เคล็ดลับการถ่ายโอนความเป็นเจ้าของธุรกิจครอบครัว
ดังนั้นการส่งต่อธุรกิจครอบครัวทั้งความเป็นเจ้าของและการควบคุมจากรุ่นหนึ่งไปสู่อีกรุ่นหนึ่งจึงเป็นสิ่งสำคัญที่ทั้งธุรกิจและครอบครัวต้องใส่ใจ และไม่ว่าธุรกิจครอบครัววางแผน ที่จะขายกิจการหรือส่งต่อธุรกิจไปสู่ทายาทรุ่นต่อไป ก็จำเป็นที่จะต้องวางแผนเพื่อเพิ่มมูลค่าของธุรกิจในอนาคต ซึ่งหากมีการวางแนวทางปฏิบัติที่ดีตั้งแต่แรก จะทำให้ครอบครัวสามารถวางแผนซึ่งจะช่วยให้สมาชิกในครอบครัวมีส่วนร่วมในความสำเร็จของธุรกิจและมรดกของครอบครัวได้ โดย Arne Boudewyn ได้สรุปเคล็ดลับที่จะทำให้การถ่ายโอนความเป็นเจ้าของธุรกิจครอบครัวเป็นไปอย่างราบรื่นเอาไว้ดังนี้
1. วางแผนล่วงหน้า (plan early) โดยการสร้างกลยุทธ์ทางออก (exit strategy) ไว้ในแผนธุรกิจ
2. ให้การศึกษาแก่ทายาทรุ่นต่อไป (educate the next generation) โดยมีแผนการศึกษาที่ครอบคลุมเพื่อช่วยให้สมาชิกในครอบครัวรุ่นต่อไปมีความรับผิดชอบ มีการศึกษาและมีความสามารถทั้งในเรื่องธุรกิจและการเงิน รวมถึงมีการจัดประชุมเป็นประจำร่วมกันกับสมาชิกในครอบ ครัวและทายาท เพื่อทบทวนแผนธุรกิจครอบครัว รายงานทางการเงิน และหารือเกี่ยวกับธุรกิจครอบครัว
3. ส่งเสริมการสื่อสารแบบเปิด (promote open communication) โดยสร้างกระบวนการที่เป็นทางการสำหรับการสื่อสาร ซึ่งการอภิปรายแบบเปิดและต่อเนื่องระหว่างพ่อแม่และลูก จะช่วยในการกำหนดความคาดหวังที่เป็นไปได้ และค้นพบความกังวลหรือความขัดแย้งที่อาจซ่อนอยู่
4. ทำงานร่วมกับที่ปรึกษา (work with an advisor) โดยเลือกที่ปรึกษาที่เคยร่วมงานกับธุรกิจครอบครัวมาก่อนและผู้ที่มีประสบการณ์ในการวางแผนสืบทอดกิจการ การถ่ายโอนกิจการธุรกิจครอบครัวและชี้นำการเปลี่ยนแปลงในครอบครัว
5. คาดการณ์ความขัดแย้งที่อาจเกิดขึ้น (anticipate potential conflicts) โดยมีแผนธุรกิจที่เป็นลายลักษณ์อักษรซึ่งได้รับการทบทวนอย่างสมํ่าเสมอกับทีมงานการถ่ายโอนกิจการ เพื่อระบุถึงความขัดแย้งที่อาจเกิดขึ้นและสิ่งที่อาจเป็นความเสี่ยง ทั้งนี้การถ่ายโอนทางการเงินของธุรกิจครอบครัวเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับการตัดสินใจด้วยอารมณ์ที่อาจก่อให้เกิดความขัดแย้งภายในครอบครัว ตัวอย่างเช่น เจ้าของอาจต้องการส่งต่อธุรกิจไปยังคนรุ่นต่อไป แต่อาจไม่ได้มีทายาทที่เหมาะสมเสมอไปหรือบางครั้งสถานการณ์หรือเวลาอาจไม่เหมาะสม
นอกจากนี้กุญแจความสำเร็จในการถ่ายโอนกิจการยังเกี่ยวข้องกับการมีส่วนร่วมของธนาคารที่เป็นคู่ค้าในการพูดคุยตั้งแต่ช่วงแรกของกระบวนการ โดยไม่ว่าจะเป็นการขายกิจการหรือการถ่ายโอนกิจการให้ทายาทรุ่นต่อไป ธนาคารคู่ค้าที่มีประ สบการณ์จะพร้อมในการเตรียมความพร้อมให้กับบริษัท เพื่อให้แน่ใจว่ากำลังทำสิ่งที่ถูกต้องเพื่อลดผลกระทบทางภาษีหรือสร้างความไว้วางใจให้ครอบครัวได้ ทั้งนี้การวางแผนล่วงหน้า วิสัยทัศน์ที่ใช้ร่วมกัน การสื่อสารที่ชัดเจนและแผนการสืบทอดอย่างเป็นทางการล้วนมีความสำคัญเกี่ยวข้องกับความสำเร็จของธุรกิจ ดังนั้นการดำเนินการตามแผนจึงเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการสร้างมรดกให้กับครอบครัวและธุรกิจครอบครัว อย่างไรก็ตามผู้นำรุ่นต่อไปยังคงต้องหาเวลาในการทำความเข้าใจธุรกิจและอุตสาหกรรมและการสร้างความสัมพันธ์กับลูกค้า พนักงานและผู้มีส่วนเกี่ยวข้องอื่นๆ เพื่อสานต่อการบริหารธุรกิจให้ดำเนิน ต่อไปได้
ที่มา : Boudewyn, Arne. 2017. 5 Tips for Smooth Ownership Transitions for Family Businesses. Available: https://www.bizjournals.com/bizjournals/how-to/sell-a-business/2017/02/5-tips-for-smooth-ownership-transitions-for-family.html
จากหนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ปีที่ 37 ฉบับที่ 3,291 วันที่ 27 - 30 สิงหาคม พ.ศ. 2560
