ส่องตลาดก่อสร้างปี 70 งานรัฐหด-เอกชนทรงตัว วัสดุก่อสร้างแข่งเดือด

รัฐหั่นงบลงทุน ก่อสร้างภาครัฐหด 5%

ศูนย์วิจัยเศรษฐกิจและธุรกิจ (SCB EIC) ประเมินว่า มูลค่าการก่อสร้างภาครัฐในปี 2027 มีแนวโน้มลดลง 5% จากปีก่อน มาอยู่ที่ประมาณ 927,000 ล้านบาท ตามข้อจำกัดด้านกรอบงบประมาณรายจ่าย โดยเฉพาะวงเงินงบลงทุนปีงบประมาณ 2027 ที่ลดลง 13% เมื่อเทียบกับปีงบประมาณ 2026

สถานการณ์ดังกล่าวทำให้การลงทุนภาครัฐมีแนวโน้มดำเนินการอย่างระมัดระวังมากขึ้น ขณะที่ช่องทางการลงทุนรูปแบบอื่น เช่น การร่วมลงทุนระหว่างภาครัฐและเอกชน หรือ PPP รวมถึงการระดมทุนผ่านกองทุนรวมโครงสร้างพื้นฐานเพื่ออนาคตประเทศไทย หรือ TFFIF อาจเข้ามามีบทบาทในการผลักดันโครงการลงทุนบางส่วน

โอกาสดังกล่าวเปิดพื้นที่ให้ผู้รับเหมาก่อสร้างที่มีศักยภาพ โดยเฉพาะผู้ประกอบการรายใหญ่ที่มีความพร้อมทั้งด้านวิศวกรรม ฐานะทางการเงิน และประสบการณ์ทำงานร่วมกับหน่วยงานภาครัฐ สามารถขยายบทบาทไปยังโครงการรูปแบบใหม่ได้มากขึ้น

เอกชนทรงตัว บ้าน-สำนักงานชะลอ แต่โรงงานยังมีแรงหนุน

สำหรับมูลค่าการก่อสร้างภาคเอกชนในปี 2027 SCB EIC คาดว่าจะทรงตัวอยู่ที่ประมาณ 598,000 ล้านบาท แม้ภาพรวมจะไม่ได้หดตัว แต่โครงสร้างภายในตลาดมีความแตกต่างกันตามประเภทของโครงการ

การก่อสร้างที่อยู่อาศัยมีแนวโน้มลดลงต่อเนื่องตามภาวะตลาดอสังหาริมทรัพย์ ขณะที่การก่อสร้างอสังหาริมทรัพย์เชิงพาณิชย์ โดยเฉพาะอาคารสำนักงานและพื้นที่ค้าปลีกให้เช่า ยังเผชิญแรงกดดันจากภาวะอุปสงค์ที่ชะลอตัว

ในทางกลับกัน การก่อสร้างโรงงานอุตสาหกรรมยังมีโอกาสขยายตัว ตามมูลค่าการอนุมัติส่งเสริมการลงทุนที่เพิ่มขึ้น รวมถึงการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ หรือ FDI ในธุรกิจใหม่ โดยเฉพาะ Data Center ที่มีแนวโน้มเป็นแรงขับเคลื่อนการก่อสร้างในระยะต่อไป

อย่างไรก็ตาม ยังต้องติดตามภาวะเศรษฐกิจไทยที่ขยายตัวในระดับต่ำ ปัญหาขีดความสามารถในการแข่งขันของภาคอุตสาหกรรม ตลอดจนความไม่แน่นอนของการลงทุนโรงงานจากต่างชาติ ซึ่งส่วนหนึ่งขึ้นอยู่กับความชัดเจนของผลกระทบจากนโยบายภาษีของสหรัฐฯ และสถานการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลาง

3 โจทย์ใหญ่รับเหมา ต้นทุน-งบรัฐ-มาตรฐานความปลอดภัย

SCB EIC มองว่า ภาคก่อสร้างในปี 2027 ยังต้องรับมือกับปัจจัยท้าทายสำคัญ 3 ด้าน ได้แก่ สงครามในตะวันออกกลางที่อาจส่งผลต่อต้นทุนก่อสร้าง ข้อจำกัดด้านการคลังที่ทำให้การลงทุนภาครัฐระมัดระวังมากขึ้น และการยกระดับมาตรฐานด้านความปลอดภัยในการก่อสร้าง

