เปิดประชาพิจารณ์แก้ พ.ร.บ.การพนัน สกัดเว็บเถื่อน-จัดระเบียบพนันออนไลน์

13 พฤศจิกายน 2569 นางสาวพลอยทะเล ลักษมีแสงจันทร์ รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า รัฐบาลโดยกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย อยู่ระหว่างดำเนินการแก้ไขปรับปรุงพระราชบัญญัติการพนัน พุทธศักราช 2478 ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับมาเป็นเวลานานกว่า 90 ปี เพื่อให้สอดคล้องกับสภาพสังคมและรูปแบบการพนันที่เปลี่ยนแปลงไป โดยเฉพาะการพนันผ่านระบบออนไลน์และเทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์ที่มีความหลากหลายและซับซ้อนมากขึ้น ส่งผลให้กฎหมายเดิมมีข้อจำกัดในการควบคุมและบังคับใช้กฎหมาย

รวมถึงมาตรการดำเนินคดีกับผู้จัดให้มีการเล่นการพนัน เจ้าของบ่อน เจ้าของสถานที่ ผู้สนับสนุน ผู้ควบคุมดูแล ผู้ชักชวน และผู้โฆษณาการพนัน ตลอดจนมาตรการริบทรัพย์สินและอัตราโทษที่อาจไม่เหมาะสมกับสถานการณ์ปัจจุบัน จึงจำเป็นต้องปรับปรุงกฎหมายให้มีความทันสมัย 

นางสาวพลอยทะเล กล่าวว่า ร่างพระราชบัญญัติการพนัน (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. มีสาระสำคัญในการปรับปรุงหลักเกณฑ์การควบคุมการพนันให้มีความชัดเจนและสอดคล้องกับระดับความเสี่ยงของกิจกรรมแต่ละประเภท จากเดิมที่กำหนดประเภทการพนันไว้ในบัญชีท้ายพระราชบัญญัติ เปลี่ยนเป็นการกำหนดให้รัฐมนตรีออกกฎกระทรวงจำแนกการพนันออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ (1) การพนันที่ต้องห้าม (2) การพนันที่ต้องได้รับใบอนุญาต และ (3) การเล่นที่มีความเสี่ยงต่ำซึ่งกำหนดให้เพียงแจ้งต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้การกำกับดูแลมีความเหมาะสมกับลักษณะและความเสี่ยงของกิจกรรมแต่ละประเภท

ทั้งนี้ เพื่อให้การจัดทำร่างพระราชบัญญัติการพนัน พ.ศ. .... เป็นไปตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 10 มีนาคม 2569 ให้หน่วยงานของรัฐรับฟังความคิดเห็นของผู้เกี่ยวข้องตั้งแต่ในชั้นการเสนอ หลักการหรือประเด็นสำคัญของร่างกฎหมาย และให้มีการรับฟังความคิดเห็นภายหลังจากมีร่างกฎหมายแล้วอีกครั้งตามกระบวนการจัดทำกฎหมาย

รัฐบาลขอเชิญชวนประชาชน ผู้ประกอบการ นักวิชาการ หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกภาคส่วน ร่วมแสดงความคิดเห็นต่อร่างพระราชบัญญัติการพนัน (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. ผ่านระบบกลางทางกฎหมาย เว็บไซต์ www.law.go.th ตั้งแต่วันที่ 9 พฤศจิกายน – 9 ธันวาคม 2569 หรือสแกน QR Code ตามช่องทางประชาสัมพันธ์ของกรมการปกครอง เพื่อให้ข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะที่ได้รับเป็นข้อมูลประกอบการพิจารณาปรับปรุงร่างกฎหมาย ให้มีความครบถ้วน รอบด้าน มีความทันสมัย เพิ่มประสิทธิภาพในการป้องกันและปราบปรามการพนัน ควบคู่กับการคุ้มครองประโยชน์สาธารณะ ตลอดจนสิทธิและเสรีภาพของประชาชนอย่างเหมาะสม

สรุปสาระสำคัญของร่างพระราชบัญญัติการพนัน (ฉบับที่...) พ.ศ. .... 

