
ผู้เชี่ยวชาญ เตือนวัยทำงานยุค Super-Aged Society เสี่ยงโรคจอตาเสื่อม
โรคจอตาเสื่อมคนไทยพุ่ง กระทบวัยทำงานยุค Super-Aged Society เสี่ยงสูญเศรษฐกิจ 6.8 หมื่นล้านบาท ผู้เชี่ยวชาญแนะยุทธศาสตร์ Health-to-Wealth ป้องกันการสูญเสียสายตาถาวร
KEY
POINTS
- ประเทศไทยกำลังเข้าสู่สังคมสูงวัยระดับสุดยอด (Super-Aged Society) ทำให้โรคจอตาเสื่อมกลายเป็นปัญหาสุขภาพสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อทั้งผู้สูงอายุและคนวัยทำงาน
- โรคจอตาเรื้อรังสร้างความสูญเสียทางเศรษฐกิจและสังคมให้ประเทศสูงถึง 6.8 หมื่นล้านบาท ซึ่งรวมถึงการสูญเสียผลิตภาพแรงงานและภาระของคนวัยทำงานที่ต้องดูแลผู้ป่วย
- มีการเสนอให้ใช้เทคโนโลยี AI ช่วยคัดกรองโรคในระยะเริ่มต้นและเพิ่มการเข้าถึงนวัตกรรมการรักษา เพื่อลดผลกระทบและเปลี่ยนงบประมาณด้านสุขภาพเป็นการลงทุนที่สร้างผลตอบแทนทางเศรษฐกิจ
ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยระดับสุดยอด (Super-aged Society) ภายในปี 2576 โดยประชากรอายุ 65 ปีขึ้นไปจะมีสัดส่วนมากกว่าร้อยละ 20 ของประชากรทั้งหมด ขณะที่ปัญหาสุขภาพตากลายเป็นหนึ่งในความท้าทายสำคัญของระบบสาธารณสุข หลังข้อมูลคัดกรองผู้สูงอายุพบปัญหาสายตาและการมองเห็นสูงสุดเป็นอันดับ 1 ขณะที่โรคจอตาเรื้อรังสร้างความสูญเสียทางเศรษฐกิจและสังคมให้ประเทศไทยสูงถึง 6.8 หมื่นล้านบาท
รายงาน “Thailand Country Aging Report: A Contract Across Generations” โดยกลุ่มธนาคารโลก (World Bank Group) ร่วมกับสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI) ระบุว่า ประเทศไทยกำลังเปลี่ยนผ่านเข้าสู่สังคมสูงวัยระดับสุดยอดภายในปี 2576 โดยใช้เวลาเพียง 18 ปี จากระดับเริ่มสูงวัยจนถึงระดับสูงวัยอย่างสมบูรณ์ นับเป็นการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรที่รวดเร็วอย่างยิ่ง
ขณะที่ข้อมูลการตรวจคัดกรองสมรรถภาพร่างกายผู้สูงอายุจำนวน 7.7 ล้านคนของกระทรวงสาธารณสุข พบว่า ปัญหาสายตาและการมองเห็นเป็นภาวะความเสื่อมถอยที่พบมากที่สุดในผู้สูงอายุไทย คิดเป็น 27% รองลงมาคือปัญหาสุขภาพช่องปาก 25% และความเสี่ยงต่อการหกล้ม 17%
โรคจอตาเรื้อรัง ปัญหาทำให้สูญเสียเศรษฐกิจ 6.8 หมื่นล้าน
ปัญหาสุขภาพตาไม่ได้ส่งผลกระทบเฉพาะคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ แต่ยังสร้างภาระต่อเศรษฐกิจและสังคมในวงกว้าง โดยผลการศึกษาวิจัยทางเศรษฐศาสตร์สาธารณสุขของสถาบันวิจัย WifOR (WifOR Institute) พบว่า โรคจอตาเรื้อรัง ซึ่งครอบคลุมโรคจุดภาพชัดที่จอตาบวมน้ำจากเบาหวาน (Diabetic Macular Edema: DME) ในกลุ่มวัยทำงาน และโรคจุดภาพชัดที่จอตาเสื่อมแบบเปียก (Wet Age-related Macular Degeneration: nAMD) ในกลุ่มผู้สูงอายุ สร้างความสูญเสียทางเศรษฐกิจและสังคมให้ประเทศไทยสูงถึง 68,000 ล้านบาท หรือ 1.90 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ในช่วงปี 2560-2570 คิดเป็นจำนวนปีสุขภาวะที่สูญเสียไป (Disability-Adjusted Life Years: DALYs) รวมกว่า 235,539 ปี
