ทางออกนอกตำรา : จัดสรรเค้กพลังงาน เปิดโอกาสทุนใหม่

 

เรียกเสียงอื้ออึงจากวงการธุรกิจพลังงานของประเทศ เมื่อ พล.อ.อนันตพร กาญจนรัตน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน เปิดเผยกับ “ฐานเศรษฐกิจ” ว่า ขณะนี้ได้สั่งการให้หน่วยงานในสังกัดกระทรวงพลังงาน ไปปรับแผนแม่บทพลังงาน 5 ด้าน (แผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศไทย (พีดีพี), แผนอนุรักษ์พลังงาน (อีอีพี), แผนพัฒนาพลังงานทดแทนและพลังงานทางเลือก (เออีดีพี), แผนบริหารจัดการก๊าซธรรมชาติ และแผนบริหารจัดการนํ้ามันเชื้อเพลิง) ขึ้นมาใหม่ทั้งหมด

การปรับปรุงแผนพัฒนากำลังการผลิตไฟฟ้าหรือพีดีพี ที่ถือเป็นหัวใจสำคัญของแผนแม่บทที่จะต้องมีการปรับสัดส่วนการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานทดแทนเพิ่มมากขึ้น รวมถึงการปรับแผนอนุรักษ์พลังงานให้เข้มข้น

[caption id="attachment_227600" align="aligncenter" width="503"] พล.อ.อนันตพร กาญจนรัตน์[/caption]

ผมวาดภาพให้เห็นคร่าวๆ กันแค่ 3 ส่วนพอเป็นกระสายยาแก้ไอนํ้าดำให้ชุ่มคอกันนะครับ แผนพีดีพีเดิมตั้งเป้าการใช้ไฟฟ้าทั้งประเทศในปี 2579 จะมีการใช้ไฟรวม 70,335 เมกะวัตต์ จะมีการปรับลดลง นั่นเป็นตัวสะท้อนว่า รัฐจะลงทุนสร้างโรงไฟฟ้าน้อยลง

นัยที่ส่งผ่านจากนโยบายนี้บ่งบอกว่า โรงไฟฟ้าถ่านหินกระบี่กำลังการผลิต 800 เมกะวัตต์ และโรงไฟฟ้าถ่านหินในพื้นที่ อ.เทพา จ.สงขลา กำลังการผลิต 2,200 เมกะวัตต์ ซึ่งถูกคัดค้านจนทำให้ต้องชะลอการก่อสร้างมาเป็นเวลาถึง 2-3 ปี อาจต้องยืดเยื้อออกไปไม่มีกำหนด แม้ว่าเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา กพช. มีมติให้ก่อสร้างโรงไฟฟ้าถ่านหินเทคโนโลยีสะอาดที่ จ.กระบี่ ต่อไปตามขั้นตอน เนื่องจากโครงการนี้เป็นไปตามแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศไทย พ.ศ.2558 - 2579 (PDP 2015) ก็ตาม

[caption id="attachment_227601" align="aligncenter" width="638"] โรงไฟฟ้าถ่านหินกระบี่[/caption]

[caption id="attachment_227602" align="aligncenter" width="600"] โรงไฟฟ้าถ่านหินเทพา[/caption]

แต่นโยบายใหม่ที่เปิดทางเลือกให้มีการลงทุนทางด้านพลังงานทดแทนและพลังงานทางเลือก ทั้งมาจากขยะ แสงอาทิตย์ ลม พืช ฯลฯ มากขึ้นจากเดิมกำหนดไว้แค่ 19,634 เมกะวัตต์ เป็น 30,000 เมกะวัตต์ คือตัวสะท้อนออกมาว่า รัฐบาลเปิดทางให้เอกชนเข้ามาลงทุนขายไฟฟ้าให้กับรัฐมากขึ้น...ตรงนี้เองที่จะกลายเป็นเค้กก้อนโตในธุรกิจพลังงานของประเทศ


