คิวต่อไปลุ้นศาล รธน. ชี้ชะตาคดีบัตรเลือกตั้ง จับตาเซ็ตซีโร่ สส.-รัฐบาล?

***คอลัมน์ฐานโซไซตี หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ “ลึก ตรงประเด็น เห็นโอกาส” ฉบับ 4,236 ระหว่างวันที่ 20-23 ก.ย. 2569 โดย “ว.เชิงดอย” เกาะติดทุกความเคลื่อนไหวเศรษฐกิจ การเมือง และ สังคม เช่นเดิม 

*** การเมืองช่วงนี้เรียกว่า “ไม่มีจังหวะให้พักหายใจ” กันเลยทีเดียว เมื่อหนึ่งปมกำลังขยับออกจากมือขององค์กรหนึ่ง ไปสู่การตรวจสอบของอีกองค์กรหนึ่ง อีกปมที่เกี่ยวพันกับที่มาของอำนาจทางการเมือง ก็กำลังเดินเข้าสู่โค้งสำคัญ ...เรื่องที่ต้องจับตาเป็นพิเศษต่อจากนี้ไป คงหนีไม่พ้น “คดีบาร์โค้ดบัตรเลือกตั้ง” ที่ “ศาลรัฐธรรมนูญ” นัดแถลงด้วยวาจา ปรึกษาหารือ ลงมติ และนัดอ่านคำวินิจฉัย ในวันที่ 28 ก.ย. 2569 เวลา 14.00 น.

*** คดีนี้เกิดจากข้อร้องเรียนของประชาชน จำนวน 21 ราย ที่ยื่นคำร้องต่อ ผู้ตรวจการแผ่นดิน เกี่ยวกับการจัดการเลือกตั้ง สส. เมื่อวันที่ 8 ก.พ. 2569 ซึ่งมีการจัดพิมพ์บัตรเลือกตั้ง ที่ใช้ทั้ง บาร์โค้ด และ คิวอาร์โค้ด ก่อนที่ผู้ตรวจการแผ่นดินจะมีมติ เมื่อวันที่ 13 มี.ค. 2569 ให้ส่งศาลรัฐธรรมนูญ โดยประเด็นที่เข้าสู่การพิจารณาของศาล คือ การใช้รหัสดังกล่าวจะสามารถเชื่อมโยงกลับไปถึงตัวตนของผู้ลงคะแนน หรือผลการลงคะแนนได้หรือไม่ และจะกระทบต่อหลักการลงคะแนนโดย “ลับ” ตามรัฐธรรมนูญหรือไม่ 

*** พูดง่ายๆ คือ โจทย์ไม่ได้อยู่แค่ “บาร์โค้ดอ่านอะไรได้” แต่สำคัญอยู่ที่ “ระบบทั้งหมดสามารถทำให้รู้ได้หรือไม่ว่าใครลงคะแนนให้ใคร” นี่จึงเป็นเรื่องที่ต้องจับตา เพราะหากศาลวินิจฉัยให้การเลือกตั้งเป็น “โมฆะ” ทั้งหมด ผลทางกฎหมายดังกล่าว นอกจาก จะส่งผลต่อสถานะของ สส.ทั้งสภาแล้ว ยังต้องจัดให้มี “การเลือกตั้งใหม่” ที่ร้ายแรงคือ ลามไปถึงขั้นกระทบต่อสถานะ “รัฐบาลอนุทิน 2” ได้เลยทีเดียว  

*** ก่อนหน้า คดี “ฮั้ว สว.” ได้ผ่านพ้นการลงมติของ กกต. เมื่อวันที่ 14 ก.ย. 2569 ให้ยื่นคำร้องต่อศาลฎีกาและดำเนินคดีอาญา กับผู้ถูกร้องรวม 77 ราย จากผู้ถูกกล่าวหา 427 ราย ขณะที่อีกหลายข้อกล่าวหา กกต.มีมติไม่ส่งฟ้อง โดยเฉพาะข้อกล่าวหาที่ 1 ซึ่งเกี่ยวข้องกับ ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง กรรมการบริหารพรรคภูมิใจไทย และบุคคลอื่น กกต.มีมติไม่ยื่นคำร้องต่อศาลฎีกา และ ไม่ดำเนินคดีอาญากับผู้ถูกร้อง 21 ราย  

