เจาะลึก"มหัศจรรย์จีน"ตั้งศูนย์บรรเทาความยากจน

วันนี้( 6 พ.ย.63) พล.ต.ไชยสิทธิ์ ตันตยกุล ผู้เชี่ยวชาญด้านยุทธศาสตร์และการป้องกันประเทศ และผู้ทรงคุณวุฒิ สำนักงานปลัดกระทรวงกลาโหม ได้ประมวลและนำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับแนวคิดในการจัดตั้งศูนย์บรรเทาความยากจนและการช่วยเหลือผู้ยากจนของจีน โดยการบูรณาการให้เป็นหนึ่งเดียว ในรูปแบบ "ศูนย์การประชุม + ศูนย์ถ่ายทอดสด + ศูนย์จัดหาและกระจายสินค้าจากส่วนกลาง + โลจิสติกส์และคลังสินค้าอัจฉริยะ" กับข้อคิดต่อการเจาะลึก "มหัศจรรย์จีน" ในการบรรเทาความยากจน ซึ่งมีประเด็นที่น่าสนใจดังนี้

 ๑. เมื่อวันที่ ๓๑ ต.ค.๖๓ ศูนย์บรรเทาความยากจนภาคตะวันตกของจีน ได้เปิดตัวศูนย์ช่วยเหลือผู้ยากจนที่มหานคฉงชิ่ง เนื่องจากตั้งแต่ต้นปีนี้ มหานครฉงชิ่งได้ดำเนินการรณรงค์พิเศษเพื่อบรรเทาความยากจนผ่านการบริโภคอย่างจริงจัง จนมียอดขายผลิตภัณฑ์บรรเทาความยากจนเกือบ ๔.๓ พันล้าน หยวน ซึ่งศูนย์ฯ ดังกล่าวตั้งอยู่ที่ท่าเรือหวีเหยินวาน เขตเจียงเป่ย มหานครฉงชิ่ง มีพื้นที่ประมาณ ๑๕,๐๐๐ ตารางเมตร ได้รับการออกแบบ ตกแต่ง และบริหารในมาตรฐานเดียวกัน

โดยมีการตั้งศูนย์ระดับมณฑลจำนวน ๑๑ แห่ง ศูนย์ระดับอำเภอจำนวน ๓๓ แห่ง ที่มหานครฉงชิ่ง เพื่อช่วยเหลือผู้ยากจนโดยเน้นการบริโภค ด้วยการจัด "สัปดาห์กิจกรรมการบรรเทาความยากจนของผู้บริโภค"  "สัปดาห์ส่งเสริมการบรรเทาความยากจนเพื่อการท่องเที่ยวในชนบท" และ "การบรรเทาความยากจนของผู้บริโภคแบบร่วมมือตะวันออก – ตะวันตก” เป็นต้น

๒. ข้อคิดต่อการเจาะลึก "มหัศจรรย์จีน" ในการบรรเทาความยากจน โดยวิเคราะห์จากลำดับขั้นตอนและปัจจัยแห่งความสำเร็จของจีน ที่ได้สร้างปาฏิหาริย์ในประวัติศาสตร์การลดความยากจน โดยจีนได้กลายเป็นประเทศกำลังพัฒนาที่มีจำนวนคนในการลดความยากจนมากที่สุดในโลก และเป็นประเทศแรกที่บรรลุเป้าหมายการพัฒนาแห่งสหัสวรรษของสหประชาชาติ กล่าวคือ

๒.๑ ในช่วงสิ้นปี ๑๙๗๘ (พ.ศ.๒๕๒๑) ประชากรในชนบทที่อยู่ใต้เส้นความยากจนมีสัดส่วนสูงถึง ๙๗.๕% หรือคิดเป็นจำนวน ๗๗๐ ล้านคน  แต่หลังจากจีนดำเนินการปฏิรูปและเปิดประเทศตั้งแต่ปี ๑๙๗๘ เป็นต้นมา จีนประสบความสำเร็จในการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมอย่างยิ่งใหญ่ โดยดำเนินนโยบายขจัดความยากจนทั้งในระยะสั้นและระยะยาว ส่งผลให้รายได้ของคนในชนบทเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องและจำนวนประชากรที่ยากจนลดลงอย่างรวดเร็ว  จากสถิติพบว่าในช่วง ๔๐ ปีที่ผ่านมา จำนวนประชากรจีนที่อยู่ใต้เส้นความยากจนลดลงมากกว่า ๘๐๐ ล้านคน หรือกว่า ๗๐% ของคนยากจนทั้งโลก

 ๒.๒ ในการประชุมสมัชชาใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีน ครั้งที่ ๑๘ เมื่อปลายปี ๒๐๑๒ (พ.ศ.๒๕๕๕) การขจัดความยากจนเป็นประเด็นที่ทางการจีนให้ความสำคัญในลำดับต้น ๆ โดยจีนได้กำหนดให้การขจัดความยากจนเป็นวาระแห่งชาติ ตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมระยะห้าปี ฉบับที่ ๑๓ (ระหว่างปี ๒๐๑๖-๒๐๒๐ หรือ พ.ศ.๒๕๕๙-๒๕๖๓)

