"คณะรัฐมนตรีรักษาการ" มีอำนาจอะไรบ้าง ในช่วงสุญญากาศการเมือง

เมื่อศาลรัฐธรรมนูญอ่านคำวินิจฉัย และมีมติ 5 ต่อ 4 ทำให้ความเป็นรัฐมนตรีของนายกรัฐมนตรีของ “เศรษฐา ทวีสิน” สิ้นสุดลงตามมาตรา 170 ของรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 จากกรณีการแต่งตั้ง “พิชิต ชื่นบาน” เป็นรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี 

แม้นายกรัฐมนตรีจะพ้นจากตำแหน่งตามมาตรา 170 แต่รัฐธรรมนูญยังปิดช่องว่างไม่ให้เกิดสุญญากาศในการบริหารบ้านเมือง ทำให้ รัฐบาลหรือคณะรัฐมนตรีที่พ้นจากตำแหน่งไปด้วยตามมาตรา 167 จะยังคงปฏิบัติหน้าที่ต่อไปในฐานะ “คณะรัฐมนตรีรักษาการ” 

คณะรัฐมนตรีรักษาการ อยู่ได้นานเท่าไร?

เมื่อกางรัฐธรรมนูญมาตรา 168 จะพบว่า กฎหมายกำหนดให้คณะรัฐมนตรีที่พ้นจากตำแหน่งปฏิบัติหน้าที่ต่อไป ให้อยู่ปฏิบัติหน้าที่ต่อไปจนกว่าคณะรัฐมนตรีชุดใหม่จะเข้ารับหน้าที่

"จนกว่าจะมีการแต่งตั้งรัฐบาลหรือคณะรัฐมนตรี(ครม.)ใหม่ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ซึ่งเป็นการป้องกันไม่ให้เกิดสุญญากาศในการบริหารราชการแผ่นดิน"

ความสำคัญของคณะรัฐมนตรีรักษาการ 

คณะรัฐมนตรีรักษาการมีบทบาทสำคัญในการรักษาเสถียรภาพและความต่อเนื่องในการบริหารประเทศในช่วงการเปลี่ยนผ่านทางการเมือง โดย:

• ป้องกันสุญญากาศทางการเมือง ไม่ให้ประเทศขาดผู้บริหาร
• รักษาความต่อเนื่องในการบริหารราชการแผ่นดิน
• สร้างความเชื่อมั่นให้กับประชาชนและนานาชาติ
• ดูแลให้การเลือกตั้งเป็นไปอย่างบริสุทธิ์ยุติธรรม

คณะรัฐมนตรีรักษาการมีอำนาจทำอะไรได้บ้าง

รัฐธรรมนูญ มาตรา 169 กำหนดข้อจำกัดการปฏิบัติหน้าที่ของคณะรัฐมนตรีรักษาการ ไว้ดังนี้ 

1. ห้ามอนุมัติงานหรือโครงการที่ผูกพันรัฐบาลชุดต่อไป
2. ห้ามแต่งตั้งหรือโยกย้ายข้าราชการระดับสูง
3. ห้ามอนุมัติใช้งบประมาณสำรองจ่ายฉุกเฉิน
4. ห้ามใช้ทรัพยากรของรัฐเพื่อประโยชน์ในการเลือกตั้ง

สรุป

เจตนาของรัฐธรรมนูญ 2560 กำหนดให้ "คณะรัฐมนตรีรักษาการ" เป็นกลไกสำคัญที่ช่วยรักษาเสถียรภาพทางการเมืองและการบริหารประเทศในช่วงเปลี่ยนผ่าน แม้จะมีอำนาจจำกัด แต่มีบทบาทสำคัญในการสร้างความต่อเนื่องและความเป็นธรรมในระบบการเมืองไทย 

ที่มา : รัฐธรรมนูญ 2560