ดร.พงษ์ชัย ชูเอทานอล หนุนเกษตรกร 4 ล้านคน ลดนำเข้าพลังงาน-ปุ๋ย

งานเสวนา ROAD TO NET ZERO 2026 “Energy Transition : เปลี่ยนผ่านพลังงานไทย สู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ” จัดโดยฐานเศรษฐกิจ ณ โรงแรมอีสติน แกรนด์ พญาไท เมื่อวันที่ 25 มิถุนายน 2569 ผศ.ดร.พงษ์ชัย อธิคมรัตนกุล ผู้อำนวยการศูนย์ความเป็นเลิศด้านโลจิสติกส์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี ได้ร่วมเวทีเสวนาในหัวข้อย่อย "โอกาสและความท้าทายของเอทานอล ทางรอดของประเทศไทย"  

ผศ.ดร.พงษ์ชัย ได้สะท้อนภาพกว้างที่เชื่อมโยงระหว่างต้นทุนโลจิสติกส์ พลังงาน และเศรษฐกิจฐานราก โดยระบุว่า ปัจจุบันไทยมีต้นทุนโลจิสติกส์สูงถึง 13.5% ของ GDP โดยกว่า 1.2 ล้านล้านบาทมาจากภาคขนส่งถนนที่มีสัดส่วนถึง 80% ในขณะที่ไทยกำลังเห่อกระแส EV แต่ความจริงคือไทยเสียดุลการค้าจากการนำเข้ารถ EV ทั้งคัน และชิ้นส่วนสูงถึง 8 หมื่นล้านบาท โดยมี Local Content เพียง 40% เท่านั้น

ทั้งนี้มองว่าการส่งเสริมอุตสาหกรรมเอทานอลและพลังงานชีวภาพจากวัตถุดิบทางการเกษตร เช่น อ้อยและมันสำปะหลัง จะก่อให้เกิดประโยชน์ทางเศรษฐกิจที่กระจายตัวในวงกว้างมากกว่า เนื่องจากสามารถเชื่อมโยงไปสู่การผลิตเชื้อเพลิงชีวภาพ ไฟฟ้าชีวมวล ปุ๋ยอินทรีย์ และผลิตภัณฑ์ชีวภาพอื่น ๆ ภายใต้แนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียนและโมเดล BCG

"เราควรหันกลับมามองจุดแข็งของตัวเองนั่นก็คือ "พืชพลังงาน" ที่เป็น Renewable Energy โดยเฉพาะเรื่อง 'ดิน' ไทยไม่มีพลังงานใต้ดินมหาศาลเหมือนประเทศอื่น แต่มีพลังงาน 'บนดิน' ที่รีนิวเอเบิล Renewable ได้ตลอดเวลา ซึ่งพืชพลังงานคือจุดแข็งของ BCG ที่อยู่ในสายเลือดของไทย"

พลังงานหมุนเวียน กุญแจสำคัญสู่เป้าหมาย Net Zero และความยั่งยืน

ผศ.ดร.พงษ์ชัย กล่าวว่า เอทานอล มีประโยชน์โดยตรงต่อเกษตรกรกว่า 1 ล้านครัวเรือน โดยแบ่งเป็นเกษตรกรผู้ปลูกอ้อยกว่า 400,000 ครัวเรือน และเกษตรกรผู้ปลูกมันสำปะหลังอีกกว่า 600,000 ครัวเรือน หรือคิดเป็นประมาณ 4 ล้านคน ครอบคลุมพื้นที่เพาะปลูก 20 ล้านไร่ หากส่งเสริมอุตสาหกรรมนี้ เกษตรกรจะมีรายได้สูงขึ้นจนไม่ต้องพึ่งพาสวัสดิการรัฐ 

นอกจากนี้การใช้วัตถุดิบทางการเกษตรภายในประเทศยังช่วยลดการพึ่งพาการนำเข้าน้ำมันเชื้อเพลิงและปุ๋ยเคมีจากต่างประเทศ เสริมความมั่นคงทางพลังงานและความมั่นคงด้านอาหารในระยะยาว ขณะเดียวกันยังสร้างรายได้เพิ่มให้กับเกษตรกร และช่วยยกระดับอุตสาหกรรมชีวภาพของไทยให้มีความสามารถในการแข่งขันมากขึ้น

"ถ้าเรายิงกระสุนหนึ่งนัดได้นกตัวเดียว เราก็มีนโยบายพลังงานแบบเดิม แต่ถ้าอยากยิงนัดเดียวได้นกหลายตัว ต้องไปที่เศรษฐกิจหมุนเวียน หรือธุรกิจพลังงานหมุนเวียน ซึ่งตัวเอทานอล ตัวคูณมันมหาศาล เพราะคูณทั้งเรื่องอุตสาหกรรมต่อเนื่อง การวิจัยพัฒนา และที่สำคัญที่สุดคือปากท้องของเกษตรกร "

ไทยต้องใช้พลังงานมาเป็นโอกาส

ผศ.ดร.พงษ์ชัย ฝากเพิ่มเติมไปถึงรัฐบาล โดยระบุว่า พลังงาน เมื่อเกิดวิกฤตจะกระทบทุกหัวระแหง ดังนั้นไทยต้องเอาพลังงานมาเป็นโอกาส และเอทานอลคือสิ่งที่บิงโก เกษตรกรได้ประโยชน์ และไทยจะชนะอีกเยอะเลย ยกตัวอย่างบราซิลที่ชนะคนอื่นเพราะเขาสนับสนุนตรงนี้ต่อเนื่องเรื่อยๆ