เพราะผลิตมาเท่าไหร่มีคนซื้อแน่นอน เพียงแต่ราคาที่ขายและเงินที่อุดหนุนจะเป็นเท่าใด ไม่เชื่อไปดูหุ้นบริษัทในหมวดพลังงานดูได้ว่า เจ้าของรวยแค่ไหน บางคนเคยเป็นโนบอดี้ ไม่กี่ปีขึ้นเศรษฐีติดอันดับฟอร์บ

ที่ผ่านมารัฐเคยสนับสนุนจ่ายให้ยูนิตละ 8 บาท ก่อนจะลงมาเหลือ 6.50 บาทต่อยูนิต ล่าสุดมาใช้ระบบ FIT เหลือ 4.50 บาท และแนวโน้มว่าจะลดเหลือ 3 บาท แต่ก็ยังสร้างกำไรให้กับธุรกิจนี้
ผมเคยถามไถ่ผู้รู้ในวงการไฟฟ้า เขาบอกว่า จุดคุ้มทุนในการทำโรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ ตกประมาณ 5-8 ปี ถ้าสร้างโรงไฟฟ้าขนาด 1MW = 1,000KW ต้นทุน Solar Cell จะตกวัตต์ละ 25 บาท ลงทุน 1 MW จะมีต้นทุนประมาณ 25 ล้านบาท มีค่าสายไฟเข้า Grid และ โครงสร้างรองรับแผง Solar อีกประมาณ 10 ล้านบาท ค่าบุคลากรอีกนิดหน่อย ตกแล้วประมาณ 40 ล้านบาท
ในประเทศไทยถ้ามีแสงแดดเฉลี่ยวันละ 4 ชม. วันหนึ่งจะผลิตไฟฟ้าได้ 4x1,000 = 4,000 หน่วย (1 หน่วย = 1,000W/ชม.) ถ้าสามารถขายไฟฟ้าออกไปได้เงินมา หน่วยละ 5 บาท ปีหนึ่งก็จะได้เงินมาประมาณ 6-7 ล้านบาท  จุดคุ้มทุนที่ลงทุนไป 40 ล้านบาท กับรายได้ปีละ 6-7 ล้านบาท จะตกประมาณ 7-8 ปีครับ แต่โรงไฟฟ้าแต่ละแห่งจะมีอายุประมาณ 25 ปี หลังจากปีที่ 7-8 เป็นต้น ก็กินกำไรยาว 18-20 ปี

การปรับแผนพลังงานทดแทนและพลังงานทางเลือกรอบนี้เท่ากับเป็นการเปิดศักราชการผลิตไฟฟ้าของเอกชนให้คึกคัก ซู่ซ่าอีกรอบ  คิกออฟแรกคือการที่คณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (กพช.) จะเปิดอีก 707-800 เมกะวัตต์ วงเงินลงทุนรวมกว่า 3 หมื่นล้านบาท
ประเด็นต่อมา การปรับแผนนำเข้าก๊าซธรรมชาติก็มีการปรับเพิ่มขึ้นจากเดิม 34 ล้านตัน เป็นมากกว่า 34 ล้านตัน ก็เป็นการเปิดประตูการนำเข้าก๊าซธรรมชาติให้กว้างขึ้น ซึ่งสอดรับกับการเปิดตลาดเสรีก๊าซแอลเอ็นพี ของกระทรวงพลังงาน และนั่นเท่ากับเป็นการเปิดให้มีคู่แข่งในตลาดนี้แทนที่บริษัทแห่งชาติ ปตท.ที่ปัจจุบันครองตลาดอยู่

ว่ากันว่าเค้กก้อนนี้มีคนจ้องกันตาเป็นมัน จากการเปิดให้ผู้ได้ใบอนุญาตจัดหาและค้าส่งก๊าซธรรมชาติ (Shipper) เพิ่มขึ้น

