เปิดใจซีอีโอปตท. ปมร้อนสินบน'โรลส์-รอยซ์'
สะเทือนบริษัท ปตท.จำกัด (มหาชน) อีกครั้ง เมื่อกระทรวงยุติธรรม ของสหรัฐอเมริกา ออกมาเปิดโป่ง บริษัท โรลส์-รอยซ์ฯ ได้จ่ายสินบนให้กับเจ้าหน้าที่ปตท. และบริษัท ปตท.สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน) หรือปตท.สผ.รวม 6 โครงการ ที่ส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับโรงแยกก๊าซธรรมชาติ เป็นเม็ดเงินราว 11 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ซึ่งทั้ง 2 บริษัท ได้ตั้งคณะกรรมการขึ้นมาตรวจสอบข้อเท็จจริงดังกล่าวแล้ว และคาดว่าจะได้ข้อสรุปภายใน 30 วัน
ล่าสุดนายเทวินทร์ วงศ์วานิช ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท ปตท.จำกัด (มหาชน) ได้ให้สัมภาษณ์ผ่านรายการเฟซไทม์ ทางสถานีโทรทัศน์สปริงนิวส์ เมื่อวันที่ 23 มกราคม ที่ผ่านมาว่า เท่าที่ดูรายละเอียดเว็บไซต์ของกระทรวงยุติธรรมสหรัฐฯ การจ่ายเงินเป็นการจ่ายค่าคอมมิสชันให้กับตัวแทนของโรลส์-รอยซ์ ซึ่งจำเป็นต้องใช้เงินตัวนั้น เพื่อจ่ายให้กับพนักงานหรือผู้บริหารของปตท. ฉะนั้นโรลส์-รอยซ์ไม่มีการจ่ายเงินตรงมาที่ปตท.
ยันเป็นเรื่องตัวบุคคล
ดังนั้น การดำเนินงานเป็นเรื่องของตัวบุคคลที่ต้องแยกออกจากองค์กร ซึ่งอ่านแล้วไม่แน่ใจว่าผู้บริหารหรือพนักงานของโรลส์-รอยซ์ ที่จ่ายไปให้กับตัวแทนหรือคนกลาง ยังไม่ได้เขียนชัดเจนว่าหมายถึงผู้บริหารหรือพนักงานของปตท. แต่ถ้าฟังดูเหมือนว่ากระบวนการสอบสวน ของกระทรวงยุติธรรมสหรัฐฯได้มีการรู้เห็นเป็นใจในการจ่ายเงินให้กับเจ้าหน้าที่ต่างประเทศของสหรัฐฯ ที่ไม่ใช่คนสหรัฐฯหรือเปล่าที่จะผิดกฎหมาย เมื่อโรลส์-รอยซ์ไปให้ข้อมูลกับกระทรวงยุติธรรมสหรัฐฯไปแบบนั้น เรายังไม่เห็นรายละเอียดของสำนวนได้ว่า เป็นการให้ปากคำโดยคนกลางคนนี้หรือจากแค่โรลส์-รอยซ์ อันนี้ก็เป็นสิ่งที่ยังไม่ชัดเจน
เงินสินบนจัดซื้อจัดจ้าง
ใน 5 โครงการของปตท.ที่กล่าวถึงนั้น เป็นโครงการโรงแยกก๊าซธรรมชาติ และโครงการเพิ่มความดันก๊าซฯ ซึ่งต้องใช้เครื่องยนต์เทอร์ไบน์สำหรับอุตสาหกรรมด้วย ที่นำไปใช้ในอุตสาหกรรมก๊าซและน้ำมัน อย่างแรกคือทำคอมเพรสเซอร์ในการเพิ่มความดันก๊าซ ที่เครื่องตัวนี้จะไปหมุนเพื่ออัดความดัน อีกส่วนคือใช้ในการปั่นไฟ ที่มีทั้งของโรลส์-รอยซ์และยี่ห้ออื่น
