‘บันทึกขออนุมัติ’ไม่ใช่ส่วนหนึ่งของสัญญา นำมาอ้างไม่รับมอบครุภัณฑ์ไม่ได้?
กรณีที่ส่วนราชการมีบันทึกขออนุมัติซื้อครุภัณฑ์โดยกำหนดรายละเอียด คุณ ลักษณะของครุภัณฑ์ไว้ แต่เมื่อได้มีการประกาศสอบราคากลับไม่ได้กำหนดรายละเอียดดังกล่าวไว้
หากในชั้นการตรวจรับครุภัณฑ์ตามสัญญา คู่สัญญา (ซึ่งเป็นผู้ชนะการสอบราคา) ได้ส่งมอบครุภัณฑ์ไม่ถูกต้องตามคุณลักษณะที่กำหนดไว้ตาม บันทึกขออนุมัติซื้อ ส่วนราชการจะปฏิเสธไม่ตรวจรับและรับมอบครุภัณฑ์ดังกล่าวและไม่ชำระเงินค่าครุภัณฑ์ตามสัญญาได้หรือไม่
คดีปกครองที่นำมาเป็นอุทาหรณ์ในวันนี้...มีคำตอบครับ!
ข้อเท็จจริงในคดีมีว่า ผู้ฟ้องคดีเป็นผู้ชนะการสอบราคาและเข้าทำสัญญาซื้อขายครุภัณฑ์การเกษตรตามที่เทศบาล (ผู้ถูกฟ้องคดี) ได้ออกประกาศสอบราคา จำนวน 2 รายการ ได้แก่ เครื่องพ่นเคมีฝอยละออง (ยูแอลวี) จำนวน 1 เครื่อง และเครื่องพ่นหมอกควันชนิดสะพายไหล่ จำนวน 3 เครื่อง
ต่อมา ผู้ฟ้องคดีได้ส่งมอบครุภัณฑ์ทั้ง 2 รายการดังกล่าว แต่ปรากฏว่าผู้ถูกฟ้องคดีโดยคณะกรรมการตรวจรับพัสดุ ตรวจรับเครื่องพ่นหมอกควันชนิดสะพายไหล่เพียงรายการเดียว และปฏิเสธไม่ตรวจรับเครื่องพ่นเคมีฝอยละอองฯ โดยอ้างว่า คุณลักษณะของเครื่องที่ผู้ฟ้องคดีนำมาส่งมอบนั้น ไม่ถูกต้องตามคุณลักษณะที่กำหนดไว้ในบันทึกขออนุมัติซื้อของกองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม ของคณะกรรมการกำหนดราคากลางและตามรายงานการประชุมสภา
ผู้ฟ้องคดีจึงนำคดีมาฟ้องต่อศาลปกครอง ขอให้มีคำพิพากษาหรือคำสั่งให้ผู้ถูกฟ้องคดีตรวจรับครุภัณฑ์ของผู้ฟ้องคดี และชำระเงินตามสัญญา
ประเด็นสำคัญคือ ผู้ถูกฟ้องคดีสามารถที่จะอ้างบันทึกขออนุมัติซื้อดังกล่าวเพื่อปฏิเสธไม่ตรวจรับและรับมอบเครื่องพ่นเคมีฝอยละอองฯ ได้หรือไม่?
