คดีแพ่งค้าง 3 แสนล้านบาท รอยึด ขายทอดตลาด

กรมบังคับคดีเป็นหน่วยงานเดียวในกระทรวงยุติธรรมที่มีภาระด้านกระบวนการยุติธรรมทางแพ่ง โดยมุ่งเน้นยกระดับการให้บริการประชาชนในความยุติธรรม ลดความเหลื่อมล้ำ ช่วยเหลือขจัดปัญหาความเดือดร้อน บนพื้นฐานบูรณาการความร่วมมือกับหน่วยงานทุกภาคส่วน ทั้งมิติการป้องกัน มิติการให้ความช่วยเหลือ และภารกิจ งานประจำทั้งงานบังคับคดี และผลักดันทรัพย์สินสู่ระบบเศรษฐกิจ

นางทัศนีย์ เปาอินทร์ อธิบดีกรมบังคับคดีให้สัมภาษณ์พิเศษ “ฐานเศรษฐกิจ” ว่า นโยบายของกรมบังคับคดี ในปี 2566 มุ่งต่อยอด สร้างสรรค์ เน้นคุณค่าอย่างยั่งยืน ภายใต้ Change Better To Be LED 5G+ หรือ 5G PLUS พร้อมแผนปฏิบัติการอย่างเร่งรัดใน 2 มิติ คือ ด้านป้องกันและด้านให้ความช่วยเหลือ โดยด้านป้องกันนั้น มีเป้าหมายให้ความรู้ด้านกฎหมายสำหรับประชาชนทั่วไป และรวมถึงผู้ประกอบการเอสเอ็มอีด้วย

ส่วนมิติให้ความช่วยเหลือจะเน้นไกล่เกลี่ยข้อพิพาทชั้นบังคับคดีนั้น ช่วง 8 เดือนของปีงบประมาณ 25ุ66 (ตุลาคม 2565-พฤษภาคม 2566 ผลดำเนินการไกล่เกลี่ยสำเร็จ 22,788 เรื่อง คิดเป็น 96.22% ของเรื่องที่เข้าสู่การไกล่เกลี่ย 23,682 เรื่อง โดยเมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันปีก่อน เรื่องเข้าสู่การไกล่เกลี่ยเพิ่มขึ้น 17.63%และความสำเร็จก็สูงขึ้นคิดเป็น 16.76% สามารถลดค่าใช้จ่ายของประชาชน 426 ล้านบาทสูงขึ้น 58.10% และมีเรื่องค้างดำเนินการ 909 เรื่อง ทุนทรัพย์ 1,828 ล้านบาท ซึ่งเป็นเรื่องที่มีการตั้งเรื่องและอาจจะอยู่ระหว่างรอนัดไกล่เกลี่ย

สำหรับผลการผลักดันทรัพย์สิน (ขายทอดตลาด, งดบังคับคดี, ถอนการบังคับคดี) ช่วง 8 เดือนของปีงบประมาณ 66 สามารถผลักดันทรัพย์ไปแล้วกว่า 1.5 แสนล้านบาท โดยการขายทอดตลาดปรับลดลงจากช่วงเดียวกันของปีก่อน

สาเหตุหลักมาจากการเร่งรัดไกล่เกลี่ยเพื่อช่วยลูกหนี้ได้สำเร็จ ซึ่งแนวทางปฏิบัติคือ ก่อนยึดทรัพย์หรืออายัดทรัพย์นั้น ทางกรมจะสอบถามคู่กรณีข้อพิพาทที่สนใจเข้ากระบวนการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท ก่อนจะยึดทรัพย์ ยกเว้นคดีจะขาดอายุความเท่านั้น พร้อมกำหนดจัดมหกรรมไกล่เกลี่ยแก้หนี้ หลังศาลมีคำพิพากษาในพื้นที่กรุงเทพมหานครและส่วนภูมิภาค 18 ครั้ง ช่วงเดือนมิถุนายน-สิงหาคม 2566

อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันทรัพย์สินที่ค้างดำเนินการทั้งหมดกว่า 1.61 แสนรายการ รวมราคาประเมินกว่า 3.03 แสนล้านบาท แบ่งเป็นทรัพย์ที่อยู่ระหว่างประกาศขายทอดตลาด 81,546 รายการ ราคาประเมิน 2.23 แสนล้านบาทและทรัพย์ที่อยู่ในชั้นยึดกว่า 79,566 รายการ ราคาประเมิน 7.99 หมื่นล้านบาท

