เริ่มวันนี้! เวที IAEA–สหรัฐฯ ถกโจทย์ความพร้อมการเงิน SMR เจาะโอกาสไทย–อาเซียน

การอบรมเชิงปฏิบัติการ IAEA–United States Regional Workshop on Scaling SMR Deployment: From FOAK to NOAK Financing Models เริ่มขึ้นวันนี้ (2 พ.ย. 2569) ณ ห้องประชุม Park View โรงแรมเบสท์ เวสเทิร์น จตุจักร กรุงเทพฯ ไปจนถึงวันที่ 6 พ.ย. โดยสำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ร่วมจัดกับทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (IAEA) กระทรวงพลังงานสหรัฐอเมริกา (U.S. DOE) สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.) การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) และบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน)

ทำไมอาเซียนต้องคุยเรื่องนี้

IAEA ต้องการให้เวทีนี้เสริมขีดความสามารถของประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่เริ่มพิจารณาพลังงานนิวเคลียร์ ให้ประเมินและวางโครงสร้างทางการเงินเพื่อขยายผล SMR ได้ โดยอ้างอิงบทเรียนจากสหรัฐฯ เพราะหลายประเทศในภูมิภาคกำลังเผชิญความต้องการไฟฟ้าที่เพิ่มขึ้นเร็ว ความผันผวนของการนำเข้าเชื้อเพลิงฟอสซิล และแรงกดดันให้กระจายแหล่งผลิตไฟฟ้า

สามวันแรก (2–4 พ.ย.) ไล่ตั้งแต่ภาพรวมโอกาสและพื้นฐานการเงิน ความพร้อมของประเทศ ไปจนถึงรายละเอียดโครงสร้างทุนและการจัดสรรความเสี่ยง ส่วนสองวันสุดท้ายว่าด้วยรูปแบบการส่งมอบโครงการและการระดมทุนภาคเอกชน

วันที่ 2 พ.ย.: โอกาสการลงทุนและพื้นฐานการเงิน

ช่วงเช้าเริ่มด้วยการกล่าวเปิดโดยผู้แทน IAEA และ U.S. DOE จากนั้น Ms. Brianna Lazerwitz นักเศรษฐศาสตร์พลังงาน IAEA และ Ms. Elina Teplinsky ผู้นำกลุ่มอุตสาหกรรมพลังงานระดับโลก สำนักงานกฎหมาย Pillsbury Winthrop Shaw Pittman จะอธิบายความต่างระหว่าง "เงินสนับสนุนจากภาครัฐ" สำหรับโครงสร้างพื้นฐานนิวเคลียร์ระดับชาติ กับ "การจัดหาเงินทุนระดับโครงการ" สำหรับ SMR แต่ละแห่ง รวมถึงหมวดต้นทุนหลักและแหล่งเงินทุนตลอดวงจรโครงการ

ต่อด้วยผู้แทนสถาบันพลังงานนิวเคลียร์สหรัฐฯ (NEI) สถาบันวิจัยพลังงานไฟฟ้า (EPRI) และห้องปฏิบัติการแห่งชาติอาร์กอนน์ (ANL) ที่จะนำเสนอบทเรียนการขยายขนาดเทคโนโลยีในอุตสาหกรรมนิวเคลียร์และอุตสาหกรรมอื่นที่ใช้เงินลงทุนสูง

ช่วงบ่ายเริ่มเวลา 13.30 น. นพ.รุ่งเรือง กิจผาติ เลขาธิการสำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) จะกล่าวต้อนรับ จากนั้นเป็นปาฐกถาว่าด้วยโอกาสของ SMR ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยผู้ร่วมปาฐกถา

ฝั่งไทย ได้แก่

• นายวัฒนพงษ์ คุโรวาท ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.)
• นายศิริวัฒน์ เจ็ดสี รองผู้ว่าการพัฒนาโรงไฟฟ้าและพลังงานหมุนเวียน การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.)
• ดร.รสยา เธียรวรรณ รองกรรมการผู้จัดการใหญ่กิจการพิเศษ 2 - Business Re-Structuring รักษาการแทน รองกรรมการผู้จัดการใหญ่นวัตกรรมและธุรกิจใหม่ บริษัท ปตท. จำกัด(มหาชน)

ฝั่งต่างประเทศ ได้แก่

• Mr. Todd Abrajano ประธานและประธานเจ้าหน้าที่บริหาร สภาอุตสาหกรรมนิวเคลียร์สหรัฐฯ (USNIC)
• Mr. Ted Jones ผู้อำนวยการอาวุโสด้านความมั่นคงแห่งชาติและโครงการระหว่างประเทศ สถาบันพลังงานนิวเคลียร์สหรัฐฯ (NEI)
• Mr. Rully Hidayatullah เจ้าหน้าที่อาวุโสศูนย์พลังงานอาเซียน (ACE)

ปิดท้ายด้วยผู้แทนสำนักงานพลังงานระหว่างประเทศ (IEA) ซึ่งจะนำเสนอผ่านระบบออนไลน์ถึงบทบาทของพลังงานนิวเคลียร์ในการรองรับความต้องการไฟฟ้าที่เพิ่มขึ้นในภูมิภาค

