สร้างอัตลักษณ์ พัฒนาแบรนด์ ฝ่าวิกฤติ
ผ่ามุมคิด
ท่ามกลางปัจจัยลบรอบด้าน ทั้งเศรษฐกิจโลกถดถอย ไวรัสโคโรนาระบาดรุนแรง การส่งออกไปยังประเทศเป้าหมายต้องหยุดชะงัก ขณะอสังหาริมทรัพย์ภายในประเทศต่างเจอมรสุมอยู่ในช่วงขาลง ส่งผลให้เฟอร์นิเจอร์หนึ่งในอุตสาห กรรมเกี่ยวเนื่องต่างได้รับผลกระทบอย่างเลี่ยงไม่ได้ “นายวิวัฒน์ วิภวพาณิชย์” รองประธานกลุ่มเฟอร์นิเจอร์ สภาอุตสาหกรรมฯ อุปนายกสมาคมเฟอร์นิเจอร์ไทย กล่าวกับ “ฐานเศรษฐกิจ” ว่า อุตสาหกรรมนี้ประกอบด้วยเฟอร์นิเจอร์ไม้ เฟอร์นิเจอร์โลหะ เฟอร์นิเจอร์อื่นๆ ชิ้นส่วนเฟอร์นิเจอร์รวมถึงกลุ่มที่นอน หมอน ฟูก มูลค่าการส่งออกตัวเลข จากกรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์ พบว่าปี 2562 ส่งออกปีละกว่า 1.276 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ หรือ 39,769.508 ล้านบาท (คำนวณ ณ 13 ก.พ. 63 ที่ค่าเงินบาท 31.16บาท/ดอลลาร์) หรือหากรวมตลาดในประเทศแล้วมีไม่ตํ่ากว่า 5 หมื่นล้านบาท
“โคโรนา” ถล่มซํ้า
นายวิวัฒน์อธิบายว่า สถานการณ์ภาพรวมนั้นตลาดค่อนข้างเงียบมาตั้งแต่ช่วงปลายปี 2561 ที่เป็นเช่นนั้นเพราะภาวะเศรษฐกิจที่ชะลอตัว ความไม่น่าเชื่อถือของรัฐบาลที่ยังเป็นกลุ่ม คณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) แต่เมื่อมีการเลือกตั้งในปี 2562 ตลาดเฟอร์นิเจอร์ก็ยังคงชะลอตัวเช่นเดิม อีกทั้งประสบปัญหาเรื่องค่าเงินบาทที่แข็งค่าเพิ่มเข้ามา ถูกลูกค้ากดราคา ทำให้กลุ่มส่งออกบางรายต้องยกเลิกการส่งออก โดยปี 2562 ตลาดในประเทศลดลง 30% ตลาดส่งออกลดลงราว 30% ทำให้ภาพรวมของตลาดลดลงรวม 30%
ปัญหาเดิมยังไม่ทุเลา แต่เรื่องค่าเงินบาทที่เริ่มอ่อนค่าบ้างทำให้ตลาดเริ่มดีขึ้น กลับมีปัญหาโรคโควิด-19 หรือไวรัสโคโรนา กระจายวงกว้างกว่าที่คาด อย่างไรก็ตาม ช่วงนี้ดีลเลอร์บางรายในประเทศจีนเริ่มเปิดการขาย ทำให้มีออร์เดอร์เข้ามาบ้าง ส่วนการส่งออกไปได้มีมาตรการรองรับด้วยการพ่นฆ่าเชื้อโรคสินค้าแต่ละตู้คอนเทนเนอร์ และแต่ละประเภทสินค้าจะมีวิธีฆ่าเชื้อโรคที่แตกต่างกันออกไป
วิวัฒน์ วิภวพาณิชย์
ขณะเดียวกันสิ่งที่ต้องเตรียมรับมือต่อมาคือ ค่าแรงใหม่ ส่งผลให้ต้นทุนของผู้ประกอบการสูงขึ้น ส่วนใหญ่การแข่งขันจะเน้นไปที่ราคาขาย ผู้ประกอบการจึงจำเป็นต้องหันมาควบคุมต้นทุนอุตสาหกรรมเฟอร์นิเจอร์กลุ่มที่มีการใช้เครื่องจักร อย่าง เฟอร์นิเจอร์ไม้ เฟอร์นิเจอร์เหล็กระหว่างนี้สามารถปรับตัวด้วยการหานวัตกรรมเครื่องจักรใหม่ที่ทันสมัย อาศัยข้อดีเรื่องค่าเงินบาทและการสนับสนุนเรื่องอัตราภาษี