นอกจากนั้น ยังมีทรัพย์รวมราคาประเมินอีก 1.48 แสนล้านบาท ซึ่งบางเรื่องรอดำเนินการหรือยังไม่เข้าสู่ขั้นตอนขายทอดตลาด อีกทั้ง ปัจจุบันมีทรัพย์สินค้างที่อยู่ระหว่างยึดถึงประกาศขายและมีการดำเนินการเกิน 10 ปี ทั้งสิ้น 3 หมื่นรายการ ทุนทรัพย์กว่า 79,353 หมื่นล้านบาท

ทั้งนี้กรมบังคับคดีเตรียมแผนจัดมหกรรมขายทอดตลาดทรัพย์สินระหว่างเดือนกรกฎาคม-กันยายน 2566 ส่วนภูมิภาค 12 ครั้งที่จังหวัดอำนาจเจริญ มหาสารคาม กระบี่ สงขลา หนองบัวลำภู ชลบุรี ศรีสะเกษ ปทุมธานี สุพรรณบุรี ขอนแก่น (2 ครั้ง) และจังหวัดอุบลราชธานี

สำหรับช่วง 8 เดือนของปีงบประมาณ 2566 ที่ผ่านมา เจ้าหนี้ตามคำพิพากษามาดำเนินการบังคับคดีแพ่ง (ตั้งเรื่อง) กับกรมบังคับคดีกว่า 1.81 แสนเรื่อง ทุนทรัพย์ 2.21 แสนล้านบาท เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันปีก่อนอยู่ที่ 1.71 แสนเรื่อง ทุนทรัพย์ 1.27 แสนล้านบาท เพิ่มขึ้น 5.98% และ 73.92% ตามลำดับ

ทั้งนี้สำนวนคดีที่เพิ่มขึ้นนั้นแบ่งเป็น ยึดทรัพย์สิน 82,561 เรื่อง ทุนทรัพย์ 1.98 แสนล้านบาท จากช่วงเดียวกันปีก่อนอยู่ที่ 77,663 เรื่อง ทุนทรัพย์ 1.01 แสนล้านบาท เพิ่มขึ้น 6.31% และ 94.85% ตามลำดับ, อายัด 96,654 เรื่อง ทุนทรัพย์ 2.30 หมื่นล้านบาท จาก 91,050 เรื่อง ทุนทรัพย์ 2.54 หมื่นล้านบาท เพิ่มขึ้น 6.15% และปรับลดลง 9.64% ตามลำดับ,ขับไล่-รื้อถอน-กักเรือ 2,742 เรื่องจาก 3,010 เรื่อง (ไม่ระบุทุนทรัพย์)

อย่างไรก็ตาม สำนวนคดีใหม่ที่เข้ามา 1.81 แสนเรื่อง ทุนทรัพย์ 2.21 แสนล้านบาทนั้น สามารถดำเนินการเสร็จ 1.61 แสนเรื่อง ทุนทรัพย์ 1.88 แสนล้านบาท คิดเป็น 88.27% โดยแยกเป็นดำเนินการยึด 72,957 เรื่องทุนทรัพย์ 1.68 แสนล้านบาท อายัดสิทธิเรียกร้อง 84,899 เรื่อง ทุนทรัพย์ 2.08 หมื่นล้านบาท ขับไล่-รื้อถอน 2,792 เรื่องและส่งคืน ส่งมอบทรัพย์เฉพาะสิ่ง 2 เรื่อง

ขณะที่คดีฟื้นฟูกิจการนั้น ปีงบประมาณ 2566 มีคดีฟื้นฟูกิจการเกิดใหม่ 2 เรื่อง โดยรวมมีอยู่ 29 เรื่อง ทุนทรัพย์ 5.85 แสนล้านบาท แต่แนวโน้มทราบว่า มีคดีที่อยู่ในชั้นไต่สวนของศาลล้มละลายกลางอีก 6 คดี ซึ่งหากศาลฯ มีคำสั่งให้ฟื้นฟูกิจการก็จะเข้ามาอยู่ในความรับผิดชอบของกรมบังคับคดี

หน้า 13 หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ปีที่ 43 ฉบับที่ 3,902 วันที่ 6 - 8 กรกฎาคม พ.ศ. 2566