มติศาล รธน.รับวินิจฉัยปมคดียาเสพติดห้ามสมัครเลือกตั้งท้องถิ่น

เมื่อวันที่ 22 เมษายน 2569 ศาลรัฐธรรมนูญมีมติเอกฉันท์รับคำร้องไว้พิจารณาวินิจฉัย ตามที่ศาลอุทธรณ์ภาค 2 ได้ส่งคำโต้แย้งของผู้คัดค้านในคดีเลือกตั้งหมายเลขดำที่ ลตทต 1/2569 เพื่อขอให้วินิจฉัยตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 212

ประเด็นที่ศาลรับพิจารณา คือ ความชอบด้วยรัฐธรรมนูญของพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562 มาตรา 50 (10) ซึ่งกำหนดลักษณะต้องห้ามของผู้สมัครรับเลือกตั้ง โดยระบุว่า บุคคลที่เคยต้องคำพิพากษาถึงที่สุดในความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด ในฐานะ “ผู้ผลิต นำเข้า ส่งออก หรือผู้ค้า” จะถูกตัดสิทธิไม่ให้ลงสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น

ผู้คัดค้านโต้แย้งว่า บทบัญญัติดังกล่าวอาจขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ มาตรา 3 และมาตรา 26 โดยเฉพาะหลักความจำเป็นและความได้สัดส่วนของการจำกัดสิทธิบุคคลตามมาตรา 26 วรรคหนึ่ง

ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาแล้วเห็นว่า คำโต้แย้งมีเหตุผลเพียงพอ และเป็นประเด็นที่ยังไม่เคยมีคำวินิจฉัยมาก่อน จึงเข้าเงื่อนไขตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 212 วรรคหนึ่ง ให้รับไว้พิจารณาวินิจฉัยเฉพาะประเด็นดังกล่าว 

นอกจากนี้ ศาลยังมีคำสั่งให้นำพยานหลักฐานบางส่วนจากคำวินิจฉัยเดิม ได้แก่ คำวินิจฉัยที่ 11/2565 และ 26-27/2567 เฉพาะส่วนที่เกี่ยวข้อง มาประกอบการพิจารณาในคดีนี้ เพื่อให้การวินิจฉัยมีความครบถ้วนรอบด้าน

พร้อมกันนี้ ศาลรัฐธรรมนูญได้สั่งให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจัดทำความเห็น และจัดส่งเอกสารหลักฐานตามประเด็นที่ศาลกำหนด ภายใน 15 วัน นับแต่วันที่ได้รับหนังสือ เพื่อใช้ประกอบการพิจารณาวินิจฉัยในประเด็นสำคัญ ที่อาจส่งผลต่อหลักเกณฑ์คุณสมบัติผู้สมัครรับเลือกตั้งท้องถิ่นในอนาคต

คดีนี้ถือเป็นอีกหนึ่งประเด็นสำคัญที่ต้องชั่งน้ำหนักระหว่าง “การคุ้มครองสังคมจากอาชญากรรมร้ายแรง” กับ “สิทธิทางการเมืองของบุคคล” ซึ่งผลวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ จะเป็นบรรทัดฐานสำคัญต่อระบบการเลือกตั้งท้องถิ่นของไทยต่อไป