออกมาอย่างชัดเจนที่สุด (แม้ว่าภายหลังสื่อของกาตาร์จะออกมาปฏิเสธข่าวเรื่องการท้าทายมหาอำนาจอย่างสหรัฐฯ โดยระบุว่าเป็นฝีมือของแฮกเกอร์ที่มาแฮกข้อมูลของสำนักข่าวกาตาร์เพื่อปล่อยข่าวลวงเป็นการใส่ร้าย)
จนถึงขณะนี้ ปฏิบัติการล้อมกรอบกาตาร์ยังเป็นการรอจังหวะดูเชิงกันอยู่ แม้ว่าจะถูกกดดันตัดเส้นทางขนส่งทั้งทางบกและทางอากาศ แต่เศรษฐกิจของกาตาร์ยังไม่ได้รับผลกระทบมากนัก ขณะเดียวกันยังมีการขอความช่วยเหลือด้านการลำเลียงอาหารและสินค้าจำเป็นจากพันธมิตรอย่างอิหร่านและรัสเซีย ข่าวระบุว่า กาตาร์เพิ่งปรับขยายท่าเรือที่ใช้ในการส่งออกก๊าซแอลเอ็นจีเชื่อว่าจะยังไม่ได้รับผลกระทบในการส่งออกไปยังประเทศผู้ซื้อที่สำคัญนอกภูมิภาคอย่างอินเดียและญี่ปุ่นอย่างแน่นอน
จากหนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ปีที่ 37 ฉบับที่ 3,270 วันที่ 15 - 17 มิถุนายน พ.ศ. 2560
