ศิริกัญญา ปอกเปลือก “เงินดิจิทัล” ออกแบบระบบ “ซุปเปอร์แอป” เอื้อทุนใหญ่

วันที่ 17 กันยายน 2567 น.ส.ศิริกัญญา ตันสกุล สส.บัญชีรายชื่อ พรรคก้าวไกล อภิปรายตอนหนึ่งถึงการพัฒนาระบบ “ซุปเปอร์แอป”และแอปพลิเคชั่น “ทางรัฐ” เพื่อรองรับการลงทะเบียนและการชำระเงินในโครงการเงินดิจิทัลวอลเล็ต 10,000 บาท ที่จะเปิดลงทะเบียนในวันที่ 1 สิงหาคม 2567 และใช้จ่ายเงินได้ในช่วงไตรมาสสี่ของปี 2567 (ตุลาคม-ธันวาคม 2567) ระหว่างพิจารณาร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) งบประมาณรายจ่ายเพิ่มเติมประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2567 พ.ศ. .... วงเงิน 1.22 แสนล้านบาท วาระแรก

น.ส.ศิริกัญญากล่าวว่า โครงการเงินดิจิทัลวอลเล็ตมีความไม่พร้อม อีก 15 วัน หรือวันที่ 1 สิงหาคม 2567 จะมีการเริ่มลงทะเบียน แต่วันนี้ยังหาเจ้าภาพไม่ได้ รัฐบาลจึงเสนอไว้ในงบกลาง พ.ร.บ.วินัยการเงินการคลัง 2561 มาตรา 22 ระบุว่าตั้งได้เฉพาะเมื่อไม่สามารถจัดสรรให้หน่วยรับงบประมาณหรือไม่ควรจัดสรรให้หน่วยรับงบประมาณ  

“อีก 15 วันจะลงทะเบียน ระบบลงทะเบียนเพิ่งประมูล เพิ่งจะได้ผู้ชนะการประมูลระบบลงทะเบียนมา 2 ราย เมื่อวันที่ 10 กรกฎาคม กับ 11 กรกฎาคม 2567 แต่ในส่วนของระบบชำระเงินก็ยังไม่ได้ประกาศจัดซื้อจัดจ้าง บอกแค่ว่า มีการระบุแค่ว่าเป็นงานจ้างพัฒนาแพลตฟอร์มการชำระเงิน หรือ Payments platform ล่าสุดยังขึ้นแผนเหมือนเดิม คาดว่าจะจัดซื้อจัดจ้างได้ภายในเดือนกรกฎาคม แต่อีก 15 วันจะลงทะเบียน และปลายปีจะแจกเงิน แล้วระบบการชำระเงินจะทันได้อย่างไร”น.ส.ศิริกัญญากล่าว

น.ส.ศิริกัญญากล่าวว่า นอกจากนี้งบประมาณที่ใช้ยังแปลกประหลาด ระบบลงทะเบียนที่เป็นการต่อยอดจาก “แอปทางรัฐ” ที่มีอยู่แล้ว ใช้งบประมาณ 89.5 ล้านบาท ระบบจ่ายเงินที่จะใช้เป็น open-loop system ให้ธนาคารพาณิชย์ทุกธนาคารมี interface รับชำระเงินดิจิทัลวิลเล็ตได้ ใช้เงินแค่ 95 ล้านบาท 

“ได้มีการสอบถามสำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (DGA) ว่า ทำไมราคาถึงใกล้เคียงกัน ทั้งที่ความซับซ้อนแตกต่างกันขนาดนี้ ดีจีเอตอบว่า ราคานี้เป็นแค่การพัฒนาระบบ แต่ไม่ได้การันตีว่าจะเป็นเจ้าของระบบ ซึ่งอาจตีความได้ว่า คนที่จะเข้ามาช่วยในการพัฒนาระบบจะกลายมาเป็นเจ้าของระบบในที่สุด แล้วงบประมาณ 95 ล้านบาทเป็นการทำบุญไปกับบริษัทเอกชนที่จะได้เป็นเจ้าของหรือบริษัทเอกชนนั้นก็ถือว่าเป็นการทำการกุศลก็ได้ เพราะว่าต้นทุนที่แท้จริงอาจจะมากกว่านั้น”น.ส.ศิริกัญญากล่าว 

น.ส.ศิริกัญญากล่าวว่า รวมถึงเงื่อนไขต่างๆ ที่มีการเปลี่ยนไปมาในส่วนของสินค้าที่เข้าร่วมได้ แต่ที่น่ากังวลที่สุดคือส่วนของร้านค้า อีก 15 วันต้องลงทะเบียนร้านค้าแล้ว แต่ยังไม่มีมาตรการสร้างแรงจูงใจให้ร้านค้ารายเล็ก รายย่อยตัวจริงสามารถเข้าร่วมโครงการได้ 

“ระบบที่ถูกออกแบบมาเอื้อให้ร้านค้าที่มีสายป่านยาว แต่ร้านค้า รายเล็ก รายย่อยที่ใช้เงินสดเป็นหลักจะอยู่ไม่ได้ เข้าร่วมโครงการไม่ได้ เนื่องจากเงินดิจิทัลวอลเล็ตแม้จะใช้ซื้อวัตถุดิบได้ก็จริง แต่ก็ไม่ได้ทุกร้าน หรือไม่ได้มีแค่ต้นทุนค่าวัตถุดิบอย่างเดียว ยังต้องจ่ายค่าแรง ค่าเช่า ค่าน้ำมัน ธุรกิจที่เป็นเงินสด เงินหมุนเข้าร่วมไม่ได้ อีก15 วันจะลงทะเบียนจะให้มาลงทะเบียนได้อย่างไร”น.ส.ศิริกัญญากล่าว  

น.ส.ศิริกัญญากล่าวว่า คนที่พร้อมลงทะเบียนแต่ยังไม่อยู่ในฐานภาษี มีการแจ้งหรือยังว่าต้องเข้าฐานภาษีเมื่อไหร่ ต้องจ่ายเงินได้ภาษีบุคคลธรรมดาในกรณีเป็นบุคคลทั่วไปครั้งสุดท้ายเมื่อไหร่ จ่ายย้อนหลังได้หรือไม่ จ่ายวันนี้ได้หรือไม่ ใครที่ยังไม่ได้จด VAT จดวันนี้ทันหรือไม่ ไม่มีอะไรบอก หรือถ้ามีเงินสดไม่พอจริงๆ มีสินเชื่อให้เขา เพื่อจูงใจให้เข้าร่วมโครงการหรือไม่ 

“ที่ออกแบบมาแล้วเอื้อให้กับทุนขนาดใหญ่ ที่มีเงินสดและสายป่านมากพอนั้นก็แย่มากอยู่แล้ว แต่รัฐบาลยังไม่ทำอะไรเลยที่จะลดอุปสรรคให้รายย่อยเข้ามาได้ นี่คือการกีดกันรายย่อยกลายๆ”น.ส.ศิริกัญญากล่าว