โดยข้อ 2 ของสัญญาซื้อขายครุภัณฑ์ กำหนดว่า เอกสารแนบท้ายสัญญาดังต่อไปนี้ให้ถือเป็นส่วนหนึ่งของสัญญา 2.1 แบบใบเสนอราคา 2.2 แค็ตตาล็อก และมีข้อกำหนดว่า ผู้เสนอราคาจะต้องส่งแค็ตตาล็อก และหรือแบบรูปรายการละเอียดคุณลักษณะเฉพาะของเครื่องพ่นเคมีฝอยละออง (ยูแอลวี) และเครื่องพ่น หมอกควันชนิดสะพายไหล่ไปพร้อมใบเสนอราคา โดยไม่ปรากฏว่าบันทึกขออนุมัติซื้อเป็นเอกสารแนบท้ายสัญญาอันจะถือเป็นส่วนหนึ่งของสัญญาด้วย และประกาศสอบราคาและเอกสารสอบราคาซื้อก็มิได้มีข้อกำหนดเกี่ยวกับคุณลักษณะของเครื่องพ่นเคมีฝอยละอองฯ
คดีนี้ศาลปกครองสูงสุดวินิจฉัยว่า เมื่อสัญญาซื้อขายฉบับพิพาทไม่ปรากฏว่าบันทึกขออนุมัติซื้อเป็นเอกสารแนบท้ายสัญญาอันจะถือเป็นส่วนหนึ่งของสัญญาด้วย และประกาศสอบราคาและเอกสารสอบราคาซื้อ
ก็มิได้มีข้อกำหนดเกี่ยวกับคุณลักษณะของเครื่องพ่นเคมีฝอยละอองฯ ข้ออ้างของผู้ถูกฟ้องคดีจึงขัดแย้งกับพยานเอกสาร ไม่อาจรับฟังได้
ดังนั้น เมื่อคณะกรรมการเปิดซองสอบราคาประกาศให้ผู้ฟ้องคดีเป็นผู้ได้รับการคัดเลือก
จึงเป็นกรณีที่ได้ตรวจสอบแล้วว่า ผู้ฟ้องคดียื่นซองสอบราคาถูกต้องตามประกาศสอบราคาและเอกสารสอบราคาซื้อ การที่ผู้ฟ้องคดีส่งมอบครุภัณฑ์ทั้ง 2 รายการ ภายในเวลาตามสัญญา จึงเป็นการปฏิบัติตามสัญญาแล้ว ผู้ถูกฟ้องคดีจึงมี หน้าที่ต้องชำระเงินค่าครุภัณฑ์ให้แก่ผู้ฟ้องคดีตามสัญญา การอ้างบันทึกขออนุมัติซึ่งมิใช่เอกสารที่เป็นส่วนหนึ่งของสัญญา เพื่อปฏิเสธไม่รับมอบครุภัณฑ์ย่อมไม่ชอบ
การที่ผู้ถูกฟ้องคดีไม่รับมอบเครื่องพ่นเคมีฝอยละออง (ยูแอลวี) จากผู้ฟ้องคดี จึงเป็น การปฏิบัติผิดสัญญาซื้อขาย
ผู้ถูกฟ้องคดีจึงต้องปฏิบัติตามสัญญาซื้อขาย โดยเมื่อผู้ฟ้องคดีส่งมอบครุภัณฑ์ ให้ผู้ถูกฟ้องคดีตรวจรับตามคุณลักษณะที่ระบุไว้ในใบเสนอราคาและแค็ตตาล็อกตามสัญญา หากถูกต้องและครบถ้วน ผู้ถูกฟ้องคดีมีหน้าที่ต้องรับมอบครุภัณฑ์ดังกล่าวและจ่ายเงินให้แก่ผู้ฟ้องคดี (คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดที่ อ. 1244/2560)
คดีนี้ศาลปกครองสูงสุดได้วางบรรทัดฐานในการตรวจรับครุภัณฑ์ของส่วนราชการว่า การที่จะตรวจรับหรือรับมอบครุภัณฑ์หรือไม่นั้น จะต้องพิจารณาคุณลักษณะของครุภัณฑ์ที่เอกชนส่งมอบมา โดยเทียบเคียงกับคุณลักษณะที่ระบุไว้ในสัญญาหรือเอกสารที่สัญญาระบุให้ถือเป็นส่วนหนึ่งของสัญญาเป็นสำคัญ และหากครุภัณฑ์ที่ส่งมอบมามีคุณลักษณะถูกต้องและครบถ้วนตามสัญญาแล้ว ส่วนราชการย่อมไม่สามารถอ้างเอกสารอื่น ที่มิใช่ส่วนหนึ่งของสัญญามาเป็นเหตุในการปฏิเสธไม่ตรวจรับครุภัณฑ์ตามสัญญาได้
นอกจากนี้ยังเป็นอุทาหรณ์ที่ดีแก่ทั้งเอกชนผู้เสนอราคาและส่วนราชการว่า การส่งมอบและตรวจรับครุภัณฑ์นอกจากจะต้องดำเนินการตามกฎหมายและระเบียบของทางราชการแล้วการปฏิบัติตามหลักเกณฑ์หรือเงื่อนไขที่เป็นข้อกำหนดในสัญญาก็เป็นสิ่งที่ต้องยึดถือปฏิบัติอย่างเคร่งครัดเช่นเดียวกันครับ (ปรึกษาคดีปกครองได้ที่ สายด่วนศาลปกครอง 1355)
……………………………………………………………….
