‘PDP 2026’ เร่งเปลี่ยนผ่านพลังงานไทย ‘SMR-Direct PPA’ ขึ้นแท่นกลไกสำคัญ
สนพ. ชี้ PDP 2026 ปูทางไฟฟ้าสะอาด ดันไทยสู่ Net Zero พร้อมรักษาขีดความสามารถแข่งขันของประเทศ ระบุ SMR-Direct PPA ขึ้นแท่นกลไกสำคัญ เสริมความมั่นคงไฟฟ้ายุคคาร์บอนต่ำ
KEY
POINTS
- แผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าฉบับใหม่ (PDP 2026) จะมุ่งเร่งการเปลี่ยนผ่านพลังงานของประเทศสู่เป้าหมาย Net Zero โดยคำนึงถึงความมั่นคง ราคา และความยั่งยืน
- ผลักดันโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดเล็ก (SMR) ให้เป็นเทคโนโลยีทางเลือกที่สำคัญ เพื่อสร้างความมั่นคงทางพลังงานในอนาคต
- เตรียมเสนอกลไกการซื้อขายไฟฟ้าโดยตรง (Direct PPA) และการเปิดให้บุคคลที่สามใช้โครงข่ายไฟฟ้า (Third Party Access) เพื่อส่งเสริมการเปิดเสรีในภาคพลังงาน
นายวัฒนพงษ์ คุโรวาท ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.) เปิดผยในงานสัมมนา “Energy Transition : เปลี่ยนผ่านพลังงานไทย สู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ” จัดโดย ฐานเศรษฐกิจ ภายใต้หัวข้อ “อนาคตพลังงานไทยภายใต้ PDP 2026” ว่า การเปลี่ยนผ่านที่สำคัญที่สุด คือไฟฟ้า โดยการใช้พลังงานไฟฟ้าจะต้องเปลี่ยนผ่านจากการใช้พลังงานรูปแบบดั้งเดิม (electrification) ให้ลดการเปล่อยก๊าซเรือนกระจก เพื่อให้ตอบโจทย์ Net Zero ของประเทศ
สำหรับประเด็นสำคัญของแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศ (Power Development Plan : PDP) และแรงกดดันจากติกาโลกมีเรื่องที่อนาคตของพลังงานไทยต้องปรับเปลี่ยน ประกอบด้วย การเปลี่ยนฐานพลังงานจากแรงกดดัน (pressure) ของกติกาโลกที่ไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้ เพราะหากไม่เปลี่ยนแปลงไทยก็อยู่ไม่ได้ในฐานะที่เป็นประเทศกำลังพัฒนา
การจัดทำแผน PDP 2026 อาจจะช้า แต่แน่นอน เนื่องจากมีการเปลี่ยนแปลงในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา ซึ่งปัจจุบันอยู่ในช่วงของการฝึกการเปลี่ยนผ่านให้เห็นภาพชัดเจนยิ่งขึ้น เพื่อเดินหน้าเดินหน้าเรื่องของแผนจัดหาไฟฟ้า
การจะเดินหน้าไปสู่เป้าหมาย Net Zero 2050 และเทคโนโลยีพลังงานสะอาด จะต้องมีแรงขับเคลื่อนซึ่งปัจจุบันคงหนีไม่พ้นมาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน (Carbon Border Adjustment Mechanism : CBAM) โดยเข้าใจว่าภาคเอกชนเองมีการปรับตัวก่อนภาครัฐมาก พยายามลดต้นทุนสินค้า และบริการ ซึ่งเรื่องของคาร์บอนต่าง ๆ เป็นเรื่องที่ซีเรียส (Seriously) ขณะที่วันนี้เทคโนโลยีพลังงานสะอาดถูกลงมาก เช่น โซลาร์
รัฐพยายามหาพลังงานสะอาดแต่อาจช้า ไทยอยู่ในช่วงการเปลี่ยนฐาน
นายวัฒนพงษ์ กล่าวอีกว่า ภาครัฐพยายามจะหาพลังงานสะอาดแต่อาจจะช้า โดยไทยอยู่ในช่วงของการเปลี่ยนฐาน ยังคงไปไม่ได้เรื่องโครงการริเริ่มระดับโลกที่รวมกลุ่มบริษัทชั้นนำที่มุ่งมั่นใช้ไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียน 100% หรือ RE100 (Renewable Energy 100%) เพราะยังคงต้องพึ่งพาพลังงานฟอสซิล เช่นเดียวกับก๊าซธรรมชาติก็ยังต้องใช้อยู่
ความยั่งยืนต้องมาก่อน
ขณะที่การสร้างสมดุล (Balance) และความยั่งยืน (Sustainability) นั้น แต่ก่อนเคยมองในมุมรูปสามเหลี่ยม ได้แก่ มั่นคง ราคาถูก สิ่งแวดล้อม แต่ปัจจุบันความยั่งยืนต้องมาก่อน ดังนั้น จะต้องสร้างความสมดุลเรื่องของความมั่นคง สร้างสมดุลเรื่องของต้นทุน โดยพลังงานสะอาดถูกจริง หากเป็นเทคโนโลยีที่ใช้เอง แต่ต้องไม่ลืมว่ามีภาระของระบบที่ให้การสนับสนุน
อย่างไรก็ดี ความมั่นคงของแผน PDP 2026 ที่ต้องมีเกณฑ์วัดความมั่นคง LOLE พลังงานสะอาดมากกว่า 50% จึงต้องมีการปรับแผน โดยนวัตกรรมใหม่โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดเล็ก (Small Modular Reactor : SMR) ถือว่ามีความสำคัญอย่างมาก หรือเรียกได้ว่าจะเข้ามาเป็นพระเอก เพื่อเป็นทางเลือกให้กับรัฐบาล
นอกจากนี้ ยังมีประเด็นเรื่องการเป็นผู้ผลิตเองใช้เอง หรือแม้กระทั่งขายกันเอง โดยดาต้าเซ็นเตอร์ (Data Center) ก็คือโจทย์ใหญ่ หรือยานยนต์ไฟฟ้า หรืออีวี (EV) ที่แบตตเตอร์รี่สามารถจ่ายไฟกลับเข้ามาในระบบ ก็เปรียบเสมือนเป็นโรงไฟฟ้าชนิดหนึ่งได้
เตรียมเสนอ Direct PPA เปิด Third Party Access
ภาครัฐจะเสนอเรื่องของ Direct PPA การเตรียมเปิดเรื่องของ Third Party Access ทั้งหมดคือเรื่องของกระแสการเปิดเสรี ซึ่งจะอยู่ในแผน PDP 2026 ด้วย
แผน PDP 2026 จะเป็นการออกแบบไฟฟ้าที่ตอบโจทย์ Net Zero ความมั่นคง และราคาเหมาะสม และที่สำคัญที่สุดนะครับจะไม่ทิ้งเรื่องความสามารถในการแข่งขันของประเทศไทย โดยคาดว่าแผนเสร็จภายใน สิงหาคม กันยายนนี้