โดยเฉพาะต้นทุนที่ได้รับผลกระทบจากราคาพลังงานและวัตถุดิบ หากสถานการณ์ความขัดแย้งยืดเยื้อ อาจเพิ่มแรงกดดันต่อผู้รับเหมาและผู้ผลิตวัสดุก่อสร้าง ขณะที่มาตรฐานด้านความปลอดภัยที่เข้มงวดขึ้นจะเพิ่มต้นทุนในระยะสั้น แต่ในอีกด้านหนึ่งเป็นแรงผลักดันให้ผู้ประกอบการยกระดับคุณภาพและมาตรฐานการทำงาน

ในระยะกลางยังมีโอกาสจากตลาดอาคารประหยัดพลังงาน การปรับปรุงอาคารเก่าให้ผ่านเกณฑ์ Building Energy Code หรือ BEC รวมถึงมาตรฐานอาคารสีเขียวและการลงทุน Data Center ซึ่งจะทยอยสร้างความต้องการงานก่อสร้างในพื้นที่ต่างๆ

รับเหมาเร่งหา New Business ลดพึ่งงานเดิม

SCB EIC แนะนำให้ผู้รับเหมาก่อสร้างปรับกลยุทธ์เพื่อรับมือกับตลาดที่มีความไม่แน่นอน โดยเพิ่มโอกาสสร้างรายได้จากงานประเภทใหม่ เช่น งานปรับปรุงอาคารเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพด้านพลังงาน และงานก่อสร้าง Data Center ควบคู่กับการพัฒนาความเชี่ยวชาญและสร้างพันธมิตรทางธุรกิจ

ด้านการบริหารการเงิน ผู้ประกอบการควรให้ความสำคัญกับกระแสเงินสดและการบริหาร Backlog โดยปรับสัดส่วนการเข้าประมูลงานภาครัฐและเอกชนให้เหมาะสม รวมถึงพิจารณาเข้าร่วมลงทุนในโครงการ PPP ขณะเดียวกันต้องระมัดระวังการรับงานที่แข่งขันด้านราคาอย่างรุนแรง ซึ่งอาจกระทบต่ออัตรากำไรและสภาพคล่องของบริษัท

อีกประเด็นสำคัญคือการควบคุมต้นทุน โดยควรกระจายแหล่งจัดซื้อวัสดุก่อสร้าง สร้างความร่วมมือกับผู้ค้าและผู้ผลิต รวมถึงทำสัญญาสั่งซื้อวัสดุล่วงหน้าในกรณีที่เหมาะสม พร้อมประสานงานกับผู้ว่าจ้างอย่างใกล้ชิด เพื่อควบคุมต้นทุนและลดความเสี่ยงจากความผันผวนของราคา

เทคโนโลยี-แรงงานฝีมือ ยกระดับการแข่งขัน

ขณะเดียวกัน การยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยจะกลายเป็นปัจจัยสำคัญในการแข่งขันของธุรกิจรับเหมาก่อสร้าง โดยผู้ประกอบการสามารถสร้างพันธมิตรกับบริษัทรับเหมาก่อสร้างต่างชาติที่มีความเชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยี รวมถึงนำเทคโนโลยีการก่อสร้างสมัยใหม่มาใช้เพื่อลดความเสี่ยงและเพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน

การพัฒนาบุคลากร โดยเฉพาะแรงงานฝีมือ จึงเป็นอีกโจทย์ที่ผู้ประกอบการต้องให้ความสำคัญ ควบคู่กับการเตรียมตัวรองรับมาตรการด้านมาตรฐานผู้รับเหมา การขึ้นบัญชีผู้รับเหมาที่มีข้อจำกัดในการรับงาน หรือ Blacklist ตลอดจนมาตรฐานวัสดุก่อสร้างที่เข้มงวดขึ้น

วัสดุก่อสร้างปี 2027 อุปสงค์หด กำลังผลิตยังเหลือ

สำหรับอุตสาหกรรมวัสดุก่อสร้าง SCB EIC ประเมินว่า อุปสงค์การใช้งานในปี 2027 มีแนวโน้มหดตัวตามทิศทางภาคก่อสร้าง โดยเฉพาะความต้องการจากโครงการภาครัฐและการก่อสร้างที่อยู่อาศัยใหม่ ส่งผลให้อัตราการใช้กำลังการผลิตมีแนวโน้มอยู่ในระดับค่อนข้างต่ำ

ด้านราคาวัสดุก่อสร้างมีแนวโน้มลดลงตามต้นทุนวัตถุดิบและพลังงาน รวมถึงแรงกดดันจากการแข่งขันด้านราคาที่อยู่ในระดับสูง อย่างไรก็ตาม ราคายังคงสูงกว่าระดับในอดีต ทำให้ผู้ประกอบการยังต้องบริหารต้นทุนอย่างใกล้ชิด