แล้วนำเข้ามาทำการผลิตสินค้าใหม่ ดีไซน์ใหม่ๆ ขณะเดียวกันภายในองค์กรหันมาควบคุมการใช้วัตถุดิบที่ใช้ประกอบเฟอร์นิเจอร์อย่างใกล้ชิดมากขึ้น เช่น กาว คิ้ว สกอตเทปปิดผิว จากที่เคยทิ้งก็นำมาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด เป็นต้น ส่วนผู้ผลิตกลุ่มงานสาน ที่ใช้แรงงานคนนั้นก็จะมีปัญหามาก ปิดกิจการไปเป็นจำนวนมาก บางรายที่มีแรงงานที่ดีอาจทำการตลาดต่อ ซึ่งเหลืออยู่เพียงไม่กี่ราย หรือมีการปรับตัวด้วยการนำเข้าจากประเทศที่มีความชำนาญด้านงานสาน อย่างประเทศอินโดนีเซีย เวียดนามและจีนแทน
ส่งออกลำบาก
การหาตลาดส่งออกใหม่นั้นค่อนข้างลำบาก ถึงมีประเทศที่น่าสนใจ แต่ก็ทำการตลาดยาก หากลุ่มลูกค้ายากเช่นกัน เช่น สิงคโปร์ ฮ่องกง หรือจีนที่มีการผลิตเฟอร์นิเจอร์จำนวนมากและราคาที่แข่งขันไม่ได้อยู่แล้ว บางประเทศที่น่าสนใจอย่างรัสเซีย ก็จะพบปัญหาเรื่องการขนส่ง ส่วนสหรัฐอเมริกาก็มีการทำตลาดและขายอย่างต่อเนื่องอยู่แล้วเช่นกัน ส่วนตลาดประเทศญี่ปุ่นนั้น ปัจจุบันเป็นกลุ่มสินค้าราคาแพงและมีดีไซน์ทันสมัยจะเป็นที่ต้องการของตลาด หากผู้ผลิตต้องการเพิ่มการส่งออกไปญี่ปุ่น จำเป็นต้องปรับเรื่องการดีไซน์ที่ต้องทันสมัย วัสดุคุณภาพดี และทำสินค้าให้ดูดีมีคุณค่า
ส่วนตลาดในประเทศนั้น หลังจากที่เกิดโรคโควิด-19 ขึ้น ทำให้นักท่องเที่ยวชาวจีนหายไป ส่งผลกระทบให้กลุ่มโรงแรม รีสอร์ตและธุรกิจที่เกี่ยวข้องไม่มีการรีโนเวตสถานที่ รีสอร์ตเล็กๆในต่างจังหวัดบางรายเตรียมประกาศขายกิจการ การใช้เฟอร์นิเจอร์จึงลดลงไปด้วย ส่วนเฟอร์นิเจอร์บิลต์อิน ที่เน้นกลุ่มคอนโดมิเนียมก็ยังสามารถทำตลาดได้บ้างแต่จะเป็นกลุ่มน็อกดาวน์เท่านั้น ผู้ซื้อที่ต้องการแต่งบ้านมีการชะลอการซื้อหรือซื้อเท่าที่จำเป็นเท่านั้น
สร้างอัตลักษณ์-แบรนด์ฝ่าวิกฤติ
ดังนั้นคาดว่าแนวโน้มปี 2563 ตลาดในประเทศยังทรงตัว แต่การแข่งขันสูง คือกลุ่มที่นอน หมอน เตียง ตลาดส่งออกลดลงเพราะมีคู่แข่งเพิ่มมากขึ้น ส่วนสินค้าที่ผลิตตามคำสั่งซื้อนั้น ยังพอมีช่องว่างทางการตลาดสำหรับแนวทางการปรับตัวนั้นผู้ผลิตจำเป็นต้องพยายามหาจุดเด่นของตนเองสร้างอัตลักษณ์ของตนเอง และสร้างแบรนด์ให้เป็นที่รู้จักมากขึ้น ซึ่งตลาดเฟอร์นิเจอร์ไทยยังมีจุดแข็งเช่นกันเพราะส่วนใหญ่ผู้ผลิตจะเป็นนักผลิต เป็นดีไซเนอร์ และนักการตลาดตัวจริง น่าจะทำให้อุตสาหกรรมเฟอร์นิเจอร์ของไทยยังสามารถเติบโตได้
หน้า 19-20 หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ปีที่ 40 ฉบับที่ 3,558 วันที่ 19-21 มีนาคม 2563