นอกจากนี้ ผลการศึกษาใน 11 ประเทศภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก (APAC) ยังพบว่า ผลกระทบทางสังคมไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการสูญเสียผลิตภาพแรงงานที่ได้รับค่าตอบแทน (Paid Work Loss) แต่ร้อยละ 44 ของผลกระทบเกิดจากภาระการดูแลที่ไม่ได้รับค่าตอบแทน (Unpaid Caregiver Burden) เมื่อสมาชิกในครอบครัววัยทำงานต้องลดชั่วโมงทำงานหรือหยุดงานเพื่อดูแลผู้ป่วย
ยังมีข้อมูลบรรทัดฐานระดับสากลจาก IAPB และ WifOR ระบุว่า การลงทุนด้านสุขภาพตาทุก 1 ดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 35.7 บาท สามารถสร้างผลตอบแทนทางเศรษฐกิจกลับคืนได้ประมาณ 28 ดอลลาร์สหรัฐ หรือราว 1,000 บาท
แนะนำคัดกรองโรคจอตาระยะเริ่มต้น
นพ.ธนาพงษ์ สมกิจรุ่งโรจน์ หัวหน้าหน่วยจักษุวิทยาภูมิคุ้มกันและการอักเสบ และอาจารย์ประจำภาควิชาจักษุวิทยา โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย กล่าวว่า ความก้าวหน้าทางจักษุวิทยาของไทยในปัจจุบันช่วยเพิ่มโอกาสในการตรวจพบและรักษาโรคจอตาได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น แตกต่างจากในอดีตที่ผู้สูงอายุและผู้ป่วยโรคจอตาจำนวนมาก ที่ต้องเผชิญกับการสูญเสียการมองเห็น เนื่องจากข้อจำกัดด้านเทคโนโลยีคัดกรองและทางเลือกการรักษา
แต่ปัจจุบันวงการจักษุวิทยามีเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ช่วยคัดกรองภาพถ่ายจอตา และเครื่องสแกน OCT ความละเอียดสูง ช่วยตรวจพบโรคจุดภาพชัดที่จอตาเสื่อมแบบเปียก (nAMD) ได้ตั้งแต่ระยะเริ่มแรก ก่อนเกิดความเสียหายต่อการมองเห็นอย่างถาวร โดย AI ช่วยสนับสนุนแพทย์ในการวินิจฉัยให้แม่นยำขึ้น และเลือกแนวทางรักษาที่เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย
นอกจากนี้ นวัตกรรมการรักษาด้วยเทคโนโลยีปล่อยตัวยาอย่างต่อเนื่องยังช่วยลดความถี่ในการเดินทางมาโรงพยาบาลของผู้ป่วยและครอบครัวได้ อย่างไรก็ตาม แม้ผู้ป่วยจะมีอาการดีขึ้นหลังการรักษาแล้ว ก็ยังจำเป็นต้องมารับยาตามนัดอย่างสม่ำเสมอ เพื่อรักษาระดับการมองเห็นให้คงที่
ชี้ตรวจพบเร็วช่วยรักษาศักยภาพการทำงาน
ด้านนายกุลเวช เจนวัฒนวิทย์ กรรมการผู้อำนวยการ สมาคมส่งเสริมสถาบันกรรมการบริษัทไทย (Thai IOD) ในฐานะผู้ป่วยโรคจุดภาพชัดที่จอตาเสื่อมแบบเปียก (nAMD) กล่าวว่า สำหรับผู้บริหารองค์กร การใช้สายตาวิเคราะห์ข้อมูลและบริหารงานถือเป็นหัวใจสำคัญในการทำงาน เมื่อเริ่มมีอาการสายตาพร่ามัวจากโรคดังกล่าว ยอมรับว่าส่งผลกระทบต่อความมั่นใจอย่างมาก
ดังนั้น การได้รับการตรวจคัดกรองและเข้าสู่กระบวนการรักษาตั้งแต่ระยะเริ่มต้น (Early Detection) ช่วยให้ยังสามารถทำหน้าที่บริหารองค์กร นำทีมทำงานเพื่อสังคม และใช้ชีวิตร่วมกับครอบครัวได้ตามปกติ รวมถึงรักษาศักยภาพในการทำงานไว้ได้ และคาดหวังว่านวัตกรรมการรักษารูปแบบใหม่ที่ช่วยลดระยะเวลาและความถี่ในการเดินทางมาโรงพยาบาล จะช่วยให้ผู้ป่วยสามารถดำเนินชีวิตได้สะดวกและราบรื่นมากขึ้น
เสนอ Health-to-Wealth ลงทุนสุขภาพตาสร้างผลตอบแทน 28 เท่า
