5 สัญญาณ ในการปรับตัวธุรกิจครอบครัว ก่อนสายเกินไป (1)
บิสิเนส แบ็กสเตจ
โดยผศ.ดร.เอกชัย อภิศักดิ์กุล
คณบดีคณะวิทยพัฒน์ และผู้อำนวยการศูนย์ธุรกิจครอบครัว
มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย ([email protected])
ธุรกิจครอบครัวที่ประสบความสำเร็จนั้นมีลักษณะที่แตกต่างกัน ซึ่งพบว่าความสามารถในการปรับตัวมักจะเป็นปัจจัยในความสำเร็จของธุรกิจครอบครัว อย่างไรก็ตามแม้บริษัทจะมีโซลูชันที่ดีที่สุดก็ควรได้รับการทบทวนอย่างต่อเนื่องและมีกลยุทธ์เพื่อให้สามารถปรับปรุงได้ ต่อไปนี้คือ 5 สัญญาณที่บ่งบอกว่ารูปแบบธุรกิจครอบครัวของท่านจำเป็นต้องได้รับการปรับเปลี่ยนแล้ว
1. ใกล้จะมีการสืบทอดกิจการ การเปลี่ยนจากรุ่นหนึ่งไปสู่รุ่นต่อไปนั้นต้องอาศัยความตั้งใจ การวางแผนและดำเนินการให้สำเร็จ การสืบทอดกิจการคือการเปลี่ยนแปลงสำหรับพนักงาน ลูกค้าและซัพพลายเออร์ รวมถึงครอบครัวผู้ประกอบการทั้งหมด เนื่องจากเมื่อผู้นำรุ่นต่อไปเข้ามารับช่วงความเป็นเจ้าของและ/หรือระบบการดำเนินงาน สถานที่ซึ่งครอบครัวและธุรกิจมีความซ้อนทับกันจึงมีความท้าทายอย่างมาก การพิจารณาเพียงด้านอารมณ์อย่างเดียวในการวางแผนสืบทอดกิจการนั้นไม่เพียงพอ แต่ควรมีการปรับรูปแบบธุรกิจของบริษัทด้วย
2. ขาดแผนการพัฒนาระยะยาว (5-10 ปี) เมกะเทรนด์ที่เห็นได้ชัดเจน เช่น การย้ายถิ่นฐานทั่วโลก การเชื่อมโยงกัน บิ๊กดาต้า (big data) ระบบอัตโนมัติ การเกิดสังคมเมืองอย่างต่อเนื่องและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ล้วนมีผลกระทบองค์กร ดังนั้นควรมีการพัฒนาและการนำกลยุทธ์ไปใช้อย่างเต็มที่ ซึ่งจำเป็นต้องมีการปรับโครงสร้างองค์กรและรูปแบบธุรกิจของบริษัทอย่างชาญฉลาด
3. รายได้คงที่ การสูญเสียความสามารถในการทำกำไรมักจะบ่งบอกถึงปัญหาที่ต้องทำการแก้ไข แต่อาจไม่ได้หมายถึงการขาดทุนเสมอไป อาจเป็นเพียงความสามารถในการทำกำไรลดลง ตัวอย่างเช่น ได้ 8% แทนที่จะป็น 10% ซึ่งอาจไม่เป็นอันตรายในระยะสั้น อย่างไรก็ตามหากมีแง่ลบแม้เพียงเล็กน้อย ก็ควรวิเคราะห์โดยมุ่งเน้นไปที่ศักยภาพความสำเร็จในอนาคตของรูปแบบธุรกิจปัจจุบัน
4. วัฒนธรรมองค์กรกำลังเสื่อมลง วัฒนธรรมองค์กรเป็นสิ่งสำคัญและมักจะพิสูจน์ให้เห็นว่าสำคัญกว่ากลยุทธ์ ความยากอยู่ที่การกำหนดวัฒนธรรมและการวัดความเสื่อมถอยลงซึ่งต้องอาศัยการวิจัยและการสำรวจและให้ความสำคัญ วัฒนธรรมเป็นสิ่งที่สัมผัสได้ โดยคนในองค์กรสามารถรู้สึกถึงการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม รับรู้ถึงการพัฒนาและยืนยันว่าบรรยากาศในเชิงบวก มีพลังและสร้างแรงจูงใจ ฯลฯ การปฏิเสธที่จะแสดงออกผ่านวัฒนธรรมองค์กรนั้นเหมือนกับการปล่อยวาล์วความดันออกมาและเป็นจุดเริ่มต้นที่มีประโยชน์ในการจะตรวจสอบรูปแบบธุรกิจของตน (อ่านต่อฉบับหน้า)
ที่มา: Weishaupt, Markus. 2019. Before it’s too Late: Five Signs that you Need to Change your Family Business Model. Available: https://www.tharawat-magazine.com/grow/before-its-too-late-five-signs-that-you-need-to-change-your-family-business-model/#gs.szstqb
ข้อมูลเพิ่มเติม: www.famz.co.th
หน้า 21-22 หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ปีที่ 40 ฉบับที่ 3,545 วันที่ 2-5 กุมภาพันธ์ 2563