ในการร่างกฎหมายใหม่เป็นการยกเลิกกฎหมายเดิม คือ การยกเลิก พ.ร.บ.การพนันพุทธศักราช 2478 ซึ่งใช้มานานและไม่สอดคล้องกับยุคสมัย มีการปรับบทกำหนดโทษให้ได้สัดส่วน แยกตามบทบาทหน้าที่ มีมาตรการทางทรัพย์สินที่เข้มข้นขึ้น รวมถึงการควบคุมการโฆษณา คุ้มครองเด็กและเยาวชน และการตั้งกองทุนเพื่อเยียวยาผู้ที่ได้รับผลกระทบ   

นอกจากนี้ได้กำหนดนิยามศัพท์สำคัญที่ทันสมัยเกี่ยวกับการพนัน ทั้งการเล่น การแข่งขัน การทาย หรือการทำนาย ที่ผู้เข้าร่วมตกลงเสี่ยงโชคไม่ว่าจะทั้งหมดหรือบางส่วน เพื่อแลกกับเงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์อื่นใด ประโยชน์อื่นใดอันอาจคำนวณเป็นเงินได้ รวมถึงสินทรัพย์ดิจิทัล เงินตราเสมือน (Cryptocurrency/Token) คะแนน เหรียญ หรือข้อมูลดิจิทัลที่แลกเปลี่ยนเป็นเงินได้ และ การพนันทางสื่ออิเล็กทรอนิกส์ คือ การเล่นหรือรับพนันผ่านระบบคอมพิวเตอร์ โทรคมนาคม หรืออินเทอร์เน็ต เป็นต้น  

แบ่งการพนันออกตามระดับความเสี่ยง 

ทั้งมีการจำแนกประเภทของการพนันโดยเปลี่ยนจากระบบบัญชีท้ายกฎหมาย โดยกฎหมายใหม่ให้รัฐมนตรีออกกฎกระทรวง แบ่งการพนันออกเป็น 3 ประเภทตามระดับความเสี่ยง ประเภทแรก คือ การพนันที่ต้องห้าม เป็นการพนันที่ผลแพ้ชนะอาศัยการเสี่ยงโชคเป็นสำคัญ เสพติดง่าย ห้ามจัดหรือเข้าเล่นเด็ดขาดเว้นแต่มีกฎหมายพิเศษ เช่น พรฎ. อนุญาตให้มีสถานประกอบการเฉพาะ

ประเภทที่ 2 การพนันที่ต้องได้รับใบอนุญาต คือ การพนันที่มีความเสี่ยงควบคุมได้ รอบการเล่นห่าง หรือคุมการเข้าถึงได้โดยต้องขออนุญาตก่อน และประเภทที่ 3 การเล่นที่มีความเสี่ยงต่ำซึ่งต้องแจ้ง คือ การเล่นที่มีมูลค่าต่ำ จัดเป็นครั้งคราวในงานประเพณี งานบุญ งานการกุศล ประเภทนี้ไม่ต้องขอใบอนุญาต แต่ "ต้องแจ้ง" ต่อนายอำเภอหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ล่วงหน้า    

ในร่างกฎหมายฉบับนี้ยังกำหนดโครงสร้างการบริหารและกองทุนใหม่คณะกรรมการนโยบายการพนันแห่งชาติ มีนายกรัฐมนตรีหรือรองนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน ทำหน้าที่กำหนดนโยบาย มาตรการป้องกัน และกำกับดูแลภาพรวม กองทุนเพื่อการป้องกัน ปราบปราม และลดผลกระทบจากปัญหาการพนัน อาทิ นำรายได้จากภาษี ค่าธรรมเนียม ค่าปรับ และทรัพย์สินที่ริบมาใช้ในการป้องกันปัญหา บำบัดฟื้นฟูผู้ติดการพนัน เยียวยาครอบครัว และจ่ายรางวัลสินบนนำจับให้ผู้แจ้งเบาะแส   

