ธุรกิจครอบครัวแดนกีวี
ในปีค.ศ. 2014 ที่ระบุว่าธุรกิจครอบครัว 43% ไม่มีแผนการสืบทอดตำแหน่งอาวุโสซึ่งตัวเลขนี้เพิ่มขึ้น เป็นร้อยละ 51 ในการสำรวจครั้งนี้ ทั้งนี้เนื่องจากแผนการสืบทอดกิจการอาจใช้เวลาหลายปีในการพัฒนาและดำเนินการ ดังนั้นผลการสำรวจจึงพบว่าครึ่งหนึ่งของธุรกิจครอบครัวที่ถูกสำรวจยังไม่มีแผนสืบทอดกิจการแต่อย่างใด โดยเฉพาะอย่างยิ่งธุรกิจครอบครัวที่กำลังวางแผนจะถ่ายโอนกิจการให้คนรุ่นต่อไปในอีก 5 ปีข้างหน้า
อย่างไรก็ตามสำหรับธุรกิจครอบครัวที่วางแผนการสืบทอดกิจการล่วงหน้าถือว่าทำได้ดีกว่าที่เคยมีมาในอดีต โดยเกือบครึ่งหนึ่งของธุรกิจครอบครัวที่มีแผนการสืบทอดกิจการแล้วระบุว่าผู้ถูกสำรวจในครั้งนี้เป็นผู้บริหารระดับสูงทั้งหมด ซึ่งเมื่อพิจารณาเปรียบเทียบระหว่างบริษัทที่มีแผนสืบทอดกิจการและบริษัทที่ยังไม่มีแผนใดๆ พบว่า การใช้กลยุทธ์ระยะยาวมีประโยชน์ในการพัฒนาแผนการสืบทอดกิจการซึ่งเป็นสิ่งสำคัญต่อธุรกิจในการลงทุนเพื่อผลักดันพนักงานระดับสูงทั้งหมด ทั้งนี้จากการสำรวจยังพบว่าธุรกิจครอบครัวส่วนใหญ่ (54%) มีเจ้าของครอบครองเพียงรายเดียว และ 42% ยังคงบริหารโดยเจ้าของรุ่นแรก
[caption id="attachment_160303" align="aligncenter" width="503"]
อย่างไรก็ตามมีความแตกต่างของโครงสร้างความเป็นเจ้าของและโครงสร้างผู้บริหารของธุรกิจครอบครัวในนิวซีแลนด์จากการมีเจ้าของเป็นพี่น้องหลายคน ( 20%) และจากการที่ความเป็นเจ้าของขยายใหญ่ขึ้นเป็นกลุ่มครอบครัว (10%) (ภาพที่ 1) ซึ่งความหลากหลายของโครงสร้างความเป็นเจ้าของนี้เองจะทำให้เข้าใจธุรกิจครอบครัวว่ามีความคิดสร้างสรรค์และหลากหลายอย่างไรเมื่อใกล้จะมีการสืบทอดกิจการ เนื่องจากการหารูปแบบที่เหมาะสมกับทั้งครอบครัวและธุรกิจไม่ใช่เรื่องง่ายและไม่มีรูปแบบใดรูปแบบหนึ่งที่สามารถตอบสนองได้ทุกฝ่าย ดังนั้นจึงเป็นเรื่องดีที่ได้เห็น ธุรกิจครอบครัวในแต่ละท้องถิ่นมีแนวทางที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตน
นอกจากนี้ผลสำรวจยังเป็นที่น่าสนใจเมื่อพบว่า เจ้าของกิจการรุ่นแรกที่เป็นคนในยุค Baby Boomer ที่ปัจจุบันอายุใกล้ๆ 60 ปีขึ้นไป ขณะนี้กำลังส่งมอบกิจการให้กับลูกหรือหลานหรือผู้บริหารมืออาชีพ ซึ่งเจ้าของธุรกิจครอบครัวจำนวนมากได้มอบธุรกิจไปให้กับลูกชายคนโตในครอบครัว โดย 91 % ระบุว่าเพศหญิงและชายในรุ่นต่อไปจะได้รับการพิจารณาอย่างเท่าเทียมกันสำหรับตำแหน่งผู้นำ ซึ่งแนวโน้มนี้ถือเป็นสัญญาณที่ดีโดยเฉพาะอย่างยิ่งธุรกิจที่มองหาตัวเลือกที่ดีที่สุดในการส่งต่อธุรกิจให้แก่คนรุ่นต่อไป
ทั้งนี้บริษัททั่วไปรวมถึงธุรกิจครอบครัวต่างต้องการให้แน่ใจว่ามีทีมผู้บริหารที่มีความหลากหลายในองค์กรของตน ซึ่งพบว่า 20% ของธุรกิจครอบครัวที่ดำเนินการโดยพี่น้องที่ดูแลลูกทุกคนเท่าเทียมกันจะช่วยให้คนรุ่นก่อนสามารถมอบหน้าที่รับผิดชอบให้กับรุ่นลูกได้ตามความชำนาญและทักษะของพวกเขา
สำหรับในเรื่องของความเป็นมืออาชีพ คนที่ไม่ใช่สมาชิกในครอบครัวยังคงสร้างผลงานได้ดี โดยผู้ถูกสำรวจส่วนใหญ่ระบุว่าคาดหวังว่าจะสามารถนำผู้บริหารมืออาชีพมาช่วยในการบริหารองค์กรได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งจะทำให้ธุรกิจของครอบครัวมีโอกาสที่จะเข้าถึงความเชี่ยวชาญที่หลากหลายและนำมุมมองใหม่ ๆ มาช่วยให้บริษัทเติบโตขึ้น โดย 32% ระบุว่าการทำธุรกิจให้เป็นมืออาชีพจะเป็นสิ่งที่มีความสำคัญมากในอีก 5 ปีข้างหน้า ทั้งนี้การนำผู้บริหารจากภายนอกเข้ามาจะสามารถช่วยให้บริษัทมีความยืดหยุ่นมากขึ้น
อย่างไรก็ตามยังมีพื้นที่หนึ่งที่คนที่ไม่ใช่สมาชิกในครอบครัวยังไม่สามารถเข้าไปมีบทบาทได้เต็มที่นัก นั่นคือห้องประชุมคณะกรรมการบริหาร ซึ่งเมื่อถามว่ามีคนที่ไม่ใช่สมาชิกในครอบครัวอยู่ในคณะกรรมการบริหารหรือไม่ พบว่ามีเพียง 59%ที่ระบุว่ามี ทั้งนี้เจ้าของธุรกิจทุกคนมีทางเลือกของตัวเองว่าตำแหน่งไหนจะเก็บไว้ในครอบครัวและตำแหน่งไหนจำเป็นต้องใช้ผู้เชี่ยวชาญจากภายนอก ซึ่ง 41% ของบริษัทที่ไม่มีคนนอกเข้ามาเป็นคณะกรรมการบริหาร อาจตกอยู่ในภาวะเสียเปรียบเนื่องจากไม่ได้นำเอาทักษะและความเชี่ยวชาญจากภายนอกเข้ามาในองค์กรนั่นเอง
ที่มา: PwC. 2016. " Finding Balance How New Zealand Family Businesses are Responding to a Changing World." New Zealand Findings from the PwC Family Business Survey 2016. PricewaterhouseCoopers New Zealand.
จากหนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ปีที่ 37 ฉบับที่ 3,269 วันที่ 11 - 14 มิถุนายน พ.ศ. 2560