อุทาหรณ์ จากคดีปกครอง |โดย นายปกครอง
หน้า 7 หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ฉบับ 3407 ระหว่างวันที่ 7 - 10 ตุลาคม 2561
หากในชั้นการตรวจรับครุภัณฑ์ตามสัญญา คู่สัญญา (ซึ่งเป็นผู้ชนะการสอบราคา) ได้ส่งมอบครุภัณฑ์ไม่ถูกต้องตามคุณลักษณะที่กำหนดไว้ตาม บันทึกขออนุมัติซื้อ ส่วนราชการจะปฏิเสธไม่ตรวจรับและรับมอบครุภัณฑ์ดังกล่าวและไม่ชำระเงินค่าครุภัณฑ์ตามสัญญาได้หรือไม่
คดีปกครองที่นำมาเป็นอุทาหรณ์ในวันนี้...มีคำตอบครับ!
ข้อเท็จจริงในคดีมีว่า ผู้ฟ้องคดีเป็นผู้ชนะการสอบราคาและเข้าทำสัญญาซื้อขายครุภัณฑ์การเกษตรตามที่เทศบาล (ผู้ถูกฟ้องคดี) ได้ออกประกาศสอบราคา จำนวน 2 รายการ ได้แก่ เครื่องพ่นเคมีฝอยละออง (ยูแอลวี) จำนวน 1 เครื่อง และเครื่องพ่นหมอกควันชนิดสะพายไหล่ จำนวน 3 เครื่อง
ต่อมา ผู้ฟ้องคดีได้ส่งมอบครุภัณฑ์ทั้ง 2 รายการดังกล่าว แต่ปรากฏว่าผู้ถูกฟ้องคดีโดยคณะกรรมการตรวจรับพัสดุ ตรวจรับเครื่องพ่นหมอกควันชนิดสะพายไหล่เพียงรายการเดียว และปฏิเสธไม่ตรวจรับเครื่องพ่นเคมีฝอยละอองฯ โดยอ้างว่า คุณลักษณะของเครื่องที่ผู้ฟ้องคดีนำมาส่งมอบนั้น ไม่ถูกต้องตามคุณลักษณะที่กำหนดไว้ในบันทึกขออนุมัติซื้อของกองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม ของคณะกรรมการกำหนดราคากลางและตามรายงานการประชุมสภา
ผู้ฟ้องคดีจึงนำคดีมาฟ้องต่อศาลปกครอง ขอให้มีคำพิพากษาหรือคำสั่งให้ผู้ถูกฟ้องคดีตรวจรับครุภัณฑ์ของผู้ฟ้องคดี และชำระเงินตามสัญญา
ประเด็นสำคัญคือ ผู้ถูกฟ้องคดีสามารถที่จะอ้างบันทึกขออนุมัติซื้อดังกล่าวเพื่อปฏิเสธไม่ตรวจรับและรับมอบเครื่องพ่นเคมีฝอยละอองฯ ได้หรือไม่?
โดยข้อ 2 ของสัญญาซื้อขายครุภัณฑ์ กำหนดว่า เอกสารแนบท้ายสัญญาดังต่อไปนี้ให้ถือเป็นส่วนหนึ่งของสัญญา 2.1 แบบใบเสนอราคา 2.2 แค็ตตาล็อก และมีข้อกำหนดว่า ผู้เสนอราคาจะต้องส่งแค็ตตาล็อก และหรือแบบรูปรายการละเอียดคุณลักษณะเฉพาะของเครื่องพ่นเคมีฝอยละออง (ยูแอลวี) และเครื่องพ่น หมอกควันชนิดสะพายไหล่ไปพร้อมใบเสนอราคา โดยไม่ปรากฏว่าบันทึกขออนุมัติซื้อเป็นเอกสารแนบท้ายสัญญาอันจะถือเป็นส่วนหนึ่งของสัญญาด้วย และประกาศสอบราคาและเอกสารสอบราคาซื้อก็มิได้มีข้อกำหนดเกี่ยวกับคุณลักษณะของเครื่องพ่นเคมีฝอยละอองฯ
คดีนี้ศาลปกครองสูงสุดวินิจฉัยว่า เมื่อสัญญาซื้อขายฉบับพิพาทไม่ปรากฏว่าบันทึกขออนุมัติซื้อเป็นเอกสารแนบท้ายสัญญาอันจะถือเป็นส่วนหนึ่งของสัญญาด้วย และประกาศสอบราคาและเอกสารสอบราคาซื้อ