ทั้งนี้ ก่อนจะรู้ว่าตัวแทนหรือตัวกลางคือใคร เวลาเราซื้ออุปกรณ์จากบริษัทใหญ่พวกนี้ ที่ผ่านมามีการกลับไปสอบถามทราบว่าก่อนที่จะมีการพูดคุยตรงกับเจ้าของ เช่น กรณีโรลส์-รอยซ์ เราก็จะคุยตรง เมื่อเราไปเทียบกับสำนวนที่มีการให้ปากคำกับกระทรวงยุติธรรมสหรัฐจึงไม่ทราบ เพราะเราจะคุยตรง Face to Face กับโรลส์-รอยซ์ ก็พยายามนึกต่อว่าแล้วมีใครที่เกี่ยวข้องกับโรลส์-รอยซ์ที่อยู่ในประเทศไทย ก็จะมีผู้แทนที่ดูแลเรื่องการซ่อมบำรุงอุปกรณ์ของโรลส์-รอยซ์ หลังจากที่เรามีการซื้ออุปกรณ์จากเขามาแล้ว ก็จะมีบริษัทนี้เป็นตัวแทน และเท่าที่ทราบโรลส์-รอยซ์ไม่มีการตั้งบริษัทลูกในไทย เราเจรจาตรงกับโรลส์-รอยซ์เอเนอร์ยีบริษัทแม่ แต่เขาจะมาตั้งบริษัทลูกในไทยเพื่อดูแลลูกค้าหรือไม่เราไม่ทราบ แต่ที่แน่ๆคือมีตัวแทนที่มาช่วยดูแลเรื่องการบำรุงรักษาอุปกรณ์ของโรลส์-รอยซ์ ซึ่งอันนี้เขาก็มาทำสัญญากับเราอยู่พักหนึ่ง และเท่าที่มีข้อมูลคือสัญญาจบไปตั้งแต่ 5 ปีที่แล้ว ฉะนั้นเมื่อเราหาใครไม่เจอ ว่าใครคือคนกลางที่พูดถึงตอนนั้น เราคงต้องสอบถามกับบริษัทที่ทำสัญญาบำรุงรักษา
ต้องไล่เบี้ยกับซีเมนส์ด้วย
ที่สำคัญโรลส์-รอยซ์ถูกเทกโอเวอร์ คือขายกิจการให้บริษัทที่ชื่อซีเมนส์ของเยอรมนีเมื่อ 2 ปีที่แล้ว ซึ่งการจ่ายเงินเกิดขึ้นก่อนการเทกโอเวอร์ เมื่อมีการเปลี่ยนเจ้าของ ซีเมนส์ก็เป็นอีกบริษัทที่ต้องทำหนังสือถึงเพราะเป็นเจ้าของกิจการนี้ ส่วนเขาจะตอบมาหรือไม่ก็ค่อยว่ากันแต่ข้อเท็จจริงที่มีในวันนี้คือกระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง เอกสารที่เกี่ยวข้อง การนำเสนอการพิจารณาอนุมัติตรงนี้มีเอกสารหลักฐานชัดเจน สิ่งที่ยังไม่มีแล้วเป็นหัวใจสำคัญคือข้อมูลจากภายนอก เช่นการพิจารณาเรื่องนี้ของกระทรวงยุติธรรมสหรัฐฯสำนวนการสอบสวนน่าจะมีการอ้างถึงชัดเจนหรือไม่ว่ามีการอ้างถึงปตท.ได้ แสดงว่าน่าจะมีการพูดถึงตัวคนชัดเจน ดังนั้น คนที่จะรู้เรื่องพวกนี้คือกระทรวงยุติธรรมสหรัฐฯ บริษัทโรลส์-รอยซ์ฯอาจจะมีผู้แทนหรือคนกลางที่พูดถึงอยู่ในนั้น
ตั้งกรรมการสอบ
หลังจากทราบข่าว ได้ตั้งกรรมการสอบสวนข้อเท็จจริง คือต้องรู้ก่อนว่าโครงการเหล่านั้นมีความเป็นมาอย่างไร จัดซื้อจัดจ้างอย่างไร มีการดำเนินการอย่างไร มีผู้บริหารหรือพนักงานปตท.