จับตาการเปลี่ยนแปลง
การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นนั้นธุรกิจครอบครัวต้องเผชิญกับความท้าทายที่แตกต่างจากธุรกิจอื่นทั่วไป โดยเฉพาะธุรกิจครอบครัวซึ่งได้เปรียบจากความเป็นอิสระและความคล่องตัว การมีโครงสร้างที่ตัดสินใจได้รวดเร็วหรือความเป็นอิสระนี้ขึ้นอยู่กับความสัมพันธ์ของคนในครอบครัว สภาพคล่องทางการเงิน รวมถึงระบบการจัดการของครอบครัวและธุรกิจ ความสามารถในการรับมือสภาวะการเปลี่ยนแปลงต่างๆ ที่เกิดขึ้นได้ทันเหตุการณ์ ถือเป็นสินทรัพย์ที่มีค่ามากในช่วงเวลาที่เกิดการเปลี่ยนแปลงแบบพลิกผัน (Disruption)
ดังนั้นเมื่อมีการเปลี่ยน แปลงอย่างรุนแรงและพลิกผันที่มักเกิดขึ้นและทำให้ผู้นำตลาดส่วนใหญ่ในอุตสาหกรรมจะถูกแทนที่ด้วยวิถีทางใหม่ โดยจะเกิดขึ้นกับผู้นำตลาดที่เสี่ยงจะสูญเสียตำแหน่งเดิมก่อนหน้านี้และกำลังจะกลายเป็นแค่บริษัททั่วๆ ไป การเปลี่ยนแปลงแบบนี้เป็นกระบวนการแบบค่อยเป็นค่อยไปโดยผู้ค้ารายใหม่ที่มุ่งเน้นตลาดที่ผู้นำตลาดมองข้ามไป และเมื่อสินค้าหรือบริการของผู้ค้ารายใหม่กลายมาเป็นกระแสหลักและมีลูกค้าของผู้ค้ารายเก่ามาซื้อเป็นจำนวนมาก การเปลี่ยนแปลงแบบพลิกผันจึงเกิดขึ้นนั่นเอง
อย่างไรก็ตามในธุรกิจครอบครัวส่วนใหญ่มักเกิดการเปลี่ยนแปลงแบบพลิกผัน อยู่เป็นประจำ โดยจากการที่ Deloitte ได้ทำการสำรวจผู้นำรุ่นใหม่ของธุรกิจครอบครัว ในเขตเศรษฐกิจยูโรเมดิเตอร์เรเนียน (Euro-Mediterranean Economic Area : EMEA) จำนวน 268 ราย ในช่วงต้นปี 2017 พบว่า ธุรกิจครอบครัวกว่า 70% บอกว่ามีการอภิปรายเรื่องของ disruption กับสมาชิกในครอบครัว ซึ่งพบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญในเรื่องของความถี่ โดย 23% ระบุว่ามีการอภิปรายเรื่องการเปลี่ยนแปลงแบบพลิกผันกันอย่างน้อยทุกสัปดาห์ ขณะที่ 25% ระบุว่าอภิปรายทุกเดือน และ 11% อภิปรายกันทุก 6 เดือน ขณะที่อีก 22 % ไม่ได้มีการอภิปรายในเรื่องนี้เลย (ภาพที่ 1)
[caption id="attachment_168577" align="aligncenter" width="503"]
ทั้งนี้การอภิปรายเรื่องการเปลี่ยนแปลงแบบพลิกผันกับครอบครัวถือเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อให้แน่ใจว่าทุกคนได้รับทราบและคณะกรรมการบริหารและบริษัทมีอำนาจในการแก้ไขปัญหาดังกล่าว ซึ่งธุรกิจครอบครัวก็ดูเหมือนจะมีความตระหนักถึงการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในตลาดเป็นอย่างดี เห็นได้จากผลการสำรวจที่พบว่ามีการอภิปรายเรื่องนี้กับสมาชิกในครอบครัวเป็นประจำ โดยธุรกิจครอบครัว 65% บอกว่าครอบครัวของตนมีการตระหนักรู้ในระดับสูงเกี่ยวกับ disruption ซึ่งเปอร์เซ็นต์นี้สูงกว่าจำนวนผู้ที่บอกว่ามีการอภิปรายเรื่องนี้เป็นประจำภายในครอบครัว และผู้ระบุถึงเรื่อง disruption เอา ไว้ในการวางแผนของพวกเขาเสียอีก อย่างไรก็ตามธุรกิจครอบครัวจำเป็นต้องหาวิธีลดจุดอ่อนของตนในช่วงเวลาที่เกิด disruption เช่น จำกัดการระดมทุนและทรัพยากร หรือเพิ่มจุดแข็งด้านอื่นๆ เพื่อให้ธุรกิจสามารถรับมือกับการเปลี่ยนแปลงได้อย่างมีประสิทธิภาพต่อไป
จากหนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ปีที่ 37 ฉบับที่ 3,273 วันที่ 25 - 28 มิถุนายน พ.ศ. 2560