ขณะเดียวกันมีการกำหนดการควบคุมการพนันทางสื่ออิเล็กทรอนิกส์และมาตรการเด็ดขาดห้ามทำเด็ดขาด อาทิ ห้ามมิให้ผู้ใดจัดระบบเว็บไซต์/แอปพลิเคชันพนัน, เป็นตัวแทนรับพนัน, รับ-โอนเงินเดิมพัน หรือเปิดบัญชี/กระเป๋าเงินดิจิทัลให้ใช้รับรองการพนันออนไลน์ ให้อำนาจพนักงานเจ้าหน้าที่บล็อกเว็บไซต์ สามารถยื่นคำร้องต่อศาลเพื่อสั่งระงับการเข้าถึงเว็บไซต์ แอปพลิเคชัน หรือบัญชีโซเชียลมีเดียที่เกี่ยวข้องได้ทันทีโดยผู้ให้บริการ (Service Provider) ต้องปฏิบัติตามคำสั่งศาลภายใน 24 ชั่วโมง เป็นต้น    

เข้มคุ้มครองเด็ก เยาวชน การโฆษณาห้ามเยาวชนเข้าเล่น

ในส่วนของการคุ้มครองเด็ก เยาวชน และการโฆษณาห้ามเยาวชนเข้าเล่น กำหนดห้ามผู้มีอายุต่ำกว่า 20 ปีบริบูรณ์เข้าเล่นการพนัน หรือห้ามจำหน่ายสลาก/อุปกรณ์การพนันให้เด็กเด็ดขาด  ควบคุมการโฆษณา โดยห้ามผู้ใดโฆษณา ประชาสัมพันธ์ ชักชวน หรือสนับสนุนการพนันไม่ว่าทางตรงหรือทางอ้อม รวมถึงห้ามเผยแพร่ตราสัญลักษณ์ของผู้ประกอบธุรกิจการพนัน มีมาตรการสำหรับผู้เล่น (Responsible Gambling) ชัดเจนโดยผู้รับใบอนุญาตต้องมีระบบให้ผู้เล่นตั้งวงเงินจำกัดการเล่นต่อวัน/สัปดาห์/เดือน, มีระบบให้ผู้เล่นแจ้งยกเว้นตนเอง (Self-exclusion) และมีลิงก์ข้อมูลบริการปรึกษาบำบัดอาการติดพนัน เป็นต้น   

ร่างกฎหมายฉบันนี้ ระบุ ภาษีการพนันผู้รับใบอนุญาตจัดให้มีการพนันต้องเสียภาษีการพนันในอัตราไม่เกินร้อยละ 10 ของยอดรายรับก่อนหักรายจ่าย (แบ่งอัตราตามระดับความเสี่ยง) และเสียเพิ่มอีกไม่เกินร้อยละ 2.5 ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

บทกำหนดโทษรุนแรงขึ้น  

สำหรับบทกำหนดโทษที่สำคัญมีความรุนแรงขึ้น ในส่วนของผู้เข้าเล่นประเภทการพนันเถื่อน กำหนดปรับไม่เกิน 20,000 บาท โดยศาลอาจใช้มาตรการทำงานบริการสังคมหรือบำบัดแทนได้หากกระทำผิดครั้งแรก สำหรับผู้จัดให้มีการพนัน / ตัวแทนรับพนัน จำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับตั้งแต่ 1 แสนถึง 1 ล้านบาท หรือปรับตามยอดเงินหมุนเวียน 3 เท่า ถ้ายอดสูงกว่า ผู้ประกอบธุรกิจการพนัน / เจ้าของออนไลน์เถื่อน จำคุกตั้งแต่ 2 ถึง 10 ปี และปรับตั้งแต่ 5 แสนถึง 5 ล้านบาท หรือปรับตามยอดเงินหมุนเวียน 5 เท่า ผู้โฆษณาพนัน จำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 3 แสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

กรณีรับจ้างชักชวนโดยหวังผลตอบแทนจะโดนโทษหนักเท่ากับผู้จัดให้มีการพนัน ผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ต/แพลตฟอร์มที่ไม่ยอมบล็อกตามคำสั่งศาล มีโทษปรับไม่เกิน 5 แสนบาทและปรับอีกวันละไม่เกิน 20,000 บาทจนกว่าจะแก้ไข 

อ่านรายละเอียด ร่างพระราชบัญญัติการพนัน (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ….