ชวนชาว Startupชมภาพยนตร์

ผมอยู่บนเครื่องบินของการบินไทยกำลังเดินทางกลับจากประเทศอังกฤษ ใช้เวลาเดินทางประมาณ 11 ชั่วโมงครับ การเดินทางไกลๆ ใช้เวลานานๆ ดูจะเป็นเรื่องน่าเบื่อสำหรับหลายๆ คน แต่ผมสบายๆ ครับ

ใช้เวลาบนเครื่องอ่านหนังสือ ชมภาพยนตร์ และเขียนต้นฉบับนี่แหละ เดี๋ยวนี้บนเครื่องมีภาพยนตร์ให้เลือกหลายร้อยเรื่อง รอบนี้ผมได้ชมไป 3 เรื่อง สนุกดีและมีแง่มุมมาฝากชาว Startup จากภาพยนตร์ดังกล่าว

เรื่องแรกที่ผมชมคือ The Founder เป็นภาพยนตร์เกี่ยวกับการขยายสาขาของร้านอาหารชื่อดังที่สุดในโลก เพราะได้รับการจัดอันดับมูลค่าแบรนด์สูงสุดอยู่ในอันดับที่ 12 ของโลกในปี 2016 จาก Interbrand มีมูลค่าแบรนด์สูงถึง 39,381 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ เรียกว่าเป็นแบรนด์ร้านอาหารในดวงใจของชาวสหรัฐฯ รวมถึงชาวโลกด้วย

ผมจะไม่สปอยล์เนื้อหาในภาพยนตร์ แต่จะเล่าให้ฟังถึงมุมมองทางธุรกิจที่ได้รับเพื่อให้ชาว Startup นำไปศึกษาดูนะครับ (คนไทยใช้คำว่าสปอยล์ แต่ลูกผมใช้คำว่า Spill the beans ไม่ได้แปลว่าพ่นถั่วนะ แต่แปลว่าเผยความลับ)
ในภาพยนตร์กล่าวถึง Ray Kroc ที่เป็นพนักงานขายเครื่องทำมิลค์เชกตั้งแต่ปี 1954 ธุรกิจก็ไม่ดี เลยพยายามหาทางดิ้นรนทำอะไรตลอดเวลา เรียกว่าเป็นคนทะเยอทะยานสู้ชีวิต จนได้มาพบกับคู่พี่น้องผู้คิดค้นตำนานแฮมเบอร์เกอร์ของโลก Richard James “Dick” McDonald และ Maurice James Mac McDonald และบทเริ่มต้นของการเป็นร้านอาหารอันดับ 1 ของโลกก็เริ่มขึ้น

สิ่งที่ผมได้ข้อคิดจากการบังเอิญชมภาพยนตร์เรื่องนี้คือ “มาตรฐานในการทำงาน” McDonald ประสบความสำเร็จมาจากจุดนี้ พี่น้องตระกูลแมค (ซึ่งผมคิดว่ายิ่งใหญ่เท่าพี่น้องตระกูลไรท์เลยทีเดียว) คิดค้นวิธีการทำร้านอาหารให้ชาวอเมริกันชอบ เน้นความรวดเร็วในการปรุงอาหาร การเสิร์ฟ ในขณะที่รสชาติของอาหารต้องดีด้วย มีการทดลองรูปแบบการปฏิบัติการในร้านโดยในบทใช้คำว่า “Symphony of efficiency” เพื่อให้ทุกจุด ทุกการเคลื่อนไหวของพนักงานมีประสิทธิภาพมากที่สุดหรือทำอาหารได้เร็วที่สุดจนเป็นที่มาของ Speedy system ของ McDonald ประการที่ 2 ที่ได้คือ “การให้ความรู้กับตลาด” ชาวอเมริกันในสมัยก่อนชอบนั่งร้านอาหาร ขับรถมาจอด สั่งอาหาร นั่งรอ full service แต่ McDonald เข้ามาปฏิวัติวิธีการดังกล่าวด้วยการให้ลูกค้าบริการตนเอง จอดรถ เดินมาสั่ง รอรับ แล้วรับประทานเบอร์เกอร์ห่อกระดาษที่ไม่ต้องเสิร์ฟในจาน “อัตลักษณ์ที่โดดเด่น” สิ่งที่ Ray Kroc ตัวเอกของเรื่องเห็นไม่ใช่แค่ระบบของร้าน แต่เป็นสัญลักษณ์ซุ้มโค้งสีทองของร้านที่ปัจจุบันเรียกกันทั่วโลกว่า Golden Arch ซึ่งถือเป็นโลโกที่คนจดจำได้มากที่สุด และมีมูลค่าของโลโกสูงมาก Startup ที่ประสบความสำเร็จหลายรายก็มีโลโกที่โดดเด่น มีหลักการเบื้องต้นมาฝากคือ creation คิดขึ้นมาอย่างดี, activation ทำให้มันใช้การได้จริง, registration อย่าลืมจดทะเบียนการค้า และ enforcement นำไปใช้จริงอย่างมีหลักเกณฑ์ แนะนำให้ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญในการทำ Brand Identity ให้กับองค์กรนะครับ จะได้มี Brand Guideline ในการนำไปใช้ ประการที่ 4 ที่ได้จากเรื่องนี้คือ “การขยายธุรกิจ” ในเรื่องเป็นการขยายด้วยวิธี Franchising หรือการขายสิทธิทางการค้าซึ่งมีหลายรูปแบบทั้งการขายสิทธิในการผลิต ขายสิทธิในการใช้ตราสินค้า ขายสิทธิเฉพาะตัวสินค้า ซึ่งผู้ที่จะขยายธุรกิจต้องศึกษาให้ดี แนวคิดสำคัญของ Startup คือต้องขยายธุรกิจได้เร็ว ดังนั้นต้องระมัดระวังครับ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องมาตรฐานของผู้รับสิทธิ การจ่ายค่าตอบแทน

ภาพยนตร์เรื่องนี้สนุก และให้มุมมองด้านธุรกิจอีกหลายอย่าง อาทิเรื่องมิลค์เชกอันโด่งดังของ McDonald เรียกว่าดูจบปั๊บ ความคิดเปลี่ยนปุ๊บ ลองไปหามาชมกันดูนะครับ ส่วนอีก 2 เรื่องที่ผมชมคือ Why him ที่กล่าวถึงคุณพ่อหวงลูกสาวกับหนุ่มสุดเท่เจ้าของธุรกิจ Startup (จริงๆ เป็นธุรกิจเกม) เรื่องนี้ดูแล้วเห็นพฤติกรรมของ Generation รุ่นใหม่เลยทั้งเรื่อง Home Office เรื่อง Disruptive ธุรกิจ ที่สำคัญเห็นคนหวงลูกสาวด้วยครับ เป็นหนังตลกเบาสมอง หยาบคายแต่สนุกดี ส่วนอีกเรื่องคือ John Wick ภาค2 ยิงกันทั้งเรื่อง พระเอกเก่งระดับเทพตามสไตล์หนังแอกชัน ไม่ได้แนวคิดธุรกิจ แต่ฮึกเหิมตามพระเอกมาก เอาเป็นว่าชาว Startup ชมแล้วจะมีกำลังใจในการต่อสู้ละกันครับ

จากหนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ปีที่ 37 ฉบับที่ 3,276 วันที่ 6 - 8 กรกฎาคม พ.ศ. 2560