กกต.ผวาคดีบาร์โค้ดสะเทือนเลือกตั้ง ถกเครียดรูปแบบบัตรเลือกใหม่ 3 หน่วย

วันที่ 17 ก.พ. 2569 มีรายงานจากการประชุม คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ว่า ที่ประชุมได้พิจารณาต่อเนื่องจากเมื่อวานนี้ เกี่ยวกับการจัดพิมพ์บัตรออกเสียงลงคะแนนใหม่ สำหรับการออกเสียงลงคะแนนใหม่ในวันที่ 22 ก.พ. 2569 หลัง กกต.มีมติให้จัดการเลือกตั้งใหม่ใน 3 หน่วยเลือกตั้ง ได้แก่

หน่วยเลือกตั้งที่ 9 เขตเลือกตั้งที่ 15 เขตคันนายาว กรุงเทพฯ

หน่วยเลือกตั้งที่ 3 เขตเลือกตั้งที่ 1 ต.ไชยสถาน อ.เมืองน่าน จ.น่าน

หน่วยเลือกตั้งที่ 4 เขตเลือกตั้งที่ 6 ต.โพนสูง อ.ไชยวาน จ.อุดรธานี

ปมรูปแบบบัตรใหม่หวั่นสะเทือนคดีบาร์โค้ด

ประเด็นสำคัญที่ยังถกเถียงกันไม่ตกผลึก คือ รูปแบบบัตรเลือกตั้งที่จะจัดพิมพ์ใหม่ จะยังคงมี

เลขเล่มที่

เลขที่บัตร

สัญลักษณ์บาร์โค้ด

เช่นเดียวกับบัตรที่ใช้ในการเลือกตั้งเมื่อวันที่ 8 ก.พ. หรือไม่ 

มีความกังวลว่า หากรูปแบบบัตรแตกต่างจากการเลือกตั้งทั่วไป อาจถูกหยิบยกเป็นประเด็นโต้แย้งทางกฎหมาย และอาจกระทบต่อแนวทางการต่อสู้คดีที่มีผู้ร้องว่า การพิมพ์บาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้งขัดต่อรัฐธรรมนูญ เนื่องจากอาจถูกมองว่า สามารถสืบย้อนตัวผู้ลงคะแนนได้ และอาจนำไปสู่การขอให้การเลือกตั้งเป็นโมฆะ

ขณะเดียวกัน มีรายงานว่า สำนักงาน กกต.ได้ทำหนังสือชี้แจงข้อกฎหมายส่งกลับไปยัง สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (สคส. หรือ PDPC) แล้ว โดยยืนยันว่า การเลือกตั้งเป็นการลงคะแนนโดยตรงและลับภายในคูหา

ส่วนกรณีที่ ผู้ตรวจการแผ่นดิน มีหนังสือให้ กกต.ชี้แจงภายใน 7 วันนั้น ขณะนี้อยู่ระหว่างจัดทำคำชี้แจงอย่างเป็นทางการ

เล็งนับคะแนนใหม่กว่า 20 หน่วยปม“บัตรเขย่ง” 

อีกวาระสำคัญ คือข้อเสนอจากสำนักงาน กกต.ให้สั่งนับคะแนนใหม่เพิ่มเติมกว่า 20 หน่วยเลือกตั้ง หลังตรวจพบความคลาดเคลื่อนของจำนวนบัตรเลือกตั้งกับจำนวนผู้มาใช้สิทธิ หรือที่เรียกว่า “บัตรเขย่ง”
ข้อมูลเบื้องต้น ปรากฏจากเว็บไซต์รายงานผลอย่างไม่เป็นทางการ ECT Report 69 ซึ่งพบว่า ตัวเลขผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง ส.ส.แบบแบ่งเขต กับแบบบัญชีรายชื่อ แตกต่างกันกว่า 66,000 คน

ปัญหาดังกล่าวทำให้จนถึงขณะนี้ กกต.ยังไม่สามารถประกาศผลคะแนนอย่างเป็นทางการได้ หากมีมติให้นับคะแนนใหม่ คาดว่าจะดำเนินการในช่วงปลายเดือน ก.พ. 

สอบเข้มคดีใบขีดคะแนนถูกทิ้งบ่อขยะ

นอกจากนี้ ในการประชุมเมื่อวันที่ 16 ก.พ. กกต.ได้เรียกผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำจังหวัดสมุทรปราการเข้าชี้แจง กรณีพบแบบขีดคะแนนการเลือกตั้ง ส.ส.เขต 6 ถูกทิ้งบริเวณบ่อขยะเทศบาลลัดหลวง อ.พระประแดง จ.สมุทรปราการ

รายงานระบุว่า แบบขีดคะแนนที่ถูกทิ้งเป็นฉบับที่ยังไม่มีการรวมคะแนน โดยคณะกรรมการประจำหน่วยให้ถ้อยคำว่า มีการขีดผิดจึงลงนามกำกับและเปลี่ยนไปใช้แบบสำรอง พร้อมลอกคะแนนใส่ครบถ้วนต่อหน้าประชาชนผู้สังเกตการณ์ และมีบันทึกประจำหน่วยไว้แล้ว
หลังนับคะแนนเสร็จ แบบขีดคะแนนที่รวมคะแนนแล้วถูกเก็บใส่หีบบัตรส่งเขตเลือกตั้ง ส่วนฉบับชำรุดแยกเก็บอีกถุงที่สำนักงานเขตเลือกตั้ง แต่ยังอยู่ระหว่างสอบสวนว่าเหตุใดเอกสารดังกล่าวจึงหลุดออกไปปรากฏที่กองขยะ และมีผู้ใดนำออกไปหรือเป็นการจงใจสร้างสถานการณ์หรือไม่

ปรับกลยุทธ์สื่อสาร-หลีกเลี่ยงแถลงข่าว

มีรายงานเพิ่มเติมว่า ที่ประชุมเห็นว่า การตั้งโต๊ะแถลงข่าวในสถานการณ์ปัจจุบันอาจไม่เป็นผลดี เนื่องจากคำชี้แจงที่ผ่านมา ถูกนำไปตีความขยายความ จนส่งผลกระทบต่อภาพลักษณ์องค์กร จึงมีแนวโน้มใช้วิธีชี้แจงผ่านเอกสารเป็นหลักในระยะนี้

สถานการณ์ดังกล่าวทำให้การจัดการเลือกตั้งรอบนี้ยังอยู่ในภาวะเปราะบาง ทั้งในมิติข้อกฎหมาย ความน่าเชื่อถือของกระบวนการ และแรงกดดันทางการเมืองที่ กกต.ต้องเผชิญอย่างต่อเนื่อง