ศาล รธน.ยังไม่นัดชี้ขาดคดี"บาร์โค้ดบัตรเลือกตั้ง"สั่งรอความเห็นต่อ

ศาลรัฐธรรมนูญยังไม่มีคำวินิจฉัยคดีผู้ตรวจการแผ่นดินยื่นสอบความชอบด้วยรัฐธรรมนูญของการใช้บัตรเลือกตั้งที่มีรหัส Barcode และ QR Code ในการเลือกตั้ง สส. เมื่อวันที่ 8 ก.พ. 2569 โดยที่ประชุมให้รอความเห็นจากพยานผู้เชี่ยวชาญ และมอบสำนักงานศาลรัฐธรรมนูญศึกษาข้อมูลเพิ่มเติม เพื่อนำเสนอต่อศาลก่อนพิจารณาวินิจฉัยต่อไป

วันที่ 15 กรกฎาคม 2569 ศาลรัฐธรรมนูญได้ประชุมปรึกษาหารือคดีสำคัญที่อยู่ระหว่างการพิจารณา คือ คดีหมายเลขดำที่ ต.30/2569 ซึ่งเป็นคำร้องที่ผู้ตรวจการแผ่นดินยื่นต่อศาลรัฐธรรมนูญตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 213 เพื่อขอให้วินิจฉัยว่าการดำเนินการของคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) เกี่ยวกับการจัดทำบัตรเลือกตั้งในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (สส.) เมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญหรือไม่

คดีดังกล่าวมีที่มาจากการที่ผู้ตรวจการแผ่นดินได้รับคำร้องเรียนจากประชาชนรวม 22 คำร้อง โดยผู้ร้องเห็นว่าการออกแบบและจัดพิมพ์บัตรเลือกตั้งที่มีทั้ง รหัสแท่ง (Barcode) และ รหัสคิวอาร์ (QR Code) อาจทำให้สามารถตรวจสอบหรือเชื่อมโยงถึงตัวตนของผู้ใช้สิทธิเลือกตั้ง รวมถึงผลการลงคะแนนของแต่ละบุคคลได้

ผู้ร้องจึงเห็นว่ารูปแบบบัตรเลือกตั้งดังกล่าวอาจส่งผลให้หลักการ "การออกเสียงลงคะแนนโดยลับ" ซึ่งเป็นหลักการสำคัญของการเลือกตั้งในระบอบประชาธิปไตย ถูกกระทบหรือไม่เป็นไปตามที่รัฐธรรมนูญรับรองไว้

นอกจากนี้ ผู้ร้องยังอ้างว่าการดำเนินการของ กกต. อาจขัดหรือแย้งต่อบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญหลายมาตรา ได้แก่ มาตรา 4 มาตรา 25 มาตรา 32 มาตรา 34 มาตรา 50 (7) มาตรา 83 วรรคสอง มาตรา 85 มาตรา 95 และมาตรา 224 ซึ่งเกี่ยวข้องกับการคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของประชาชน หลักการเลือกตั้งโดยสุจริต เที่ยงธรรม และการใช้สิทธิเลือกตั้งโดยลับ

ภายหลังการอภิปรายในที่ประชุม ศาลรัฐธรรมนูญยังไม่ได้มีคำวินิจฉัยในประเด็นดังกล่าว โดยมีมติให้ รอความเห็นจากพยานผู้เชี่ยวชาญ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อนำมาประกอบการพิจารณา

พร้อมกันนี้ ศาลยังมีคำสั่งให้ สำนักงานศาลรัฐธรรมนูญศึกษาข้อมูลเพิ่มเติม ในประเด็นที่เกี่ยวข้อง และจัดทำข้อมูลเสนอให้ศาลพิจารณา ก่อนที่จะนัดประชุมเพื่อพิจารณาคดีและมีคำวินิจฉัยในขั้นตอนต่อไป

คดีนี้ถือเป็นอีกหนึ่งคดีที่ได้รับความสนใจ เนื่องจากเกี่ยวข้องกับมาตรฐานการจัดการเลือกตั้งและหลักการคุ้มครองความลับของผู้ใช้สิทธิเลือกตั้ง ซึ่งอาจส่งผลต่อแนวทางการออกแบบบัตรเลือกตั้งและการจัดการเลือกตั้งในอนาคต หากศาลรัฐธรรมนูญมีคำวินิจฉัยออกมาในภายหลัง