ข้อมูลในทางลึกมีการคาดกันว่าในปี 2579 ความต้องการใช้ก๊าซจะอยู่ที่ระดับ 5,000 ล้านลูกบาศก์ฟุตต่อวัน เพิ่มขึ้นจากเดิมที่ประมาณการไว้ตามแผนพีดีพี 2015 ซึ่งอยู่ที่ระดับ 4,300 ล้านลูกบาศก์ฟุตต่อวัน ขณะที่การจัดหาก๊าซธรรมชาติจากอ่าวไทยจะมีปริมาณลดลงในอนาคต ส่งผลทำให้ประเทศไทยจำเป็นต้องนำเข้าก๊าซแอลเอ็นจีเพิ่มขึ้น โดยมีการคาดว่า ในปี 2565 ความต้องการการนำเข้าจะอยู่ที่ประมาณ 17.4 ล้านตันต่อปี และในช่วงปลายแผนในปี 2579 จะเพิ่มสูงขึ้นเกือบ 40 ล้านตันต่อปี จากประมาณการเดิมอยู่ที่ 34 ล้านตันต่อปี
ก่อนหน้านี้ ปตท.ยื่นเสนอนำเข้าก๊าซแอลเอ็นจี 1.5 ล้านตัน และขยายคลังของ ปตท. ระยะที่ 1 ส่วนขยาย จากเดิมที่มี 10 ล้านตัน/ปี ขยายเป็น 11.5 ล้านตัน/ปี  ขณะนี้กลุ่ม กัลฟ์ ของเสี่ยกลาง-สารัชต์ รัตนาวดี ที่จับมือกับกลุ่มมิตซุย จากญี่ปุ่นและการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) ที่เป็นลูกค้ารายใหญ่ในการรับซื้อก๊าซมาผลิตไฟฟ้า ก็ยื่นเรื่องขอใบอนุญาตเป็น Shipper แล้ว น่านฟ้าการนำเข้าก๊าซกำลังเปิดกว้างขึ้น
ความเคลื่อนไหวล่าสุด เทวินทร์ วงศ์วานิช ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท ปตท.ฯ (PTT) กล่าวว่า ในการประชุมโต๊ะกลมระดับรัฐมนตรีพลังงานเอเชีย (AMER) ครั้งที่ 7 ปตท.ได้เจรจากับตัวแทนผู้ผลิตก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) จากหลายประเทศทั้ง ซาอุดีอาระเบีย กาตาร์ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ มาเลเซีย

เพื่อหาโอกาสการเข้าเป็นพันธมิตรทางธุรกิจในห่วงโซ่ธุรกิจ LNG กับประเทศที่จะมีการลงนามในสัญญาซื้อขาย LNG ระยะยาว ซึ่งก่อนหน้านี้ปตท.ได้เข้าลงทุน 10% ในโรงงานผลิต LNG  ของปิโตรนาส ของมาเลเซียแล้ว

ปัจจุบันไทยนำเข้า LNG ตามสัญญาระยะยาวจากกาตาร์ 2 ล้านตัน/ปี, เชลล์ 1 ล้านตัน/ปี, บีพี 1 ล้านตัน/ปี  ส่วนปิโตรนาส มีกำหนดส่งมอบ LNG ให้ไทยในปี 2560-2561 ในปริมาณรวม 1 ล้านตัน/ปี และตั้งแต่ปี 2562 ในปริมาณ 1.2 ล้านตัน/ปี

เทวินทร์ บอกว่า ในอนาคตหากไทยจะนำเข้า LNG จากกาตาร์เพิ่มขึ้น ปตท.ก็ขอเข้าไปมีส่วนร่วมลงทุนในแหล่งผลิต LNG ด้วย รวมถึงในส่วนของซาอุดิ อารามโก หากต้องการที่จะขาย LNG ให้กับปตท. ก็จะต้องหารือรายละเอียดว่าจะให้ ปตท.เข้าไปมีส่วนร่วมในการลงทุนในแหล่งผลิต LNG ด้วย
เพราะแนวโน้มก๊าซธรรมชาติในอ่าวไทยและเมียนมาจะมีปริมาณผลิตลดลง จากปัจจุบันที่ไทยมีสัญญาซื้อขายระยะยาวราว 5 ล้านตัน/ปี

เค้กก้อนใหญ่ในธุรกิจพลังงานกำลังเปิดกว้าง หูตาไวกันหน่อยพี่น้อง…

...................
คอลัมน์ : ทางออกนอกตำรา/ หน้า 6 หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ /ฉบับ 3311  ระหว่างวันที่ 5-8 พ.ย.2560