จีนได้ขับเคลื่อนมาตรการขจัดความยากจนอย่างละเอียดแม่นยำ ตรงจุดและกลุ่มเป้าหมาย โดยในระหว่างปี ๒๐๑๓-๒๐๑๙ (พ.ศ.๒๕๕๖-๒๕๖๒) จีนได้ขจัดความยากจนได้เกินกว่าสิบล้านคนต่อปีและต่อเนื่องกันเป็นเวลา ๗ ปี จนทำให้จำนวนคนยากจนทั่วประเทศจีน ลดลงมากกว่า ๙๐ ล้านคน โดยอัตราความยากจนลดลงอย่างต่อเนื่องจาก ๑๐.๒% เหลือเพียง ๐.๖ % และจากสถิติในช่วงปลายปี ๒๐๑๙ (พ.ศ.๒๕๖๒) มีคนยากจนที่อาศัยอยู่ในชนบทของจีนเหลืออยู่เพียง ๕.๕๑ ล้านคน 

 ๒.๓ ในการประชุมสมัชชาใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีน ครั้งที่ ๑๙ เมื่อวันที่ ๑๘ ตุลาคม ๒๐๑๗ (พ.ศ.๒๕๖๐)ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ได้กล่าวเน้นย้ำว่า ต้องทำให้ประชาชนที่อยู่ใต้เส้นความยากจนทุกคนหลุดพ้นจากความยากจนและขจัดความยากจนในทุกเขตและทุกภูมิภาคภายในปี ๒๐๒๐ (พ.ศ.๒๕๖๓) และปีนี้เป็นเป็นปีสุดท้ายของแผนพัฒนาห้าปี ฉบับที่ ๑๓  ซึ่งรัฐบาลจีนตั้งเป้าขจัดความยากจนในประเทศให้หมดสิ้นและก้าวสู่สังคมพอกินพอใช้อย่างถ้วนทั่ว

ทั้งนี้ หากสามารถบรรลุเป้าหมายดังกล่าวนี้ได้ตามกำหนด จีนจะกลายเป็นประเทศที่สามารถบรรลุเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืนของสหประชาชาติ ปี ๒๐๓๐ (พ.ศ.๒๕๗๓) ในด้านการขจัดความยากจนให้หมดไปจากโลก โดยจีนสามารถบรรลุเป้าหมายได้เร็วกว่ากำหนดถึง ๑๐ ปี

นอกจากนี้ จีนกำลังจะก้าวสู่ช่วง "แผนห้าปีฉบับที่ ๑๔" และเข้าสู่ขั้นตอนใหม่ของการพัฒนา โดยมาตรการบรรเทาความยากจนของจีนจะค่อยๆ ปรับไปสู่มาตรการช่วยเหลือรายวันสำหรับความยากจนสัมพัทธ์ที่ได้ผนวกเข้ากับกรอบยุทธศาสตร์การฟื้นฟูชนบทที่กำลังดำเนินอยู่ ภายใต้การวางแผนโดยรวมในการเร่งสร้างรูปแบบการพัฒนาใหม่โดยมีวัฏจักรภายในประเทศเป็นตัวการหลัก และการส่งเสริมร่วมกันของวัฏจักรคู่ทั้งภายในและต่างประเทศ

๒.๔ การขับเคลื่อนมาตรการต่างๆ ดังกล่าว รัฐบาลในทุกระดับ ตั้งแต่ส่วนกลางจนถึงระดับท้องถิ่นให้ความสำคัญกับการบรรเทาความยากจนในฐานะภารกิจสำคัญและเป็นตัวบ่งชี้สำคัญในการสร้างสังคมที่มีความสุขและน่าอยู่ในทุกด้าน ด้วยการสร้างระบบการจัดการที่รวมถึงการวางแผนส่วนกลางที่ครอบคลุมถึง การสร้างโครงสร้างพื้นฐาน การย้ายที่ตั้ง การส่งออกแรงงาน การศึกษาเทคโนโลยี สุขภาพทางการเงิน ฯลฯ มีการจัดตั้งระบบการลงทุนซึ่ง

รวมถึงกองทุนการคลังกองทุนการเงินและกองทุนเพื่อสังคม การบรรเทาความยากจนพิเศษ การบรรเทาความยากจนแบบคู่กัน การบรรเทาความยากจนในอุตสาหกรรม การบรรเทาความยากจนขององค์กร และการบรรเทาความยากจนในสังคม ภายใต้การกำกับดูแลทางวินัย การเงิน การตรวจสอบและการกำกับดูแลโดยสื่อสังคม ตลอดจนการจัดตั้งระบบการประเมิน เพื่อการปฏิบัติเป็นไปตามเงื่อนไขที่กำหนด เป็นต้น

 บทสรุป ข้อคิดที่สำคัญประการหนึ่งแนวคิดในการจัดตั้งศูนย์บรรเทาความยากจนและการช่วยเหลือผู้ยากจนของจีน รวมทั้งการเจาะลึก "มหัศจรรย์จีน" ในการบรรเทาความยากจน คือ การเผชิญกับภารกิจร่วมกันในการขจัดความยากจนและการบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของประเทศต่างๆ ในโลก

โดยเฉพาะประเทศกำลังพัฒนาจำเป็นต้องเสริมสร้างการแลกเปลี่ยนและความร่วมมือที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้น โดยประชาคมระหว่างประเทศควรสนับสนุนแนวคิดของชุมชนที่มีอนาคตร่วมกันของมนุษยชาติ เพื่อการแลกเปลี่ยนและความร่วมมือระหว่างประเทศในด้านการลดความยากจน