วิธีเตรียมตัวก่อนและหลังผ่าตัด ‘ต้อกระจก’ ต้องทำอย่างไร

ปัจจุบันประเทศไทยก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยเต็มรูปแบบ จากข้อมูลสำรวจทางระบาดวิทยาของภาวะตาบอดสายตาเลือนลางและโรคตาที่เป็นปัญหาทางสาธารณสุขระดับประเทศ พบว่าความชุกของตาบอด 0.59% “ต้อกระจก” เป็นสาเหตุสำคัญลำดับที่ 1

“โรคต้อกระจก” เป็นภาวะที่เลนส์ตามีความขุ่น เกิดอาการตาพร่ามัว ส่วนใหญ่เกิดในผู้สูงอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป เนื่องจากมีความเสื่อมของเลนส์ตามอายุต้องรักษาด้วยการผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตาหากไม่ได้รับการรักษาจะทำให้ตามัวมากขึ้นจนมองไม่เห็นในที่สุด                     

นายแพทย์กิตติวัฒน์ มะโนจันทร์ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลเมตตาประชารักษ์ (วัดไร่ขิง) กล่าวว่า โรคตาต้อกระจกเป็นโรคที่เกิดจากความเสื่อมของร่างกายพบบ่อยในผู้สูงอายุ การผ่าตัดรักษาต้องพิจารณาถึงความรุนแรงของอาการ สภาพร่างกายและความพร้อมของช่วงเวลาที่เหมาะสม

โดยควรมีเวลาพักผ่อนเพื่อการเตรียมพร้อมก่อนผ่าตัด และการฟื้นตัวที่ดีหลังผ่าตัด ซึ่งสิ่งที่สำคัญที่ควรระมัดระวังที่สุดคือการติดเชื้อหลังผ่าตัด เพราะอาจทำให้สูญเสียการมองเห็นอย่างถาวรส่งผลให้คุณภาพชีวิตลดลง ดังนั้นการศึกษาแนวทางปฏิบัติเพื่อการป้องกันการติดเชื้อหลังผ่าตัดเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง

สำหรับผู้ที่จะเข้ารับการผ่าตัดตาต้อกระจกนั้นต้องผ่านกระบวนการขั้นตอนในการเตรียมความพร้อมก่อนผ่าตัดก่อนทุกครั้ง โดยต้องพบแพทย์ด้านอายุรกรรมร่วมด้วยและอาจส่งตรวจอื่นๆตามความเหมาะสม

การเตรียมตัวผ่าตัด ‘ต้อกระจก’

• ตรวจเลือด
• ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ
• ในผู้มีโรคประจำตัวและมีประวัติแพ้ยาจำเป็นต้องแจ้งให้แพทย์ทราบเพื่อพิจารณาปรึกษาแพทย์เฉพาะทางร่วมดูแลรักษา

การเตรียมตัวก่อนผ่าตัด ‘ต้อกระจก’

• ควรพักผ่อนให้เพียงพอ
• อาบน้ำ สระผมให้สะอาด
• งดการแต่งหน้า
• สามารถทานอาหารและยาประจำตัวได้ตามปกติ ยกเว้นยาบางชนิดที่แพทย์สั่งให้งดก่อนผ่าตัด

ถ้ามีอาการผิดปกติ เช่น มีไข้ ไอ มีเสมหะ ควรแจ้งให้เจ้าหน้าที่ทราบล่วงหน้า(เพื่อเลื่อนการผ่าตัดออกไป)

การเตรียมตัววันผ่าตัด ‘ต้อกระจก’

• เข้าห้องน้ำทำธุระส่วนตัวให้เรียบร้อยก่อนเข้าห้องผ่าตัด
• ล้างหน้าให้สะอาด
• งดการแต่งหน้า ทาแป้ง หรือโลชั่น
• ถอดเครื่องประดับ รวมทั้งฟันปลอม(ถ้ามี)
• ไม่ควรนำทรัพย์สินมีค่ามาด้วย แนะนำสวมเสื้อเปิดกระดุมหน้า เพื่อป้องกันไม่ให้เสื้อผ้าสัมผัสบริเวณตาที่ผ่าตัดขณะเปลี่ยนเสื้อ
• พาญาติหรือผู้ดูแลมาด้วยเพื่อดูแลหลังการผ่าตัดเสร็จเรียบร้อย

การดูแลหลังการผ่าตัด ‘ต้อกระจก’

เมื่อผ่าตัดเสร็จแพทย์จะทำการปิดตาข้างที่ได้รับการผ่าตัดไว้และใช้ฝาครอบตาปิดทับอีกชั้นหนึ่งโดยไม่ต้องเปิดตาเพื่อหยอดยาใดๆ ในวันแรกหลังการผ่าตัด

• ควรหลีกเลี่ยงการก้มหน้า การไอจามแรงๆหรือการเบ่งถ่าย
• การปฏิบัติตัวหลังผ่าตัดนั้น หยอดตาตามแพทย์สั่ง มาตรวจตามแพทย์นัดทุกครั้ง
• ในช่วง 3 สัปดาห์แรกควรระมัดระวังไม่ให้น้ำเข้าตา
• ให้ทำความสะอาดใบหน้าโดยการเช็ดหน้าด้วยผ้าที่สะอาด
• การสระผมควรสระตามร้าน ห้ามก้มหน้าสระเอง
• ระวังน้ำเข้าตา ควรใส่ที่ครอบตาเวลานอนเพื่อป้องกันการกระทบกระเทือนดวงตา
• ควรใส่แว่นกันแดด หลีกเลี่ยงการโดนลม ฝุ่นเข้าตา
• ไม่ควรยกของหนัก
• สามารถออกกำลังกายได้ระวังเหงื่อเข้าตา
• งดเว้นการว่ายน้ำ

โดยทั่วไปอาการไม่สบายตาจะค่อยๆลดลง และการมองเห็นจะดีขึ้นและคงที่ตามลำดับในเวลาประมาณ 1 -2 เดือน หากมีอาการผิดปกติ เช่น ตาแดงมากขึ้น มีขี้ตามากขึ้น ปวดตา อักเสบบวม น้ำตาไหล ตามัวลง ควรรีบพบจักษุแพทย์ไม่ต้องรอจนถึงวันนัดได้