ทายาทธุรกิจที่ครอบครัวต้องการ
สำหรับทายาทผู้สืบทอดธุรกิจครอบครัว พวกเขาต้องแบกรับเอาความกดดันในการที่จะสืบสานมรดกของครอบครัวต่อไป โดยเฉพาะเงาของความสำเร็จในอดีตอาจเป็นเหมือนบ่อนทำลายความเชื่อมั่น ความสามารถและพรสวรรค์ของพวกเขาได้เช่นกัน จากการที่ Andrew Keyt ได้ทำการสัมภาษณ์ทายาทธุรกิจครอบครัว จำนวน 28 ราย ซึ่งกล่าวถึงในหนังสือ Myths and Mortals: Family Business Leadership and Succession Planning โดยเขากล่าวว่าแท้จริงแล้วเราทุกคนเกิดมาพร้อมกับลักษณะการเป็นผู้นำ ซึ่งบางอย่างที่เราขาดสามารถพัฒนาและเสริมสร้างได้ด้วยการทำงานหนักและการศึกษาได้ โดย Keyt ได้สรุปคุณลักษณะภาวะผู้นำที่สำคัญของทายาทผู้สืบทอดธุรกิจครอบครัวเอาไว้ดังนี้
1. การรู้จักตนเอง (Self awareness) ทายาทที่ประสบความสำเร็จจะตระหนักถึงจุดแข็งและจุดอ่อนของตนและยกระดับจุดแข็งของตนเพื่อประโยชน์ของครอบครัวและธุรกิจ
2. ความเชื่อมั่นในตัวเอง (Belief in Oneself) เงาของครอบครัวอาจทำให้ทายาทเชื่อว่าความน่าเชื่อถือและคุณค่านั้นมาจากชื่อเสียงของครอบครัวมากกว่าความเป็นตัวตนและเอกลักษณ์ของตัวเอง ทายาทที่ประสบความสำเร็จไม่กลัวที่จะทำผิดพลาด และไม่กลัวที่จะเรียนรู้จากความผิดพลาดเหล่านี้ ซึ่งกระบวนการนี้จะสอนให้พวกเขาเชื่อมั่นในตัวเองและเป็นการสร้างแฟ้มสะสมผลงานของตัวเองไปด้วย ดังนั้นความน่าเชื่อถือต้องสร้างขึ้นจากการกระทำของตัวทายาทเองไม่ใช่ชื่อเสียงครอบครัว
3. สร้างความน่าเชื่อถือกับผู้อื่น (Credibility with Others) ความเชื่อในตัวเองไม่เพียงพอที่จะทำให้เป็นทายาทที่ประสบความสำเร็จได้ คนอื่นๆ ต้องเชื่อถือในตัวทายาทด้วยเช่นกัน โดยพวกเขาจะตระหนักถึงความน่าเชื่อถือของทายาทจากการกระทำ ความสามารถในการเป็นผู้นำและประวัติผลงาน
4. มีค่านิยมที่ชัดเจน (clear sense of value) ทายาทที่ประสบความสำเร็จจะสะท้อนค่านิยมของพ่อแม่และจากนั้นจะสร้างชุดค่านิยมของตนเอง บางคนอาจได้รับการแชร์มาจากพ่อแม่ ในขณะที่บางคนอาจแตกต่างไม่เหมือนใคร จงคิดว่าค่านิยมเป็นเหมือนแผนที่ซึ่งจะตั้งเข็มให้กับธุรกิจ เมื่อเราไปถึงทางแยกบนเส้นทางธุรกิจ ค่านิยมจะช่วยให้เราตัดสินใจเลือกเส้นทางที่จะเดินต่อไปได้
6. ความผูกพันกับครอบครัว (Commitment to the Family) การอยู่รอดของธุรกิจไม่ได้มีแค่เรื่องเงินเท่านั้น การวิจัยชี้ให้เห็นว่าการที่ธุรกิจครอบครัวอยู่รอดมาได้นานหลายศตวรรษไม่ใช่เพราะความสำเร็จทางการเงิน แต่เป็นเพราะความสัมพันธ์ที่แข็งแกร่ง ครอบครัวอยู่ด้วยกันอย่างมีความสุขและมีความรู้สึกภาคภูมิใจและผูกพันกัน ทายาทที่ประสบความสำเร็จจะรู้ว่า “เรา” มีความสำคัญมากกว่า “ฉัน”
7. ความผูกพันกับผู้คน (Commitment to People) ต้องไม่ควรปล่อยให้เงาของครอบครัวไปบดบังผลงานของพนักงาน ที่ปรึกษาที่เชื่อถือได้และสมาชิกในครอบครัวคนอื่นๆ สายตาของทายาทที่ประสบความสำเร็จจะไม่ถูกบดบังจากเงานี้ แต่พวกเขาจะส่องแสงร่วมกับผู้อื่น มีความมุ่งมั่นที่จะเติบโตและพัฒนาคนของตนเอง รู้จักการฉลองความสำเร็จ ยอมรับความผิดพลาดของตนและแสดงความรับผิดชอบเมื่อมีสิ่งที่ผิดพลาดไป
8. ความมุ่งมั่นในการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง (Commitment to Continual Learning) ทายาทที่ประสบความสำเร็จคือผู้เรียนตลอดชีวิต พวกเขาสนุกกับการค้นพบและมุมมองใหม่ๆ ควรใช้ความคิดริเริ่มในการเรียนรู้และอยากรู้อยากเห็นอยู่ตลอดเวลา
9. ความสามารถในการจัดการกับความคลุมเครือ (Ability to Deal with Ambiguity) การเป็นผู้นำในธุรกิจครอบครัวมักจะเต็มไปด้วยความไม่แน่นอนและความคลุมเครือ บ่อยครั้งที่มักจะไม่มีความชัดเจนว่าสิ่งไหนถูกหรือผิด ทายาทที่ประสบความสำเร็จจะอยู่ได้สบายตรงจุด ศูนย์กลางนี้ โดยขณะที่คนอื่นๆ ติดแหง็กอยู่กับความไม่แน่ใจ แต่พวกเขาจะแสวงหาความชัดเจนจนได้
ทายาทผู้สืบทอดธุรกิจครอบครัวต้องเผชิญกับความท้าทายมากมายจากเงาครอบครัวไปจนถึงตำนานแห่งการเป็นผู้นำ การเอาชนะความท้าทายเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องง่ายเลย พวกเขาต้องพยายามสร้างลักษณะภาวะผู้นำของตนเองให้แข็งแกร่ง เพื่อให้สามารถสร้างมรดกที่ยิ่งใหญ่ต่อไปได้ อย่างไรก็ตามปัจจุบันมีธุรกิจครอบครัวมากมายที่ไว้วางใจมืออาชีพ หรือที่ปรึกษาจากภาย นอกให้เข้ามาช่วยในการถ่ายโอนกิจการไปสู่ทายาทรุ่นต่อไป ทั้งนี้การ นำมืออาชีพที่มากด้วยประสบการณ์เข้ามาช่วยให้คำปรึกษาจะช่วยให้ทายาทประสบความสำเร็จในการเข้ามารับช่วงต่อและสามารถผลักดันธุรกิจให้ขึ้นไปสู่อีกระดับที่ก้าวไปสู่ตลาดใหม่ๆ หรือโอกาสอื่นๆ ต่อไปได้
จากหนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ปีที่ 37 ฉบับที่ 3,299 วันที่ 24 - 27 กันยายน พ.ศ. 2560
