การมรณภาพคือการสูญเสียเสาหลักพระพุทธศาสนาในต่างแดน
ผู้นำคณะสงฆ์ในสหรัฐอเมริกาและทวีปยุโรป พร้อมใจกันยกย่อง พระเทพมงคลวชิรรังษี (สุรศักดิ์ ชีวานนฺโท) หรือที่คณะสงฆ์และพุทธศาสนิกชนรู้จักกันอย่างเคารพรักในนาม “หลวงตาชี” ว่าเป็นแบบอย่างอันทรงคุณค่าแก่พระธรรมทูตไทยในรุ่นต่อ ๆ ไป
พระเทพมงคลวชิรรังษี สิริอายุ 102 ปี พรรษา 81 ถึงแก่มรณภาพอย่างสงบ เมื่อวันที่ 13 มกราคม พ.ศ. 2569 ณ วัดไทยวอชิงตัน ดี.ซี. วัดที่ท่านเป็นผู้ริเริ่มก่อตั้งและดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสมาตั้งแต่ พ.ศ. 2517
การจากไปของพระมหาเถระผู้ใหญ่รูปนี้ นับเป็นการสูญเสีย “เสาหลัก” ของงานพระธรรมทูตไทยในต่างประเทศอย่างแท้จริง
ในโอกาสอันเศร้าสลดนี้ พระผู้นำองค์กรสงฆ์ไทยในสหรัฐอเมริกาและทวีปยุโรป ต่างมีสารแสดงความอาลัยและสดุดีคุณูปการของพระเดชพระคุณอย่างพร้อมเพรียง
พระเทพวชิรวิเทศ (ประเสริฐ กวิสสโร)
ประธานสมัชชาสงฆ์ไทยในสหรัฐอเมริกา และเจ้าอาวาสวัดพุทธานุสรณ์ เมืองซานฟรานซิสโก รัฐแคลิฟอร์เนีย ได้มีสารแสดงความอาลัย ความตอนหนึ่งว่า
พระเดชพระคุณพระเทพมงคลวชิรรังษี เป็นพระมหาเถระผู้เปี่ยมด้วยเมตตาธรรม ปัญญาธรรม และคุณธรรมอันงดงาม ได้อุทิศตนประกอบศาสนกิจและบำเพ็ญประโยชน์แก่พระพุทธศาสนา คณะสงฆ์ และพุทธศาสนิกชนอย่างต่อเนื่องยาวนานกว่า 50 ปีในต่างประเทศ
ตลอดระยะเวลาการดำรงสมณเพศ ท่านได้ประพฤติปฏิบัติตนอย่างมั่นคงในพระธรรมวินัย มีจริยวัตรเรียบง่าย เป็นที่เคารพเลื่อมใสศรัทธาของคณะสงฆ์และสาธุชนทั้งในและต่างประเทศ คำสั่งสอนและการปฏิบัติของท่านก่อให้เกิดประโยชน์เกื้อกูลแก่ศิษยานุศิษย์และพุทธบริษัทเป็นอเนกประการ นับเป็นแบบอย่างอันควรน้อมนำไปปฏิบัติ
ในนามสมัชชาสงฆ์ไทยในสหรัฐอเมริกา ขอน้อมบูชาคุณธรรมความดีของพระเดชพระคุณผู้ได้บำเพ็ญกรณียกิจและสั่งสมบารมีธรรมมาตลอดชีวิตสมณเพศ ขออานุภาพแห่งพระศรีรัตนตรัยและบารมีธรรมที่ท่านได้สั่งสมไว้แล้ว จงเป็นพลวปัจจัยหนุนส่งดวงจิตให้เข้าสู่พระนิพพาน อันเป็นบรมสุขโดยพลันเทอญ
ขณะเดียวกัน พระราชวชิรศาสนวิเทศ
ประธานสหภาพพระธรรมทูตไทยในทวีปยุโรป และเจ้าอาวาสวัดไทยนอร์เวย์ ได้มีสารแสดงความอาลัยต่อการจากไปของพระเทพมงคลวชิรรังษี ความตอนหนึ่งว่า
ตลอดระยะเวลาแห่งการครองสมณเพศ พระเทพมงคลวชิรรังษี หรือ “หลวงตาชี” ได้อุทิศตนปฏิบัติศาสนกิจด้วยวิริยะอุตสาหะ เป็นกำลังสำคัญยิ่งในการวางรากฐานและส่งเสริมงานพระธรรมทูต ตลอดจนการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในต่างประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสหรัฐอเมริกา ให้เจริญงอกงามและมั่นคงสืบมา
คุณูปการของพระเดชพระคุณ มิได้จำกัดอยู่เพียงการสร้างสถาบันทางศาสนา หากยังเป็นการ “สร้างคน สร้างศรัทธา และหล่อเลี้ยงกำลังใจ” แก่คณะพระธรรมทูตและพุทธบริษัทอย่างต่อเนื่อง เปรียบประดุจร่มโพธิ์ใบใหญ่ ร่มไทรใบหนา ให้ความร่มเย็นแก่ผู้คนมากมาย เป็นประทีปธรรมที่ทำให้พระธรรมวินัยปรากฏเด่นชัด ท่ามกลางกระแสโลกาภิวัตน์และวัตถุนิยม
อีกทั้งยังเป็นแบบอย่างแห่งความสมถะ เรียบง่าย และมั่นคงในปฏิปทา อันควรแก่การเคารพสักการะ และน้อมนำไปเป็นแนวทางดำเนินรอยตามของพระธรรมทูตไทยในต่างประเทศรุ่นหลังสืบไป
การมรณภาพของ พระเทพมงคลวชิรรังษี (หลวงตาชี) จึงมิใช่เพียงการสูญเสียพระเถระผู้ใหญ่ หากคือการจากไปของ “ครูผู้สร้างทาง” แห่งงานพระธรรมทูตไทยในโลกตะวันตก ผู้ทิ้งไว้ซึ่งมรดกทางธรรมอันมั่นคง งดงาม และยั่งยืนในประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาไทยในต่างแดน