กทม. ดึงนวัตกรรม วว. แปลงขยะเกษตรเป็นเงิน ปั้น 'ไบโอชาร์-จุลินทรีย์' สู้ศึกฝุ่นพิษ

12 พฤศจิกายน 2569 นายพรพรหม ณ.ส. วิกิตเศรษฐ์ รองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร เป็นประธานการประชุมหารือร่วมกับ ผศ.ดร.วีรชัย อาจหาญ ผู้ว่าการสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) พร้อมคณะ ในโอกาสเข้าหารือแนวทางความร่วมมือด้านการจัดการของเหลือทิ้งทางการเกษตรสู่การใช้ประโยชน์เชิงนวัตกรรมเพื่อแก้ไขปัญหาฝุ่นละออง PM 2.5 โดยมี นายทศพล สุภารี รองผู้อำนวยการสำนักสิ่งแวดล้อม พร้อมด้วยคณะผู้บริหารและเจ้าหน้าที่สำนักสิ่งแวดล้อม เข้าร่วมประชุม ณ ห้องประชุม 1 สำนักสิ่งแวดล้อม ศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร ดินแดง

จากการวิเคราะห์สถานการณ์ฝุ่นละออง PM 2.5 ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร พบว่า นอกเหนือจากภาคการจราจรและอุตสาหกรรมแล้ว ยังได้รับผลกระทบโดยตรงจากการเผาชีวมวลและเศษวัสดุทางการเกษตรในที่โล่ง ทั้งในพื้นที่กรุงเทพฯ และจังหวัดรอยต่อซึ่งเมื่อประกอบกับสภาพอากาศปิดในช่วงปลายปีถึงต้นปีจะส่งผลให้เกิดการสะสมตัวของฝุ่นละอองในระดับสูง

เพื่อตัดวงจรการเผาทำลายและแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุอย่างเป็นรูปธรรม ทาง วว. ได้นำเสนอ 2 เทคโนโลยีและนวัตกรรมสำคัญในการแปรรูปเศษวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตร อาทิ เปลือกและต้นข้าวโพด แกลบ และฟางข้าว ให้เกิดมูลค่าเพิ่ม ได้แก่

เทคโนโลยีเตาผลิตไบโอชาร์ (Biochar): ใช้ระบบการเผาไหม้แบบสกรูลำเลียงในแนวนอน (Horizontal Screw Pyrolyzer) เพื่อแปรรูปชีวมวลทางการเกษตรให้เป็นถ่านชีวภาพประสิทธิภาพสูง สำหรับนำไปใช้ปรับปรุงคุณภาพดินและช่วยกักเก็บคาร์บอน

นวัตกรรมจุลินทรีย์ย่อยสลายตอซัง: การคัดเลือกและใช้ประโยชน์จากจุลินทรีย์ประสิทธิภาพสูง เพื่อเร่งกระบวนการย่อยสลายตอซังและเศษวัสดุเหลือทิ้งในแปลงเพาะปลูกให้กลายเป็นปุ๋ยอินทรีย์อย่างรวดเร็ว ช่วยลดต้นทุนการผลิต สร้างแรงจูงใจให้เกษตรกรหันมาใช้วิธีไถกลบแทนการเผา พร้อมฟื้นฟูความอุดมสมบูรณ์ของหน้าดินในระยะยาว

การหารือร่วมกันในครั้งนี้ นับเป็นก้าวสำคัญในการบูรณาการองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเข้ามาประยุกต์ใช้ในการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมเมือง โดยกรุงเทพมหานครและ วว. เตรียมต่อยอดความร่วมมือในการถ่ายทอดนวัตกรรมดังกล่าวสู่เกษตรกรในพื้นที่กรุงเทพฯ และเครือข่ายจังหวัดรอยต่อเพื่อลดจุดความร้อน (Hotspot) จากการเผาในที่โล่ง ควบคู่ไปกับการสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจจากของเหลือทิ้งทางการเกษตร และคืนอากาศสะอาดให้กับประชาชนอย่างยั่งยืน