ในจำนวนนี้มีบุคคลสำคัญจาก “พรรคภูมิใจไทย” รวมอยู่ด้วย และมติรายบุคคลมีทั้งแบบเอกฉันท์ 6 ต่อ 1 และ 5 ต่อ 2 ตัวเลขเหล่านี้ทำให้เรื่อง “ฮั้ว สว.” ยังไม่จบลงง่ายๆ เพราะหลังจากนี้จะมีทั้งกระบวนการในชั้นศาลฎีกา รวมถึงการเคลื่อนไหวจากฝ่ายที่ไม่เห็นด้วยกับผลวินิจฉัยของ กกต. เตรียมดำเนินคดีเอาผิดกับ กรรมการ กกต. ที่ลงมติยกคำร้อง ฐานปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ... 

*** ล่าสุดเมื่อวันที่ 16 ก.ย. 2569 ที่ผ่านมา พล.ต.ท.คำรบ ปัญญาแก้ว ได้นำกลุ่ม สว.สำรอง ไปยื่นคำร้องต่อศาลฎีกาฯ ขอให้ตรวจสอบข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานคดี ฮั้ว สว. ด้วยเหตุผลคือ ไม่เห็นด้วยกับผลวินิจฉัยของ กกต. , กกต.ยกข้อกล่าวหาหลายประเด็น โดยอ้างพยานหลักฐานไม่เพียงพอ, กกต.พิจารณาความผิดในกรอบคดีอาญา แต่ละเลย “หลักฐานอันควรเชื่อได้” ตาม มาตรา 62 ของพ.ร.ป.ที่มาสมาชิกวุฒิสภา และพฤติการณ์และความเชื่อมโยงของเครือข่าย ไม่ใช่เฉพาะหลักฐานการจ่ายเงิน ขณะที่โพยฉบับแรกที่พบไม่การต่อเติมเสริมแต่ง ถือเป็นหลักฐานที่ควรตรวจสอบเพิ่มเติม เพื่อพิสูจน์ว่ามีการจัดทำเป็นขบวนการหรือไม่ 

ดังนั้น กลุ่มสว.สำรอง จึงขอให้ศาล 1.เพิกถอนคำวินิจฉัย กกต.ในข้อกล่าวหาที่ 1-3 ที่เห็นว่าไม่ผิด(กลุ่มนักการเมือง) 2.ขอให้ศาลไต่สวนและวินิจฉัยข้อเท็จจริงใหม่ 3.หากพบการทุจริตเป็นรูปแบบหรือขบวนการ ขอให้สั่ง กกต.ทบทวนมติกรณี สว. 138 ราย และ 4. ให้ กกต.ดำเนินการพิจารณาใหม่ และส่งเรื่องต่อศาลตามกฎหมายต่อไป

*** 2 คดีการเมืองที่ถือเป็นคดี “ชี้ชะตา” บิ๊กภูมิใจไทย หรือ รัฐบาลภูมิใจไทย เบื้องต้นได้ทำให้ “โล่งอก” ไปแล้ว 1 คือ คดี “ฮั้ว สว.” ที่ กกต.มีมติ  “ยกคำร้อง” ทั้งหมด 21 คน เหลืออีก 1 คดี ที่ต้องไปลุ้นในวันที่ 28 ก.ย.นี้ คือ “คดีบาร์โค้ดบัตรเลือกตั้ง” ว่า การเลือกตั้งจะเป็น “โมฆะ” หรือไม่ เพราะหากผลออกมาในทาง “ลบ” อาจนำไปสู่การ “เซ็ตซีโร่” ทั้ง สส. และ “รัฐบาลอนุทิน” มารอลุ้นกัน...