อันตราย 'ความดันโลหิตสูง' ร้ายกว่าที่คิด คร่าชีวิตเราได้

วันที่ 17 พฤษภาคมของทุกปี ถูกกำหนดให้เป็นวันความดันโลหิตสูงโลก (World Hypertension Day) ซึ่งเป็นโรคที่พบบ่อยในคนไทย ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคหัวใจออกมาเตือนคนไทยให้ระวังภัยเงียบที่กำลังคุกคามสุขภาพ โดยเฉพาะในยุคที่คนรุ่นใหม่มีความเสี่ยงสูงขึ้นจากพฤติกรรมการใช้ชีวิตที่เปลี่ยนไป

แพทย์หญิงทรายด้า บูรณสิน อายุรแพทย์โรคหัวใจและหลอดเลือด โรงพยาบาลเวชธานี เปิดเผยว่า ความดันโลหิตสูงเป็นโรคที่อันตรายกว่าที่หลายคนคิด เพราะมักไม่แสดงอาการชัดเจนในระยะแรก ทำให้หลายคนไม่รู้ตัวว่าเป็นโรคนี้จนกระทั่งเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรง

"เราเรียกความดันโลหิตสูงว่าเป็น 'ฆาตกรเงียบ' เพราะผู้ป่วยส่วนใหญ่ไม่รู้สึกถึงความผิดปกติใดๆ แต่โรคนี้กำลังทำลายอวัยวะสำคัญในร่างกายอย่างต่อเนื่อง ทั้งหัวใจ สมอง และไต" แพทย์หญิงทรายด้ากล่าว

เลขสองตัวที่คุณต้องรู้

เมื่อวัดความดันโลหิต เครื่องวัดจะแสดงผลเป็นตัวเลข 2 ค่า ได้แก่:

• ความดันตัวบน (Systolic Blood Pressure): ค่าที่ได้ขณะหัวใจบีบตัวส่งเลือดไปยังร่างกาย
• ความดันตัวล่าง (Diastolic Blood Pressure): ค่าที่ได้ขณะหัวใจคลายตัวระหว่างการเต้นแต่ละครั้ง

โดยทั่วไป หากค่าความดันโลหิตอยู่ที่ 140/90 มิลลิเมตรปรอท หรือสูงกว่านี้อย่างต่อเนื่อง ถือว่าเป็นโรคความดันโลหิตสูง

ใครบ้างที่เสี่ยง?

สาเหตุของความดันโลหิตสูงมีทั้งปัจจัยที่ควบคุมได้และควบคุมไม่ได้ ผู้ที่มีความเสี่ยงสูง ได้แก่:

• ผู้ที่มีประวัติครอบครัวเป็นโรคความดันโลหิตสูง
• ผู้ที่มีอายุมากกว่า 35 ปีขึ้นไป
• ผู้ที่ชอบรับประทานอาหารเค็มจัด
• ผู้ที่รับประทานอาหารไขมันสูง
• ผู้ที่ไม่ออกกำลังกาย
• ผู้ที่มีความเครียดสะสม
• ผู้ที่สูบบุหรี่
• ผู้ที่ดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ
• ผู้ที่มีน้ำหนักเกินหรือเป็นโรคอ้วน
• ผู้ที่เป็นโรคเบาหวาน

อันตรายที่ซ่อนอยู่

"แม้ว่าความดันโลหิตสูงอาจไม่แสดงอาการชัดเจน แต่หากปล่อยไว้โดยไม่รักษา จะทำให้เกิดอันตรายต่ออวัยวะสำคัญ" แพทย์หญิงทรายด้า เน้นย้ำ

ภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น ได้แก่:

• โรคหัวใจขาดเลือด
• ภาวะหัวใจล้มเหลว
• เส้นเลือดในสมองแตกหรืออุดตัน นำไปสู่อัมพฤกษ์หรืออัมพาต
• โรคไตเรื้อรัง

การรักษาและป้องกัน

สำหรับผู้ที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคความดันโลหิตสูง การรักษาประกอบด้วย:

1. การปรับพฤติกรรม เป็นสิ่งสำคัญที่สุด โดยแพทย์จะแนะนำให้:
   • ควบคุมอาหาร โดยเฉพาะลดการบริโภคเกลือและโซเดียม
   • เพิ่มการบริโภคผัก ผลไม้ และธัญพืชไม่ขัดสี
   • ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ อย่างน้อย 30 นาทีต่อวัน 5 วันต่อสัปดาห์
   • ลดความเครียด
   • เลิกสูบบุหรี่
   • หลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์
   • ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม
2. การใช้ยา หากการปรับพฤติกรรมไม่สามารถควบคุมความดันได้ แพทย์จะพิจารณาให้ยาลดความดันซึ่งต้องรับประทานอย่างต่อเนื่องและสม่ำเสมอ

"สิ่งสำคัญที่สุดคือการตรวจวัดความดันโลหิตอย่างสม่ำเสมอ โดยเฉพาะในกลุ่มเสี่ยง เพื่อตรวจพบโรคตั้งแต่ระยะเริ่มต้นและเริ่มการรักษาได้ทันท่วงที" แพทย์หญิงทรายด้ากล่าวทิ้งท้าย

ข้อควรระวัง

ผู้ป่วยความดันโลหิตสูงที่ได้รับยาแล้วไม่ควรหยุดยาเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์ เพราะอาจทำให้ความดันกลับมาสูงและเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคแทรกซ้อนอย่างเฉียบพลัน นอกจากนี้ ควรพบแพทย์เพื่อติดตามผลเป็นระยะ เพื่อปรับแผนการรักษาให้เหมาะสมกับการตอบสนองของร่างกาย

ด้วยการตระหนักรู้และเอาใจใส่สุขภาพ รวมถึงการตรวจวัดความดันโลหิตอย่างสม่ำเสมอ จะช่วยให้เราห่างไกลจาก "ฆาตกรเงียบ" นี้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