'คาเมเนอี' คือใคร เสียชีวิตอย่างไร ใครจะก้าวขึ้นรับตำแหน่งผู้นำสูงสุดคนต่อไป

สำนักข่าวซินหัวของจีน ระบุว่า เมื่อวันอาทิตย์ (1 มี.ค.2569) ทางการอิหร่านยืนยัน "อยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี" ผู้นำสูงสุดของอิหร่าน ได้เสียชีวิตจากการโจมตีทางอากาศร่วมกันของสหรัฐฯ และอิสราเอลเมื่อวันเสาร์ (28 ก.พ.2569) และประกาศการไว้อาลัยทั่วประเทศเป็นเวลา 40 วัน 

โดยคาเมเนอีถือเป็นหนึ่งในผู้นำที่ดำรงตำแหน่งยาวนานที่สุดในตะวันออกกลาง และการเสียชีวิตของเขาอาจสร้างแรงสั่นสะเทือนต่ออิหร่านและภูมิภาคโดยรวม

คาเมเนอีคือใคร

“คาเมเนอี” เกิดปี 1939 ในเมืองมัชฮัดอันศักดิ์สิทธิ์ของอิหร่าน ได้รับการศึกษาตามหลักศาสนาอิสลามตั้งแต่เด็ก และเข้าศึกษาที่โรงเรียนสอนศาสนากุม (Qom Seminary) ภายใต้การดูแลของรูฮอลเลาะห์ โคไมนี (Ruhollah Khomeini) ซึ่งเป็นผู้นำการปฏิวัติอิสลามในเวลาต่อมา โดยช่วงทศวรรษ 1960 และทศวรรษ 1970 ซึ่งมีแต่ความปั่นป่วน คาเมเนอีถูกจับกุม 6 ครั้ง ฐานมีส่วนเกี่ยวข้องกับกิจกรรมต่อต้านรัฐบาล

ในเดือนมิถุนายน 1981 คาเมเนอี ขณะนั้นเป็นผู้สมัครรับเลือกตั้งเป็นประธานาธิบดี รอดชีวิตจากความพยายามลอบสังหารระหว่างกล่าวปราศรัย ซึ่งเป็นเหตุการณ์ที่ทำให้แขนขวาของเขาเป็นอัมพาตถาวร และเดือนตุลาคมปีเดียวกัน คาเมเนอีได้รับเลือกตั้งเป็นประธานาธิบดีอิหร่านและดำรงตำแหน่งสองสมัยจนถึงปี 1989 โดยคาเมเนอีในฐานะประธานาธิบดีได้นำพาประเทศผ่านพ้นสงครามอิหร่าน-อิรัก

ถัดมาเดือนมิถุนายน 1989 หลังจากโคไมนีเสียชีวิต คาเมเนอีได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้นำสูงสุดของอิหร่าน สนับสนุนการพัฒนาโครงการป้องกันประเทศและนิวเคลียร์ของอิหร่าน รวมถึง "แนวหน้าต่อต้าน" (Resistance Front) ในหลายประเทศในตะวันออกกลางเพื่อขยายอิทธิพลทางภูมิรัฐศาสตร์ของอิหร่าน

คาเมเนอีเสียชีวิตอย่างไร

วันเสาร์ (28 ก.พ.) หลังจากส่งคำขู่ทางทหารหลายครั้ง สหรัฐฯ และอิสราเอลเริ่มต้นการโจมตีขนานใหญ่ใส่ฐานทัพและเจ้าหน้าที่ระดับสูงของอิหร่าน ซึ่งทำลายกลุ่มอาคารที่พำนักของคาเมเนอี

"เบนจามิน เนทันยาฮู" นายกรัฐมนตรีอิสราเอล แถลงผ่านคลิปวิดีโอเมื่อคืนวันเสาร์ (28 ก.พ.) ว่ามี "สัญญาณชัดเจนเพิ่มขึ้น" ว่าคาเมเนอีเสียชีวิตแล้ว โดยกลุ่มสื่อมวลชนอิสราเอลหลายแห่งอ้างอิงเจ้าหน้าที่อาวุโสของอิสราเอลรายงานว่าคาเมเนอีถูกสังหารและพบศพของเขาแล้ว

และ "โดนัลด์ ทรัมป์" ประธานาธิบดีสหรัฐฯ เปิดเผยผ่านโพสต์บนทรูธ โซเชียล (Truth Social) เมื่อวันเสาร์ (28 ก.พ.) ว่าคาเมเนอี "เสียชีวิตแล้ว"

วันอาทิตย์ (1 มี.ค.) คณะรัฐมนตรีอิหร่านออกแถลงการณ์ยืนยันว่าผู้นำสูงสุดของอิหร่านเสียชีวิตจากการโจมตีอันโหดเหี้ยมของรัฐบาลสหรัฐฯ และอิสราเอลที่ชั่วร้าย พร้อมกย่องคาเมเนอีที่เป็นผู้นำประเทศอย่างฉลาดหลักแหลมมานานกว่า 37 ปี

กลุ่มสื่อมวลชนอิหร่านรายงานว่าการโจมตีของสหรัฐฯ และอิสราเอลยังส่งผลให้ลูกสาว ลูกเขย หลาน และลูกสะใภ้คนหนึ่งของคาเมเนอีเสียชีวิตด้วย

ใครจะรับตำแหน่งต่อ

วันอาทิตย์ (1 มี.ค.) "อาลี ลาริจานี" เลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติสูงสุดของอิหร่าน กล่าวว่าอิหร่านจะจัดตั้งสภาเฉพาะกาลเพื่อรับผิดชอบการบริหารจัดการประเทศจนกว่าจะมีการคัดเลือกผู้นำคนใหม่

ช่วงเวลาต่อมาของวันอาทิตย์ (1 มี.ค.) อิหร่านประกาศการจัดตั้งสภาเปลี่ยนผ่านที่มีสมาชิก 3 คน โดยสภาพิจารณาความเหมาะสมของอิหร่านระบุว่ามีการคัดเลือก "อาลีเรซา อาราฟี" (Alireza Arafi) นิติกรจากสภารัฐธรรมนูญของประเทศ ทำหน้าที่เป็นสมาชิกสภาผู้นำเฉพาะกาลของประเทศ ซึ่งสภานี้ยังมีสมาชิกอีกสองคน ได้แก่ "มาซูด เปเซชเคียน" ประธานาธิบดีอิหร่าน และ "โกลามฮอสเซน โมห์เซนี-เอเจอี" หัวหน้าฝ่ายตุลาการ

"เซย์เยด อับบาส อารักชี" รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของอิหร่าน ให้สัมภาษณ์กับสำนักข่าวอัลจาซีราว่าการคัดเลือกผู้นำสูงสุดคนใหม่จะเสร็จสิ้นภายใน 1-2 วัน