ดร.แมทธิว โคทส์ ผู้จัดการทั่วไป บริษัท โรช ไทยแลนด์ จำกัด กล่าวว่า รายงานของ WifOR แสดงให้เห็นว่าโรคจอตาเรื้อรังสร้างความสูญเสียทางเศรษฐกิจให้ประเทศไทยสูงถึง 68,000 ล้านบาท ครอบคลุมทั้งกลุ่มวัยทำงานและผู้สูงอายุ จึงถึงเวลาที่ทุกภาคส่วนต้องร่วมกันปรับมุมมองจากการมองระบบสาธารณสุขเป็นค่าใช้จ่าย มาเป็นการลงทุนในทุนมนุษย์ (Health-to-Wealth) โดยข้อมูลยืนยันว่า การลงทุนด้านสุขภาพตาทุก 35.7 บาท สามารถสร้างผลตอบแทนทางเศรษฐกิจกลับคืนได้ประมาณ 1,000 บาท หรือคิดเป็น 28 เท่า
โรช ไทยแลนด์ จึงมีความมุ่งมั่นร่วมมือกับพันธมิตรทั้งภาครัฐและเอกชน เพื่อขยายโครงสร้างพื้นฐานด้าน AI สำหรับคัดกรองโรคตาไปยังพื้นที่ต่างจังหวัด พร้อมนำเสนอนวัตกรรมการรักษาด้วยเทคโนโลยีปล่อยตัวยาอย่างต่อเนื่อง เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตผู้ป่วยและสนับสนุนการขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทย
ชง 4 ยุทธศาสตร์รับมือวิกฤตสุขภาพตา
สำหรับข้อเสนอเชิงนโยบายจากการเสวนา วิทยากรทั้ง 3 ท่านเห็นตรงกันว่า ความสูญเสียทางเศรษฐกิจจากโรคจอตาเรื้อรังสามารถลดทอนและป้องกันได้ หากทุกภาคส่วนร่วมกันผลักดันยุทธศาสตร์เชิงรุก 4 ด้าน ได้แก่
1.ขยายโครงสร้างพื้นฐาน HealthTech และ AI คัดกรองโรคตา ให้ครอบคลุมตั้งแต่หน่วยบริการปฐมภูมิในชุมชนจนถึงโรงพยาบาลศูนย์ทั่วประเทศ เพื่อเพิ่มโอกาสตรวจพบความผิดปกติตั้งแต่ระยะเริ่มต้น ก่อนเกิดการสูญเสียการมองเห็นถาวร
2.เพิ่มการเข้าถึงนวัตกรรมการรักษา โดยเฉพาะเทคโนโลยีปล่อยตัวยาอย่างต่อเนื่อง (Continuous Delivery Technology) เพื่อควบคุมสภาวะจอตาและรักษาระดับการมองเห็นในระยะยาว ลดความถี่ในการเดินทางมาโรงพยาบาล ช่วยให้ผู้ป่วยพึ่งพาตนเองได้มากขึ้น และลดภาระสมาชิกครอบครัวที่ต้องทำหน้าที่ดูแล
3.ปรับแนวคิดนโยบายสู่ Health-to-Wealth เปลี่ยนมุมมองงบประมาณด้านสุขภาพตาจากภาระค่าใช้จ่ายเป็นการลงทุนในทุนมนุษย์ ซึ่งสามารถสร้างผลตอบแทนทางเศรษฐกิจกลับคืนสู่สังคมได้ถึง 28 เท่า
4.ยกระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพตา (Health Literacy) ส่งเสริมให้ประชาชนและกลุ่มเสี่ยงเข้ารับการตรวจคัดกรองสายตาเป็นประจำทุกปี พร้อมสร้างความตระหนักถึงความสำคัญของการรักษาอย่างต่อเนื่อง เพื่อป้องกันการสูญเสียการมองเห็นและลดภาระต่อระบบสาธารณสุขในระยะยาว
ทั้งนี้ ในปัจจุบันประชากรมากกว่า 330 ล้านคนทั่วโลกเผชิญภาวะตาบอดหรือสูญเสียการมองเห็น บริษัทจึงเดินหน้าวิจัยและพัฒนานวัตกรรมด้านจักษุวิทยา ครอบคลุมเป้าหมายการรักษาหลากหลายรูปแบบ ระบบนำส่งยาขั้นสูง การบำบัดด้วยเซลล์และยีน (Cell and Gene Therapies) ตลอดจนเทคโนโลยี AI สำหรับวิเคราะห์ภาพถ่ายทางการแพทย์
โดยงานวิจัยครอบคลุมโรคหลอดเลือดจอประสาทตา โรคตาจากเบาหวาน ภาวะจอประสาทตาฝ่อแบบ Geographic Atrophy และโรคทางตาที่เกี่ยวข้องกับภูมิคุ้มกันทำลายตนเอง เช่น โรคตาจากไทรอยด์ และภาวะจุดรับภาพบวมน้ำจากม่านตาอักเสบ ซึ่งจะเป็นส่วนหนึ่งที่จะช่วยแก้ปัญหาสาธารณสุข ที่เป็นต้นทุนทางเศรษฐกิจที่กระทบทั้งผู้ป่วย แรงงาน และครอบครัว การลงทุนด้านเทคโนโลยีคัดกรองและรักษาตั้งแต่ระยะเริ่มต้น