คือใครที่มีส่วนเกี่ยวข้องในการจัดซื้อจัดจ้าง ยังไม่ได้บอกว่าใครเป็นผู้ต้องสงสัยอะไร แต่ต้องรู้ก่อนว่าใครมีส่วนเกี่ยวข้องบ้าง ซึ่งการตั้งกรรมการสอบสวนก็ต้องมั่นใจว่าคนที่จะมาเป็นประธานและกรรมการไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องในการจัดซื้อจัดจ้างในยุคที่เกิดขึ้น มีทั้งผู้ที่เข้าใจกระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง ผู้ที่เข้าใจเทคนิคการก่อสร้าง ผู้เชี่ยวชาญเรื่องการตรวจสอบ และผู้เชี่ยวชาญทางด้านกฎหมาย แต่ขอไม่เปิดเผยว่าประธานคือใคร แต่เป็นคนภายในองค์กร เพราะต้องการให้เขามีความสบายใจในการทำงาน
"เบื้องต้นมีการตั้งกรอบเวลาในการตรวจสอบ 30 วันในการรวบรวมข้อมูลให้เรียบร้อย แต่เรื่องนี้ได้รับความสนใจพอสมควร ซึ่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน กรรมการบริษัทปตท. ก็เร่งรัดเรื่องนี้ว่าต้องรีบทำให้เร็วกว่านี้ ซึ่งผมเองก็ไม่เป็นอันทำงานอย่างอื่น"
รายงานบอร์ดตามขั้นตอน
โดยวันศุกร์ที่ 27 มกราคมนี้ จะมีการประชุมบอร์ดปตท.ประจำเดือน ซึ่งจะครบ 1 สัปดาห์ในการรวบรวมข้อมูล จะมีการรายงานความคืบหน้า และจะมีการรายงานผลอีกครั้งในอีก 15 วันข้างหน้า ซึ่งสิ่งที่จะรายงานให้บอร์ดทราบคือที่ไปที่มาของเรื่อง ลักษณะของธุรกิจที่เราต้องใช้เครื่องโรลส์-รอยซ์เป็นอย่างไร กับกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างในแต่ละกรณีที่ถูกอ้างถึงเป็นอย่างไร
นอกจากนี้ การที่เราทราบว่าป.ป.ช.ให้ความสนใจและจะติดต่อกับกระทรวงยุติธรรมสหรัฐฯ คิดว่าเส้นทางนั้นดีมาก เพราะเป็นทางการกับทางการ และเขาคงจะมีข้อตกลงในการให้ข้อมูลกันและกัน เราพร้อมสนับสนุนการทำงานของป.ป.ช. ถ้าต้องการข้อมูลข้อเท็จจริง ในส่วนที่เรารวบรวมก็พร้อมส่งข้อมูลให้ปตท. และถ้าป.ป.ช.ได้รับข้อมูลที่เป็นรายชื่อตัวบุคคลและต้องการให้เราสอบสวนเพิ่มเติมเราก็ยินดี
จากหนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ปีที่ 37 ฉบับที่ 3,230 วันที่ 26 - 28 มกราคม 2560
ล่าสุดนายเทวินทร์ วงศ์วานิช ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท ปตท.จำกัด (มหาชน) ได้ให้สัมภาษณ์ผ่านรายการเฟซไทม์ ทางสถานีโทรทัศน์สปริงนิวส์ เมื่อวันที่ 23 มกราคม ที่ผ่านมาว่า เท่าที่ดูรายละเอียดเว็บไซต์ของกระทรวงยุติธรรมสหรัฐฯ การจ่ายเงินเป็นการจ่ายค่าคอมมิสชันให้กับตัวแทนของโรลส์-รอยซ์ ซึ่งจำเป็นต้องใช้เงินตัวนั้น เพื่อจ่ายให้กับพนักงานหรือผู้บริหารของปตท. ฉะนั้นโรลส์-รอยซ์ไม่มีการจ่ายเงินตรงมาที่ปตท.
