สงครามแย่งชิงคนเก่งยังคงเดือดในยุโรป

แม้จะมีตัวชี้วัดทางเศรษฐกิจที่สำคัญมากมาย แต่ยังมีการศึกษาเปรียบเทียบความท้าทายของธุรกิจต่างๆ อยู่มากเช่นกัน สำหรับธุรกิจครอบครัวนั้นก็ต้องเผชิญกับความท้าทายในหลายรูปแบบ ซึ่งจากความร่วมมือของ European Family Businesses (EFB) และ KPMG Enterprise1 ได้ทำการสำรวจออนไลน์ธุรกิจครอบครัว 1,576 ราย จาก 26 ประเทศในยุโรป ในช่วง 7 พฤษภาคม-7 กรกฎาคม 2018 เพื่อสำรวจประเด็นสำคัญของธุรกิจครอบครัวและแบ่งปันมุมมองของธุรกิจครอบครัวในเรื่องสำคัญต่างๆรวมถึงความท้าทายในการดำเนินงาน พบว่า ธุรกิจครอบครัวได้รายงานข้อกังวลในประเด็นสำคัญหลายประการ แต่ที่มีความโดดเด่นมากที่สุดยังคงเป็นเรื่องของสงครามแย่งชิงคนเก่งซึ่งธุรกิจครอบครัว 53% ระบุว่าสงครามแย่งชิงคนเก่งเป็น 1 ใน 3 ประเด็นที่น่ากังวลมากที่สุด โดยเพิ่มขึ้นจาก 43% ในปี ค.ศ. 2017 และ 37% ในปี ค.ศ. 2016 (ภาพที่ 1) ซึ่งการแข่งขันด้านแรงงานที่เพิ่มขึ้นนี้ดูเหมือนจะเด่นชัดเป็นพิเศษในออสเตรีย (73%) ฟินแลนด์ (76%) ฝรั่งเศส (76%) และเนเธอร์แลนด์ (78%)

ทั้งนี้ด้วยอัตราการว่างงาน ที่ตํ่าสุดเป็นประวัติการณ์อยู่ที่ประมาณ 4 % ทำให้การดึงดูดและรักษาคนเก่งเป็นปัญหาหนักยิ่งขึ้น โดยเฉพาะตำแหน่งที่ไม่ใช่แบบเดิมที่เคยมีและตำแหน่งทางเทคนิคซึ่งมีความสำคัญยิ่งต่อการขับเคลื่อนนวัตกรรมและช่วยให้ธุรกิจครอบครัวแข่งขันในเศรษฐกิจดิจิทัลกำลังเป็นที่ต้องการอย่างมาก ซึ่งทักษะเฉพาะสำหรับตำแหน่ง เหล่านี้อาจไม่มีอยู่ในครอบครัวและ หาได้ยากจากการฝึกอบรมและการพัฒนาแบบดั้งเดิม จึงเหมือนเป็นการบังคับให้ธุรกิจครอบครัวมองออกไปข้างนอกองค์กรเพื่อค้นหาบทบาทเหล่านี้นั่นเอง ในอีกทางหนึ่งธุรกิจครอบครัวเองก็ถูกบังคับให้แข่งขันกับผู้ประกอบการขนาดใหญ่และน่าสนใจในการแย่งชิงคนเก่งด้วยเช่นกัน

ขณะเดียวกันก็จะต้องคำนึงผลกระทบที่จะเกิดกับครอบ ครัวด้วยหากตัดสินใจไม่เลือกสมาชิกในครอบครัวให้รับตำแหน่งที่อาจถูกมองว่าน่าสนใจ ทั้งนี้แม้จะ มีความท้าทายอย่างต่อเนื่องแต่ธุรกิจต่างๆ ก็รายงานถึงการจ้างงานที่เพิ่มเรื่อยๆ โดยจากการสำรวจ พบว่า ผู้ถูกสำรวจ 54% ชี้ว่าการจ้างงานเพิ่มขึ้นซึ่งมากกว่า 41% ในปี ค.ศ. 2017 และมีเพียง 10% ของผู้ถูกสำรวจที่ระบุว่าลดจำนวนพนักงานลง ซึ่งลดลงจาก 16% ในการสำรวจเมื่อปี ค.ศ. 2017

