ผ่าสเป็ก "เฮลิคอปเตอร์ Bell 212" ของประธานาธิบดีอิหร่าน

เฮลิคอปเตอร์ Bell 212 ประสบอุบัติเหตุจนนำไปสู่การการเสียชีวิตของ อิบราฮิม ไรซี และฮอสเซน อามีร์-อับดุลลาเฮียน รัฐมนตรีว่าการกระทวงการต่างประเทศ รวมถึงคณะผู้ติดตามคนอื่น ๆ รวมทั้งหมด 9 คน เสียชีวิต ท่ามกลางหมอกบนภูเขาของอาเซอร์ไบจานตะวันออกเมื่อวันที่ 19 พ.ค.2567 

เหตุการณ์ครั้งนี้ย่อมทำให้เกิดคำถามมากมายเกี่ยวกับสาเหตุที่แท้จริง ทั้งในประเด็นด้านเทคนิคและความปลอดภัย รวมถึงประเด็นอื่นๆ ที่อาจเกี่ยวข้อง เช่น การก่อการร้ายหรือการกระทำจากศัตรู เป็นต้น

คำถามที่ตามมาคือ จะมีการสอบสวนเรื่องนี้หรือไม่ เนื่องจากเป็นเที่ยวบินภายในประเทศ อุบัติเหตุดังกล่าว ไม่ตกอยู่ภายใต้กฎสากลสำหรับการสอบสวนอุบัติเหตุทางอากาศ

นักวิเคราะห์ด้านความปลอดภัยในตะวันออกกลางและการบิน กล่าวว่า มีโอกาสน้อยมากที่อิหร่านจะหันไปขอความช่วยเหลือจากภายนอกสำหรับเรื่องที่มีความอ่อนไหวทางการเมืองในดินแดนของตน

อิหร่านส่งกล่องดำไปยังฝรั่งเศสภายหลังเหตุการณ์เครื่องบินโดยสารยูเครนตกในปี 2020 แต่บทบาทของ Bureau of Enquiry and Analysis for Civil Aviation Safety หรือ BEA ของฝรั่งเศสนั้นจำกัดอยู่เพียงการอ่านเครื่องบันทึกเท่านั้น ไม่ใช่การสืบสวนหรือการวิเคราะห์

Bell 212 เฮลิคอปเตอร์ลำที่ตกก็มีการตั้งคำถามว่ามีความพร้อมมากน้อยแค่ไหนด้วยเช่นกัน

เฮลิคอปเตอร์ รุ่น Bell 212 ที่ประธานาธิบดีอิหร่านใช้

• เวอร์ชันพลเรือนของ UH-1N “Twin Huey” แพร่หลายในยุคสงครามเวียดนาม
• ถูกใช้งานทั่วโลกทั้งหน่วยงานรัฐบาลและผู้ให้บริการเอกชน
• หนึ่งในเฮลิคอปเตอร์ที่ประสบความสำเร็จอย่างสูงของ บริษัท เบลล์ เฮลิคอปเตอร์ (ปัจจุบันคือเบลล์ เท็กซ์ตรอน ซึ่งเป็นหนึ่งในแผนกธุรกิจของบริษัทเท็กซ์ตรอน)
• เฮลิคอปเตอร์รุ่นนี้ถูกพัฒนาขึ้นในช่วงปลายทศวรรษ 1960 เป็นการปรับปรุงจาก UH-1 Iroquois เพื่อตอบสนองความต้องการของกองทัพแคนาดา

สิ่งที่โดดเด่นของ Bell 212

• ออกแบบใหม่ให้ติดตั้งเครื่องยนต์เทอร์โบชาฟต์ทั้งสองตัว แทนที่จะเป็นเครื่องยนต์เดี่ยวทำให้ Bell 212
• มีขีดความสามารถในการบรรทุกน้ำหนักที่เพิ่มสูงขึ้นอย่างมาก
• เฮลิคอปเตอร์รุ่นนี้เปิดตัวอย่างเป็นทางการในปี 1971 และได้รับการยอมรับอย่างรวดเร็วจากทั้งสหรัฐอเมริกาและแคนาดา
• ได้รับการออกแบบให้สามารถปรับตัวเข้ากับสถานการณ์ได้หลากหลาย ทั้ง ขนส่งบุคคล ภารกิจผจญเพลิงทางอากาศ ขนส่งสินค้า หรือแม้กระทั่งการติดตั้งอาวุธเพื่อภารกิจทางทหาร ทำให้เฮลิคอปเตอร์รุ่นนี้เป็นที่ต้องการจากหน่วยงานต่างๆ ทั้งภาครัฐและเอกชน

หน่วยงานที่ไม่ใช่ทหารที่นิยมใช้งาน Bell 212

ตั้งแต่หน่วยงานรักษาชายฝั่งของญี่ปุ่น หน่วยงานบังคับใช้กฎหมายและแผนกดับเพลิงในสหรัฐฯ สำนักงานตำรวจแห่งชาติของหลายประเทศ เป็นต้น

รัฐบาลอิหร่านมี Bell 212 อยู่กี่ลำ

ไม่ชัดเจนว่ารัฐบาลอิหร่านมีอยู่กี่ลำ แต่ข้อมูลของกองทัพอากาศโลกประจำปี 2024 ของ FlightGlobal ระบุว่า กองทัพอากาศและกองทัพเรืออิหร่านมีอยู่ทั้งหมด 10 ลำ กองเรือปัจจุบันของอิหร่านประกอบด้วย Agusta Bell AB-212 รุ่นกองทัพเรือที่อิตาลีสร้างขึ้น ตามข้อมูลของ IISS

เหตุการณ์อื่นที่เกี่ยวข้องกับเบลล์ 212 หรือไม่?

ข้อมูลจาก Aviation Safety Network มูลนิธิด้านความปลอดภัยการบิน ระบุว่า เฮลิคอปเตอร์ Bell 212 ทั้งรุ่นสำหรับพลเรือนและรุ่นทางการทหารประสบอุบัติเหตุตั้งแต่ปี 1972-2024 มีเหตุการณ์รวม 432 ครั้ง มีผู้เสียชีวิตรวม 630 คน ครั้งล่าสุดที่มีความรุนแรงนั้นเกิดขึ้นในสหรัฐอาหรับเอมิเรสต์ในบริษัทเอกชน มีผู้เสียชีวิต 4 ราย

ความยากลำบากในการหาอะไหล่อาจเป็นสาเหตุ

มีการสันนิษฐานว่าอุบัติเหตุที่เกิดขึ้นกับ เฮลิคอปเตอร์ Bell 212  อาจมีสาเหตุจากปัญหาในการซ่อมบำรุง ซึ่งทำให้เกิดความยากลำบากในการหาอะไหล่ อาจเป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่มีความเกี่ยวข้อง เนื่องจาก อิหร่านนำเฮลิคอปเตอร์รุ่้นนี้มาใช้ครั้งแรกในช่วงหลังของการปกครองของราชวงศ์อิหร่านในปี 1976 ในรูปแบบเชิงพาณิชย์ การจัดหาอะไหล่น่าจะเป็นปัญหา ส่วนที่อิหร่านไม่สามารถหาชิ้นส่วนอะไหล่ได้เนื่องจากการคว่ำบาตรของหลายประเทศที่นำโดยสหรัฐฯ