ยันเป็นเรื่องตัวบุคคล
ดังนั้น การดำเนินงานเป็นเรื่องของตัวบุคคลที่ต้องแยกออกจากองค์กร ซึ่งอ่านแล้วไม่แน่ใจว่าผู้บริหารหรือพนักงานของโรลส์-รอยซ์ ที่จ่ายไปให้กับตัวแทนหรือคนกลาง ยังไม่ได้เขียนชัดเจนว่าหมายถึงผู้บริหารหรือพนักงานของปตท. แต่ถ้าฟังดูเหมือนว่ากระบวนการสอบสวน ของกระทรวงยุติธรรมสหรัฐฯได้มีการรู้เห็นเป็นใจในการจ่ายเงินให้กับเจ้าหน้าที่ต่างประเทศของสหรัฐฯ ที่ไม่ใช่คนสหรัฐฯหรือเปล่าที่จะผิดกฎหมาย เมื่อโรลส์-รอยซ์ไปให้ข้อมูลกับกระทรวงยุติธรรมสหรัฐฯไปแบบนั้น เรายังไม่เห็นรายละเอียดของสำนวนได้ว่า เป็นการให้ปากคำโดยคนกลางคนนี้หรือจากแค่โรลส์-รอยซ์ อันนี้ก็เป็นสิ่งที่ยังไม่ชัดเจน
เงินสินบนจัดซื้อจัดจ้าง
ใน 5 โครงการของปตท.ที่กล่าวถึงนั้น เป็นโครงการโรงแยกก๊าซธรรมชาติ และโครงการเพิ่มความดันก๊าซฯ ซึ่งต้องใช้เครื่องยนต์เทอร์ไบน์สำหรับอุตสาหกรรมด้วย ที่นำไปใช้ในอุตสาหกรรมก๊าซและน้ำมัน อย่างแรกคือทำคอมเพรสเซอร์ในการเพิ่มความดันก๊าซ ที่เครื่องตัวนี้จะไปหมุนเพื่ออัดความดัน อีกส่วนคือใช้ในการปั่นไฟ ที่มีทั้งของโรลส์-รอยซ์และยี่ห้ออื่น
ทั้งนี้ ก่อนจะรู้ว่าตัวแทนหรือตัวกลางคือใคร เวลาเราซื้ออุปกรณ์จากบริษัทใหญ่พวกนี้ ที่ผ่านมามีการกลับไปสอบถามทราบว่าก่อนที่จะมีการพูดคุยตรงกับเจ้าของ เช่น กรณีโรลส์-รอยซ์ เราก็จะคุยตรง เมื่อเราไปเทียบกับสำนวนที่มีการให้ปากคำกับกระทรวงยุติธรรมสหรัฐจึงไม่ทราบ เพราะเราจะคุยตรง Face to Face กับโรลส์-รอยซ์ ก็พยายามนึกต่อว่าแล้วมีใครที่เกี่ยวข้องกับโรลส์-รอยซ์ที่อยู่ในประเทศไทย ก็จะมีผู้แทนที่ดูแลเรื่องการซ่อมบำรุงอุปกรณ์ของโรลส์-รอยซ์ หลังจากที่เรามีการซื้ออุปกรณ์จากเขามาแล้ว ก็จะมีบริษัทนี้เป็นตัวแทน และเท่าที่ทราบโรลส์-รอยซ์ไม่มีการตั้งบริษัทลูกในไทย เราเจรจาตรงกับโรลส์-รอยซ์เอเนอร์ยีบริษัทแม่ แต่เขาจะมาตั้งบริษัทลูกในไทยเพื่อดูแลลูกค้าหรือไม่เราไม่ทราบ แต่ที่แน่ๆคือมีตัวแทนที่มาช่วยดูแลเรื่องการบำรุงรักษาอุปกรณ์ของโรลส์-รอยซ์ ซึ่งอันนี้เขาก็มาทำสัญญากับเราอยู่พักหนึ่ง และเท่าที่มีข้อมูลคือสัญญาจบไปตั้งแต่ 5 ปีที่แล้ว ฉะนั้นเมื่อเราหาใครไม่เจอ ว่าใครคือคนกลางที่พูดถึงตอนนั้น เราคงต้องสอบถามกับบริษัทที่ทำสัญญาบำรุงรักษา
ต้องไล่เบี้ยกับซีเมนส์ด้วย
ที่สำคัญโรลส์-รอยซ์ถูกเทกโอเวอร์ คือขายกิจการให้บริษัทที่ชื่อซีเมนส์ของเยอรมนีเมื่อ 2 ปีที่แล้ว ซึ่งการจ่ายเงินเกิดขึ้นก่อนการเทกโอเวอร์ เมื่อมีการเปลี่ยนเจ้าของ ซีเมนส์ก็เป็นอีกบริษัทที่ต้องทำหนังสือถึงเพราะเป็นเจ้าของกิจการนี้ ส่วนเขาจะตอบมาหรือไม่ก็ค่อยว่ากันแต่ข้อเท็จจริงที่มีในวันนี้คือกระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง เอกสารที่เกี่ยวข้อง การนำเสนอการพิจารณาอนุมัติตรงนี้มีเอกสารหลักฐานชัดเจน สิ่งที่ยังไม่มีแล้วเป็นหัวใจสำคัญคือข้อมูลจากภายนอก เช่นการพิจารณาเรื่องนี้ของกระทรวงยุติธรรมสหรัฐฯสำนวนการสอบสวนน่าจะมีการอ้างถึงชัดเจนหรือไม่ว่ามีการอ้างถึงปตท.