ก็มิได้มีข้อกำหนดเกี่ยวกับคุณลักษณะของเครื่องพ่นเคมีฝอยละอองฯ ข้ออ้างของผู้ถูกฟ้องคดีจึงขัดแย้งกับพยานเอกสาร ไม่อาจรับฟังได้
ดังนั้น เมื่อคณะกรรมการเปิดซองสอบราคาประกาศให้ผู้ฟ้องคดีเป็นผู้ได้รับการคัดเลือก
จึงเป็นกรณีที่ได้ตรวจสอบแล้วว่า ผู้ฟ้องคดียื่นซองสอบราคาถูกต้องตามประกาศสอบราคาและเอกสารสอบราคาซื้อ การที่ผู้ฟ้องคดีส่งมอบครุภัณฑ์ทั้ง 2 รายการ ภายในเวลาตามสัญญา จึงเป็นการปฏิบัติตามสัญญาแล้ว ผู้ถูกฟ้องคดีจึงมี หน้าที่ต้องชำระเงินค่าครุภัณฑ์ให้แก่ผู้ฟ้องคดีตามสัญญา การอ้างบันทึกขออนุมัติซึ่งมิใช่เอกสารที่เป็นส่วนหนึ่งของสัญญา เพื่อปฏิเสธไม่รับมอบครุภัณฑ์ย่อมไม่ชอบ
การที่ผู้ถูกฟ้องคดีไม่รับมอบเครื่องพ่นเคมีฝอยละออง (ยูแอลวี) จากผู้ฟ้องคดี จึงเป็น การปฏิบัติผิดสัญญาซื้อขาย
ผู้ถูกฟ้องคดีจึงต้องปฏิบัติตามสัญญาซื้อขาย โดยเมื่อผู้ฟ้องคดีส่งมอบครุภัณฑ์ ให้ผู้ถูกฟ้องคดีตรวจรับตามคุณลักษณะที่ระบุไว้ในใบเสนอราคาและแค็ตตาล็อกตามสัญญา หากถูกต้องและครบถ้วน ผู้ถูกฟ้องคดีมีหน้าที่ต้องรับมอบครุภัณฑ์ดังกล่าวและจ่ายเงินให้แก่ผู้ฟ้องคดี (คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดที่ อ. 1244/2560)
คดีนี้ศาลปกครองสูงสุดได้วางบรรทัดฐานในการตรวจรับครุภัณฑ์ของส่วนราชการว่า การที่จะตรวจรับหรือรับมอบครุภัณฑ์หรือไม่นั้น จะต้องพิจารณาคุณลักษณะของครุภัณฑ์ที่เอกชนส่งมอบมา โดยเทียบเคียงกับคุณลักษณะที่ระบุไว้ในสัญญาหรือเอกสารที่สัญญาระบุให้ถือเป็นส่วนหนึ่งของสัญญาเป็นสำคัญ และหากครุภัณฑ์ที่ส่งมอบมามีคุณลักษณะถูกต้องและครบถ้วนตามสัญญาแล้ว ส่วนราชการย่อมไม่สามารถอ้างเอกสารอื่น ที่มิใช่ส่วนหนึ่งของสัญญามาเป็นเหตุในการปฏิเสธไม่ตรวจรับครุภัณฑ์ตามสัญญาได้
นอกจากนี้ยังเป็นอุทาหรณ์ที่ดีแก่ทั้งเอกชนผู้เสนอราคาและส่วนราชการว่า การส่งมอบและตรวจรับครุภัณฑ์นอกจากจะต้องดำเนินการตามกฎหมายและระเบียบของทางราชการแล้วการปฏิบัติตามหลักเกณฑ์หรือเงื่อนไขที่เป็นข้อกำหนดในสัญญาก็เป็นสิ่งที่ต้องยึดถือปฏิบัติอย่างเคร่งครัดเช่นเดียวกันครับ (ปรึกษาคดีปกครองได้ที่ สายด่วนศาลปกครอง 1355)
……………………………………………………………….
อุทาหรณ์ จากคดีปกครอง |โดย นายปกครอง
หน้า 7 หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ฉบับ 3407 ระหว่างวันที่ 7 - 10 ตุลาคม 2561
