วว. จัดระเบียบงานวิจัยครั้งใหญ่ หนุน 3 คลัสเตอร์หลักขับเคลื่อนเครื่องยนต์เศรษฐกิจใหม่ 

ในโลกยุคปัจจุบันที่เทคโนโลยีและความรู้มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วประเทศไทยจำเป็นต้องมีกลไกใหม่ในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจเพื่อก้าวข้ามดักความยากจนและสร้างขีดความสามารถในการแข่งขันในระดับโลก สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) ภายใต้กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ถือเป็นหนึ่งในหน่วยงานหลักที่มีบทบาทสำคัญในการนำนวัตกรรมมาสร้างเครื่องยนต์ทางเศรษฐกิจตัวใหม่ หรือ New Growth Engines ให้แก่ประเทศ   

ผศ.ดร.วีรชัย อาจหาญ ผู้ว่าการสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (ผู้ว่าการ วว.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ให้สัมภาษณ์กับ "ฐานเศรษฐกิจ" ถึงบทบาทและภารกิจในการขับเคลื่อนเครื่องยนต์ทางเศรษฐกิจตัวใหม่ หรือ New Growth Engines ให้แก่ประเทศว่า ในอดีตการทำงานวิจัยของหน่วยงานภาครัฐและมหาวิทยาลัยมักจะเป็นการทำแบบแยกส่วนหรือมองเป็นรายเรื่อง กระจัดกระจาย ทำให้ขาดพลังในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจในภาพรวม

มุ่ง 3 คลัสเตอร์หลักเครื่องยนต์ขับเคลื่อนเศรษฐกิจใหม่

ภายใต้การนำของ ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวง อว. ได้จัดกลุ่มแบบมุ่งเป้างานวิจัยใหม่ทั้งหมดเป็น 3 แพลตฟอร์มยุทธศาสตร์ หรือ 3 คลัสเตอร์หลักเพื่อเป็นเครื่องยนต์ขับเคลื่อนเศรษฐกิจยุคใหม่ (New Growth Engines) ของประเทศได้อย่างชัดเจนขึ้น ซึ่งประกอบด้วย 

1. Siam Silica ขับเคลื่อนอุตสาหกรรมไฮเทคและอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ โดยเน้นการพัฒนาและประยุกต์ใช้เทคโนโลยี เซมิคอนดักเตอร์, สมาร์ทอิเล็กทรอนิกส์ และ Advanced Electronics เข้าสู่อุตสาหกรรมไทย เนื่องจากเซมิคอนดักเตอร์และชิปอัจฉริยะเป็นหัวใจสำคัญของเทคโนโลยีแห่งอนาคตทั้งยานยนต์ไฟฟ้า (EV), อุปกรณ์การแพทย์และระบบอัตโนมัติในโรงงานอุตสาหกรรม

"การผลักดันคลัสเตอร์นี้จะช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของภาคอุตสาหกรรมไทยทำให้ประเทศไทยไม่เป็นเพียง "ผู้ซื้อ" แต่สามารถเป็น "ผู้ผลิต" และเป็นฐานเทคโนโลยีที่เข้มแข็งในภูมิภาคได้" 

2. Siam Medica คือ การยกระดับการแพทย์และเวลเนส มุ่งเน้นบูรณาการองค์ความรู้ด้านการแพทย์ สุขภาพ สมุนไพรและบริการส่งเสริมสุขภาพ (Wellness) แบบครบวงจรเพื่อหมุดหมายให้ประเทศไทยเป็น Destination หรือ ศูนย์กลางด้านสุขภาพและการแพทย์ในระดับสากล   

"คลัสเตอร์ Siam Medica นี้มีการประเมินมูลค่าทางเศรษฐกิจที่จะเกิดขึ้นจากการพัฒนาอุตสาหกรรมทางการแพทย์และเวลเนสไว้สูงถึง 3.3 ถึง 3.5 ล้านล้านบาท ซึ่งทาง วว. มีงานวิจัยสนับสนุน ทั้งในกลุ่มเทคโนโลยีชีวภาพ การสกัดสารสำคัญจากพืชสมุนไพร การทดสอบมาตรฐานความปลอดภัย รวมถึงการพัฒนายาหรือผลิตภัณฑ์เสริมอาหารเพื่อป้อนเข้าสู่อุตสาหกรรมสุขภาพ" 