ได้ แสดงว่าน่าจะมีการพูดถึงตัวคนชัดเจน ดังนั้น คนที่จะรู้เรื่องพวกนี้คือกระทรวงยุติธรรมสหรัฐฯ บริษัทโรลส์-รอยซ์ฯอาจจะมีผู้แทนหรือคนกลางที่พูดถึงอยู่ในนั้น
ตั้งกรรมการสอบ
หลังจากทราบข่าว ได้ตั้งกรรมการสอบสวนข้อเท็จจริง คือต้องรู้ก่อนว่าโครงการเหล่านั้นมีความเป็นมาอย่างไร จัดซื้อจัดจ้างอย่างไร มีการดำเนินการอย่างไร มีผู้บริหารหรือพนักงานปตท.คือใครที่มีส่วนเกี่ยวข้องในการจัดซื้อจัดจ้าง ยังไม่ได้บอกว่าใครเป็นผู้ต้องสงสัยอะไร แต่ต้องรู้ก่อนว่าใครมีส่วนเกี่ยวข้องบ้าง ซึ่งการตั้งกรรมการสอบสวนก็ต้องมั่นใจว่าคนที่จะมาเป็นประธานและกรรมการไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องในการจัดซื้อจัดจ้างในยุคที่เกิดขึ้น มีทั้งผู้ที่เข้าใจกระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง ผู้ที่เข้าใจเทคนิคการก่อสร้าง ผู้เชี่ยวชาญเรื่องการตรวจสอบ และผู้เชี่ยวชาญทางด้านกฎหมาย แต่ขอไม่เปิดเผยว่าประธานคือใคร แต่เป็นคนภายในองค์กร เพราะต้องการให้เขามีความสบายใจในการทำงาน
"เบื้องต้นมีการตั้งกรอบเวลาในการตรวจสอบ 30 วันในการรวบรวมข้อมูลให้เรียบร้อย แต่เรื่องนี้ได้รับความสนใจพอสมควร ซึ่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน กรรมการบริษัทปตท. ก็เร่งรัดเรื่องนี้ว่าต้องรีบทำให้เร็วกว่านี้ ซึ่งผมเองก็ไม่เป็นอันทำงานอย่างอื่น"
รายงานบอร์ดตามขั้นตอน
โดยวันศุกร์ที่ 27 มกราคมนี้ จะมีการประชุมบอร์ดปตท.ประจำเดือน ซึ่งจะครบ 1 สัปดาห์ในการรวบรวมข้อมูล จะมีการรายงานความคืบหน้า และจะมีการรายงานผลอีกครั้งในอีก 15 วันข้างหน้า ซึ่งสิ่งที่จะรายงานให้บอร์ดทราบคือที่ไปที่มาของเรื่อง ลักษณะของธุรกิจที่เราต้องใช้เครื่องโรลส์-รอยซ์เป็นอย่างไร กับกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างในแต่ละกรณีที่ถูกอ้างถึงเป็นอย่างไร
นอกจากนี้ การที่เราทราบว่าป.ป.ช.ให้ความสนใจและจะติดต่อกับกระทรวงยุติธรรมสหรัฐฯ คิดว่าเส้นทางนั้นดีมาก เพราะเป็นทางการกับทางการ และเขาคงจะมีข้อตกลงในการให้ข้อมูลกันและกัน เราพร้อมสนับสนุนการทำงานของป.ป.ช. ถ้าต้องการข้อมูลข้อเท็จจริง ในส่วนที่เรารวบรวมก็พร้อมส่งข้อมูลให้ปตท. และถ้าป.ป.ช.ได้รับข้อมูลที่เป็นรายชื่อตัวบุคคลและต้องการให้เราสอบสวนเพิ่มเติมเราก็ยินดี
จากหนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ปีที่ 37 ฉบับที่ 3,230 วันที่ 26 - 28 มกราคม 2560