อีกปัจจัยที่ต้องติดตามคือสินค้าวัสดุก่อสร้างจากต่างประเทศ โดยเฉพาะเหล็กและกระเบื้อง ที่อาจเข้ามาแข่งขันในตลาดไทยมากขึ้น เนื่องจากต้นทุนการผลิตของผู้ประกอบการในประเทศอยู่ในระดับสูง และจำกัดความสามารถในการกำหนดราคาให้แข่งขันกับสินค้านำเข้า

CBAM เพิ่มโจทย์ผู้ผลิตเหล็กไทย เร่งลดคาร์บอน

สำหรับผู้ผลิตเหล็ก มาตรการ Carbon Border Adjustment Mechanism หรือ CBAM จะเป็นอีกปัจจัยที่เพิ่มต้นทุนในการส่งออกสินค้าไปยังตลาดที่อยู่ภายใต้มาตรการดังกล่าว ทำให้ผู้ประกอบการไทยจำเป็นต้องเร่งลงทุนในเทคโนโลยีการผลิตที่ปล่อยคาร์บอนต่ำ

นอกจากการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกแล้ว ผู้ประกอบการยังต้องพัฒนาระบบวัดและรายงานค่า Embedded Emissions ให้เป็นไปตามมาตรฐานสากล ซึ่งไม่ได้จำกัดเฉพาะผู้ผลิตเหล็กรายใหญ่ แต่ครอบคลุมผู้ประกอบการตลอดห่วงโซ่อุปทาน รวมถึง SMEs ที่เกี่ยวข้อง

ผู้ผลิตวัสดุจับมืออสังหาฯ ล็อกออเดอร์ล่วงหน้า

SCB EIC แนะนำให้ผู้ผลิตวัสดุก่อสร้างให้ความสำคัญกับการบริหารแหล่งวัตถุดิบ ต้นทุน และสินค้าคงคลัง เพื่อรักษาอัตรากำไรท่ามกลางความผันผวนของต้นทุน โดยเฉพาะหากสถานการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลางยังยืดเยื้อ

นอกจากนี้ ควรรักษามาตรฐานการผลิตตลอดห่วงโซ่อุปทาน และสร้างพันธมิตรกับผู้พัฒนาอสังหาริมทรัพย์และผู้รับเหมารายใหญ่ เพื่อทำสัญญาสั่งซื้อวัสดุล่วงหน้า ซึ่งช่วยให้ผู้ผลิตสามารถวางแผนการผลิตและบริหารสต็อกได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

ขณะเดียวกัน ผู้ผลิตควรยกระดับบทบาทจากการจำหน่ายสินค้าไปสู่การเป็นผู้ให้บริการโซลูชันแบบครบวงจร พร้อมเร่งลดการปล่อย CO2 ในกระบวนการผลิต เพื่อรองรับทั้งกฎระเบียบด้านสิ่งแวดล้อมและความต้องการของตลาดในอนาคต

ผู้ค้าวัสดุรับมือการแข่งขัน ใช้ Software- AI เพิ่มประสิทธิภาพ

ด้านผู้ค้าวัสดุก่อสร้างต้องติดตามทั้งทิศทางราคาสินค้าและต้นทุนขนส่งอย่างใกล้ชิด พร้อมคัดเลือกสินค้าที่มีคุณภาพและได้มาตรฐาน เพื่อสร้างความแตกต่างท่ามกลางการแข่งขันที่เพิ่มขึ้นจากทั้ง Modern Trade ร้านค้าวัสดุก่อสร้างในชุมชน และผู้ค้าหรือนายหน้าวัสดุก่อสร้างจากต่างประเทศ

อีกแนวทางคือการนำเทคโนโลยีเข้ามาช่วยบริหารธุรกิจ ทั้ง Software และ AI เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพด้านการจัดการสินค้า วิเคราะห์ความต้องการ และบริหารสต็อก ซึ่งจะมีบทบาทมากขึ้นในช่วงที่ตลาดวัสดุก่อสร้างเผชิญอุปสงค์ชะลอตัวและการแข่งขันด้านราคาสูง

ภาพรวมปี 2027 จึงเป็นช่วงที่ทั้งธุรกิจก่อสร้างและวัสดุก่อสร้างต้องปรับจากการพึ่งพาตลาดเดิมไปสู่การบริหารต้นทุน กระแสเงินสด และประสิทธิภาพการดำเนินงานมากขึ้น พร้อมมองหาโอกาสจากงานก่อสร้างรูปแบบใหม่ เช่น Data Center อาคารประหยัดพลังงาน และการปรับปรุงอาคาร เพื่อชดเชยแรงกดดันจากตลาดก่อสร้างภาครัฐและที่อยู่อาศัยที่มีแนวโน้มชะลอตัว