เชื่อมงานวิจัย เปลี่ยนเกษตรกรรมดั้งเดิมสู่เกษตรมูลค่าสูง  

3. Siam Terra คือ การยกระดับการเกษตรสู่เกษตรมูลค่าสูงและเศรษฐกิจฐานรากโดยเน้นการนำวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีลงสู่ภาคการเกษตรและเศรษฐกิจฐานรากของประเทศ   

"เป้าหมายของ Siam Terra คือ การเปลี่ยนภาคเกษตรกรรมจากการผลิตสินค้าโภคภัณฑ์ขั้นพื้นฐานไปสู่ "เกษตรมูลค่าสูง" และขับเคลื่อนเศรษฐกิจหมุนเวียน ดังเช่น โครงการปุ๋ยอินทรีย์เคมีสั่งตัด ถือเป็นมิติสำคัญมิติหนึ่งภายใต้ Siam Terra ที่เข้าไปช่วยจัดการต้นทุนดินและปุ๋ยอย่างประณีต

นอกจากนี้ Siam Terra ยังครอบคลุมถึงกระบวนการแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร การสกัดสารสำคัญมูลค่าสูงจากพืช การจัดการขยะและชีวมวลทางการเกษตรให้กลายเป็นพลังงานหรือผลิตภัณฑ์ใหม่ซึ่งจะช่วยสร้างห่วงโซ่มูลค่าเพิ่ม (Value Chain) ให้แก่เกษตรกรและอุตสาหกรรมเกษตรแปรรูปตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ ถึงปลายน้ำ" 

ผู้ว่าการ วว. เน้นย้ำว่า การขับเคลื่อน New Growth Engines ทั้ง 3 คลัสเตอร์จะประสบความสำเร็จไม่ได้เลยหากงานวิจัยถูกปล่อยให้อยู่บนหิ้ง วว. จึงวางนโยบายให้งานวิจัยทุกชิ้นต้องถูกนำมาอยู่ในแพลตฟอร์มของการใช้งานจริง   

"งานวิจัยถ้าจะใช้ประโยชน์ได้จริง นโยบายหลัก คือ ต้องเชื่อมโยงกับหน่วยปฏิบัติต่าง ๆ ทำงานร่วมกัน อย่างเรื่องของ ปุ๋ยสั่งตัด ต้องขอบคุณกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กรมวิชาการเกษตร กรมส่งเสริมการเกษตร กรมพัฒนาที่ดิน และกรมส่งเสริมสหกรณ์ที่เปิดรับงานวิจัยของ อว. และ วว. นำไปถ่ายทอดสู่เกษตรกร หากไม่มีหน่วยงานปฏิบัติเหล่านี้ งานวิจัยก็จะกลายเป็นแค่วงวิจัยแคบ ๆ ไม่สามารถกระจายไปสร้างประโยชน์ให้คนทั้งประเทศได้" ผู้ว่าการ วว.กล่าว

พร้อมกันนี้ได้เปรียบเทียบการพัฒนาภาคเกษตรและอุตสาหกรรมของไทยกับต่างประเทศ เช่น เวียดนาม ที่สามารถทำผลผลิตทางการเกษตรเฉลี่ยได้สูงกว่าไทย ชี้ให้เห็นว่า หัวใจสำคัญไม่ใช่เรื่องของสายพันธุ์พืชเท่านั้นแต่ยังเป็นเรื่องของเทคโนโลยีการบริหารจัดการดิน ปุ๋ย และกระบวนการผลิตทั้งหมดที่ไทยต้องเร่งยกระดับให้เท่าทันสากลภายใต้มาตรฐาน GAP

"การจัดระบบ New Growth Engines ผ่าน 3 คลัสเตอร์ในครั้งนี้จึงเป็นก้าวสำคัญในการนำภูมิปัญญา องค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ และทรัพยากรอันอุดมสมบูรณ์ของประเทศไทยมาจัดระเบียบใหม่เพื่อขับเคลื่อนประเทศอย่างเป็นระบบซึ่งจะเป็นรากฐานสำคัญในการสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจ คุณภาพชีวิตที่ดีของประชาชนและเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศไทยบนเวทีโลกอย่างยั่งยืน" ผู้ว่าการ วว. กล่าวทิ้งท้าย