อย่างไรก็ตามแม้ธุรกิจครอบครัวกำลังแข่งขันกันอย่างดุเดือดมากขึ้นเรื่อยๆเพื่อแย่งชิงคนเก่งกับบริษัทเอกชน และบริษัทมหาชนขนาดใหญ่ที่มีความสามารถในการเสนอหุ้นที่น่าสนใจให้ แต่ธุรกิจครอบครัวก็โต้ตอบด้วยวิธีการที่สร้างสรรค์ โดยการให้ค่าตอบแทน รางวัลจูงใจและสวัสดิการโดยมุ่งเน้นไปที่ข้อได้เปรียบที่เป็นเอกลักษณ์ของการทำงาน ให้กับธุรกิจครอบครัว โดยธุรกิจที่ประสบความสำเร็จที่สุดในการดึงดูดและรักษาคนเก่งกำลังสร้างกลยุทธ์การสรรหา บุคลากรที่เกี่ยวกับการส่งเสริมและทำให้แบรนด์มีชีวิตและวัฒนธรรมที่มีพื้นฐานมาจากค่านิยมที่เป็นเอกลักษณ์ของธุรกิจครอบครัว อีกทั้งยังพบว่าความไว้วางใจเป็นข้อได้เปรียบที่สำคัญอย่างหนึ่งที่ธุรกิจครอบครัวมีเหนือคู่แข่ง ซึ่งจากรายงานการศึกษาชื่อ The 2017 edition of the Edelman Trust Barometer2 พบว่า 75% ของผู้ถูกสำรวจมีความไว้วางใจในธุรกิจครอบครัวมากกว่าธุรกิจทั่วไปทั่วโลก ขณะที่ 54% ต้องการทำงานให้กับธุรกิจครอบครัว นอกจากนี้ธุรกิจครอบครัวเองยังมีบทบาทเชิงรุกมากขึ้นจากกลยุทธ์การได้มาซึ่งคนเก่ง ด้วยการเข้าหาคนเก่งที่มีศักยภาพแทนที่จะรอให้มาสมัครเอง ซึ่งโดยรวมแล้วสงครามในการแย่งชิงคนเก่งยังคงมุ่งเน้นไปที่การสรรหาเป็นหลัก และด้วยประวัติอันยาวนานของวัฒนธรรมที่มีพื้นฐานมาจากค่านิยมที่แข็งแกร่งและความเป็นผู้นำของธุรกิจครอบครัวยังคงสร้างความภักดีและรักษาคนที่เลือกเข้าร่วมในธุรกิจเอาไว้ได้  นอกจากนี้ Dr. Vera-Carina Elter ผู้เชี่ยวชาญด้านธุรกิจครอบครัวของ KPMG เยอรมนี ยังชี้ว่าสำหรับธุรกิจครอบครัวแล้วพบว่าเป็นการยากที่จะจ้างผู้เชี่ยวชาญที่มีทักษะใหม่ๆโดยเฉพาะอย่างยิ่งในตำแหน่งด้านดิจิทัลและเทคนิคซึ่งล้วนเป็นที่น่ากังวลใจ แต่พวกเขาก็มีสิทธิประโยชน์มากมายเพื่อดึงดูดพนักงานใหม่และอาจกล้าที่จะมอบข้อเสนอที่น่าสนใจมากขึ้น โดยทั่วไปธุรกิจครอบครัวมักมีสายการบังคับบัญชาแบบราบซึ่งทำให้สามารถทำงานได้อย่างอิสระ อีกทั้งยังมีแบรนด์เป็นที่รู้จักและค่านิยมองค์กรที่แข็งแกร่ง พร้อมกับมีประเพณีในเรื่องของความยั่งยืนและการมีส่วนร่วมทางสังคม ซึ่งข้อดีในหลายแง่มุมเหล่านี้น่าดึงดูดมากสำหรับ Generation Y ดังนั้นแม้ในตลาดแรงงานจะมีการแข่งขันสูงแต่ธุรกิจครอบครัวก็สามารถมีความมั่นใจและแสดงจุดแข็งเพื่อสร้างความสนใจได้ 

คอลัมน์ หน้า 31 หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ | ฉบับ 3465 ระหว่างวันที่ 28 เมษายน-1 พฤษภาคม 2562