วันที่ 3 พ.ย.: ความพร้อมของประเทศ กำกับดูแล และโครงสร้างความเป็นเจ้าของ

เริ่มจากหัวข้อการคัดเลือกสถานที่ตั้ง การศึกษาความเป็นไปได้ และการวิเคราะห์ระบบพลังงาน โดย Dr. Neal Mann และ Dr. Nicolas Stauff ผู้เชี่ยวชาญวิศวกรรมระบบพลังงานและนิวเคลียร์ ห้องปฏิบัติการแห่งชาติอาร์กอนน์ (ANL) ต่อด้วยบทบาทของธนาคารเพื่อการพัฒนาพหุภาคี (MDB) ในการวางแผนพลังงาน การเตรียมโครงการ และการสร้างเงื่อนไขที่เอื้อต่อการลงทุน โดย Mr. Bipul Singh ผู้เชี่ยวชาญด้านพลังงานและการลงทุน ธนาคารโลก (World Bank) และ Mr. Architrandi (Chitra) Priambodo ผู้เชี่ยวชาญอาวุโสด้านพลังงาน ธนาคารพัฒนาเอเชีย (ADB)

ช่วงบ่ายเป็นหัวข้อความพร้อมด้านกำกับดูแลและกรอบการทำงานสำหรับนักลงทุน ครอบคลุมแนวทางออกใบอนุญาต ขีดความสามารถของสถาบัน และความร่วมมือระหว่างประเทศ โดย Ms. Elina Teplinsky ถัดมาเป็นเวทีเสวนาสำหรับผู้มีอำนาจตัดสินใจ ว่าด้วยโครงสร้างความเป็นเจ้าของและการเงินที่เหมาะกับไทยและภูมิภาค ร่วมโดยผู้แทนฝ่ายไทย และ Mr. Michael Lin Sheng ผู้เชี่ยวชาญด้านพลังงานและการลงทุน บรรษัทเงินทุนระหว่างประเทศ (IFC) ดำเนินรายการโดย Mr. Ted Jones ก่อนที่ IAEA และ ปส. จะกล่าวปิดช่วงระดับสูง

ในประเด็นนี้ นพ.รุ่งเรือง ระบุว่า พ.ร.บ.พลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ พ.ศ. 2559 กำหนดการอนุญาตสถานประกอบการทางนิวเคลียร์ไว้ 5 ขั้น ตั้งแต่ใบอนุญาตให้ใช้พื้นที่ ใบอนุญาตก่อสร้าง การอนุญาตบรรจุเชื้อเพลิงและทดสอบการเดินเครื่อง ใบอนุญาตดำเนินการ ไปจนถึงใบอนุญาตเลิกดำเนินการ แต่ SMR มีหลายรูปแบบ ปส. จึงต้องออกกฎกระทรวงและประกาศเพิ่มเติม เลขาธิการ ปส. ยังย้ำว่า ปส. เป็นผู้กำกับดูแลอิสระ ไม่ใช่ผู้ลงทุนหรือผู้พัฒนาโครงการ

วันที่ 4 พ.ย.: โครงสร้างทุน รายได้ และการจัดสรรความเสี่ยง

วันที่สามเข้าสู่ช่วงเจาะลึกด้านเทคนิคและการเงิน เริ่มจากหัวข้อวิวัฒนาการโครงสร้างเงินทุนจาก FOAK สู่ NOAK ว่าสัดส่วนหนี้ ส่วนทุน และต้นทุนเงินทุนเปลี่ยนไปอย่างไร รวมถึงบทบาทของหน่วยงานสินเชื่อเพื่อการส่งออกและการค้ำประกันของ MDB

จากนั้น ANL จะนำเสนอการประมาณต้นทุนเครื่องปฏิกรณ์ขนาดใหญ่เทียบกับ SMR และอัตราการเรียนรู้ด้านต้นทุน พร้อมสาธิตเครื่องมือประเมินต้นทุน ACCERT ต่อด้วยหัวข้อประโยชน์ทางเศรษฐกิจและสังคมของโครงการโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ ทั้งผลกระทบทางตรง ทางอ้อม และผลกระทบต่อเนื่อง โดยผู้แทน ANL และ IAEA

วันนี้ปิดด้วยเวทีเสวนาเรื่องบทบาทของเงินทุนภาครัฐและ MDBs ในการลดความเสี่ยงการลงทุน SMR ระยะแรก ร่วมโดยผู้แทน ADB, World Bank, U.S. EXIM, USTDA, BNP Paribas และ Ms. Hillary Clifford นักเศรษฐศาสตร์ระหว่างประเทศ กระทรวงการคลังสหรัฐฯ

ประเด็นเงินทุนเป็นโจทย์ที่ไทยต้องเร่ง ผลประเมินตนเองเบื้องต้นตามกรอบ Milestones Approach ของ IAEA จัดให้ "เงินทุนและการจัดหาเงินลงทุน" อยู่ใน 3 ด้านที่ต้องเร่งดำเนินการอย่างมีนัยสำคัญ ร่วมกับจุดยืนระดับชาติและการบริหารจัดการโครงการ

วันที่ 5–6 พ.ย.

สองวันสุดท้ายจะเปรียบเทียบการสร้างทีละโรงกับการสร้างเป็นชุด และพูดถึงต้นทุนการผลิตไฟฟ้า คอขวดในห่วงโซ่อุปทาน และการแบ่งบทบาทระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ก่อนปิดด้วยเวทีเสวนาว่าด้วยเงื่อนไขที่จะทำให้ SMR ลงทุนได้และขยายผลได้

ฐานเศรษฐกิจถ่ายทอดสดช่วงบ่ายของวันแรก ตั้งแต่เวลา 12.30 น. ทางเพจ Facebook ฐานเศรษฐกิจ และเพจสำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