ศาล รธน.สั่งผู้เชี่ยวชาญทำความเห็นคดีบาร์โค้ดบัตรเลือกตั้ง

เมื่อวันที่ 22 เมษายน 2569 ศาลรัฐธรรมนูญมีมติพิจารณาคำร้องของผู้ตรวจการแผ่นดิน ซึ่งยื่นขอให้วินิจฉัยตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 213 กรณีมีผู้ร้องเรียนรวม 21 คำร้อง เกี่ยวกับการจัดการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทั่วไป เมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ของคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.)

ประเด็นสำคัญของคำร้องอยู่ที่รูปแบบบัตรเลือกตั้ง ซึ่งมีการใช้รหัสแท่ง (Barcode) และ รหัสคิวอาร์ (QR Code) โดยมีข้อกังวลว่า เทคโนโลยีดังกล่าวอาจทำให้สามารถตรวจสอบ หรือเชื่อมโยงตัวตนของผู้ลงคะแนน รวมถึงผลการลงคะแนนได้ อันอาจกระทบต่อหลักการ “การออกเสียงโดยลับ” และอาจขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ

ในระหว่างการพิจารณา นายคงเดชา ชัยรัตน์ ได้ยื่นคำร้องเพิ่มเติมเมื่อวันที่ 6 เมษายน 2569 ขอให้ศาลพิจารณาข้อเท็จจริงเพิ่มเติม โดยระบุว่าตนได้ยื่นฟ้องผู้ถูกร้องต่อศาลปกครองสูงสุด ในคดีหมายเลขดำที่ ฟ.46/2569 พร้อมทั้งยื่นพยานหลักฐาน และคำร้องแก้ไขเพิ่มเติมอีกฉบับเมื่อวันที่ 7 เมษายน 2569

อย่างไรก็ตาม ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาแล้วเห็นว่า นายคงเดชา ไม่ได้เป็น “ผู้ร้อง” ในคดีนี้โดยตรง จึงไม่มีสิทธิยื่นคำร้อง หรือคำร้องเพิ่มเติม ศาลจึงมีมติเอกฉันท์ไม่รับคำร้องดังกล่าวไว้พิจารณา

ขณะเดียวกัน เพื่อให้การวินิจฉัยคดีมีความรอบด้าน ศาลรัฐธรรมนูญได้มีคำสั่งให้พยานผู้เชี่ยวชาญที่ศาลกำหนด จัดทำความเห็นในประเด็นทางเทคนิคเกี่ยวกับการใช้ Barcode และ QR Code บนบัตรเลือกตั้ง ว่าสามารถเชื่อมโยงถึงตัวบุคคล หรือ กระทบต่อความลับของการลงคะแนนได้หรือไม่ โดยให้จัดส่งความเห็นต่อศาลภายใน 15 วัน นับแต่วันที่ได้รับหนังสือ

ทั้งนี้ ความเห็นของผู้เชี่ยวชาญจะถูกนำไปใช้ประกอบการพิจารณาวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ ในคดีสำคัญที่อาจส่งผลต่อมาตรฐานการจัดการเลือกตั้งและหลักการออกเสียงโดยลับของประเทศไทยในอนาคตต่อไป