เปิดคำร้องกกต.ยื่นศาลรัฐธรรมนูญ ชี้ขาดอำนาจศาลฎีกาคดีคุณสมบัติ สว.

เมื่อวันที่ 12 พ.ย. 2569 คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญ เพื่อขอให้พิจารณาวินิจฉัยปัญหาเกี่ยวกับหน้าที่และอำนาจของ กกต. ตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 210 (2) ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการจัดการเลือกสมาชิกวุฒิสภา (สว.) จากกรณีที่ศาลฎีกาแผนกคดีเลือกตั้ง มีคำสั่งรับคำร้องไว้พิจารณาจำนวน 3 คดี เมื่อวันที่ 4 พ.ย. 2569 เพื่อตรวจสอบคุณสมบัติและลักษณะต้องห้ามของผู้สมัคร และ ผู้มีสิทธิเลือก สว. ระดับประเทศ รวม 5 ราย พร้อมขอให้ทบทวนคำวินิจฉัยของ กกต.

ในคำร้องที่ กกต. ยื่นต่อศาลรัฐธรรมนูญ ได้หยิบยกแนวคำวินิจฉัยของศาลฎีกา ที่เคยมีคำสั่ง "ยกคำร้อง" ในปี 2567 จำนวนอย่างน้อย 14 คดี มาเป็นข้อเปรียบเทียบสำคัญ เพื่อชี้ให้เห็นถึงบรรทัดฐานการตีความข้อกฎหมายและขอบเขตอำนาจหน้าที่ 

กกต.อ้างถึงสาระสำคัญของหลักการในคำร้อง กกต. ความเป็นที่สุดของบัญชีรายชื่อโดย กกต. อ้างอิงคำสั่งศาลฎีกาในปี 2567 ที่ระบุหลักการไว้ว่า ผู้สมัครที่มีชื่อในประกาศบัญชีรายชื่อผู้สมัคร ถือว่าเป็นผู้มีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามเป็นที่สุด 

เว้นแต่กรณีตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภา พ.ศ. 2561 มาตรา 26 ซึ่งเป็นอำนาจวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ กระบวนการตามกฎหมายระบะให้ กกต.มีหน้าที่ตรวจสอบคุณสมบัติและลักษณะต้องห้ามของผู้สมัคร สว. ซึ่งได้ผ่านกระบวนการสืบสวนไต่สวน การพิจารณา และการวินิจฉัยก่อนมีคำสั่ง โดยเป็นการดำเนินการตามรัฐธรรมนูญและหลักนิติธรรมโดยสุจริต 

ในคำร้องของ กกต. ระบุด้วยว่า ศาลฎีกาเคยรับรองหลักการผ่านคำสั่งยกคำร้อง ในปี 2567 โดยวินิจฉัยในทำนองเดียวกันว่า "ไม่มีบทบัญญัติให้ผู้สมัครหรือบุคคลใดมีสิทธิยื่นคำร้องต่อศาลฎีกา เพื่อมีคำสั่งให้คณะกรรมการการเลือกตั้งตรวจสอบคุณสมบัติของผู้สมัครรับเลือกได้ หรือลบชื่อ หรือเพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้ง" ผู้ร้องจึงไม่มีสิทธิยื่นคำร้องต่อศาลฎีกา

สำหรับรายชื่อ 14 คดีปี 2567 ที่ กกต. ยกมาเทียบเคียงประกอบในคำร้อง ได้แก่ คดีหมายเลขดำที่ ลต สว 188/2567 (คดีหมายเลขแดงที่ ลต สว 215/2567) คดีหมายเลขดำที่ ลต สว 308/2567 (คดีหมายเลขแดงที่ ลต สว 312/2567) คดีหมายเลขดำที่ ลต สว 309/2567 (คดีหมายเลขแดงที่ ลต สว 313/2567) คดีหมายเลขดำที่ ลต สว 277/2567 (คดีหมายเลขแดงที่ ลต สว 274/2567) คดีหมายเลขดำที่ ลต สว 281/2567 (คดีหมายเลขแดงที่ ลต สว 279/2567) คดีหมายเลขดำที่ ลต สว 281/2567 (คดีหมายเลขแดงที่ ลต สว 279/3567)

คดีหมายเลขดำที่ ลต สว 283/2567 (คดีหมายเลขแดงที่ ลต สว 281/2567) คดีหมายเลขดำที่ ลต สว 283/2567 (คดีหมายเลขแดงที่ ลต สว 296/2567) คดีหมายเลขดำที่ ลต สว 307/2567 (คดีหมายเลขแดงที่ ลต สว 308/2567) คดีหมายเลขดำที่ ลต สว 260/2567 (คดีหมายเลขแดงที่ ลต สว 240/2567)

คดีหมายเลขดำที่ ลต สว 327/2567 (คดีหมายเลขแดงที่ ลต สว 330/2567) คดีหมายเลขดำที่ ลต สว 332/2567 (คดีหมายเลขแดงที่ ลต สว 334/2567) คดีหมายเลขดำที่ ลต สว 331/2567 (คดีหมายเลขแดงที่ ลต สว 333/2567) คดีหมายเลขดำที่ ลต สว 329/2567 (คดีหมายเลขแดงที่ ลต สว 327/2567)

คำร้องของ กกต. ได้นำคำสั่งยกคำร้องทั้ง 14 คดีข้างต้น มาเทียบเคียงกับกรณีล่าสุดที่ศาลฎีกาแผนกคดีเลือกตั้ง มีคำสั่งรับคำร้องไว้พิจารณา 3 คดี คือ คดีหมายเลขดำที่ ลต สว 8/2569, ลต สว 9/2569 และ ลต สว 10/2569 เพื่อตรวจสอบคุณสมบัติของผู้สมัครและผู้มีสิทธิเลือก สว. รวม 5 ราย (นายบัลลังค์ ศรีมงคล นางวรรษมนต์ คุณแสน นางแดง กองมา นายสมพาน พละศักดิ์ และนางทองเสียน วงษ์ประจันทร์)

เช่น กรณีของ นายดิเรก พรสิมา ที่ยื่นขอให้เพิกถอนมติไม่รับคำร้องคัดค้านของ กกต. ตามหนังสือสำนักงาน กกต. ที่ ลต 0007/9754 ทั้งที่ล่วงเลยเวลาประกาศบัญชีรายชื่อผู้สมัครระดับอำเภอมาแล้วกว่า 2 ปีเศษ กกต. มองว่าแนวทางคำสั่งของศาลฎีกาทั้งสองช่วงเวลามีความแตกต่างกัน จนนำไปสู่คำถามเรื่องขอบเขตอำนาจระหว่างสององค์กร