“ประยุทธ์”จี้ 10 ชาติอาเซียน ผนึกกำลังรับมือ 3 ความท้าทายใหม่
“ประยุทธ์” ย้ำ 10 ชาติอาเซียนจะร่วมมือกันใกล้ชิดทุกมิติเพื่อสู่ความยั่งยืน-ก้าวไกลร่วมกัน จี้รับมือ 3 ความท้าทายยุคใหม่ ทั้งภัยคุกคามทางไซเบอร์ เร่งเจรจาอาร์เซ็ปลดผลกระทบสงครามการค้า ดันเศรษฐกิจดิจิทัล เพิ่มจีดีพีอาเซียนอีก 1 แสนล้านดอลล์ในปี 2568
วันที่ 23 มิถุนายน 2562 ได้มีพิธีเปิดการประชุมสุดยอดอาเซียน หรืออาเซียนซัมมิท ครั้งที่ 34 อย่างเป็นทางการ โดยไฮไลต์นอกจากพล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีของไทย ในฐานะประธานอาเซียนในปีนี้ได้กล่าวถ้อยแถลงในพิธีเปิดแล้ว ผู้นำ 10 ชาติอาเซียนยังได้ร่วมกันทำพิธีเปิดคลังเก็บสิ่งของช่วยเหลือทางไกลสำหรับใช้ในกรณีภัยพิบัติของอาเซียน(DELSA) และการเปิดศูนย์แพทย์ทหารอาเซียนให้เป็นองค์กรของอาเซียนในประเทศไทยอย่างเป็นทางการด้วย
สำหรับถ้อยแถลงของพล.อ.ประยุทธ์ในพิธีเปิดประชุมสุดยอดอาเซียน มีดังนี้
“We dare to dream, we care to share” "เรากล้าฝัน เรายินดีแบ่งปัน” เนื้อร้องจากเพลงดิอาเซียนเวย์ (The ASEAN Way)ที่ได้ยินเมื่อสักครู่นี้ สะท้อนเส้นทางตลอด 5 ทศวรรษของอาเซียนได้ดีที่สุด
เรามองย้อนกลับไปเมื่อ 52 ปีที่แล้วรัฐมนตรีต่างประเทศ 5 ประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ได้ลงนามในปฏิญญากรุงเทพฯที่พระราชวังสราญรมย์ ถือเป็นจุดกำเนิดของอาเซียน ก็คงจะมีน้อยคนที่คาดคิดว่าจากความกล้าคิดที่จะฝันในวันนั้น อาเซียนก็ได้พัฒนาจากสมาคมเล็ก ๆ ของ 5 ชาติสู่ประชาคมที่เหนียวแน่นของ 10 ประเทศ และก็ด้วยความกล้าที่จะฝันจากรุ่นสู่รุ่น เราได้เติบโตเป็นประชาคมที่เป็นปึกแผ่น มีสันติภาพและมั่นคง มีกฎกติกา และมีเศรษฐกิจที่ใหญ่เป็นอันดับ 6 ของโลก และมีความร่วมมือที่ครอบคลุมทุกสาขา ทั้งนี้ก็เพื่อประโยชน์ของประชาชนอาเซียนทุกคน เราได้ร่วมทุกข์ ร่วมสุข ฝ่าฟันอุปสรรคร่วมกันมาโดยตลอดตั้งแต่ยุคสงครามเย็นจนถึงปัจจุบัน
ในวันที่เราประสบกับวิกฤติทางการเงินและเศรษฐกิจในเอเชีย อาเซียนคือพลังสำคัญที่จับมือกับมิตรประเทศในการฟันฝ่าอุปสรรค และสามารถฟื้นตัวทางเศรษฐกิจได้อย่างรวดเร็ว และในวันที่เราพบเจอกับภัยพิบัติทางธรรมชาติครั้งใหญ่ ไม่ว่าจะเป็นแผ่นดินไหว คลื่นยักษ์สึนามิ หรือพายุไซโคลน พวกเราชาวอาเซียนก็ไม่เคยทอดทิ้งกัน มีแต่จะยื่นมือช่วยเหลือกันด้วยจิตสำนึกของการเป็นประชาคมอาเซียนประชาคมเดียวกัน วันนี้ภูมิภาคของเรายังคงสงบสุข ปราศจากสงครามและการสู้รบ เพราะอาเซียนย้ำเตือนให้พวกเราเคารพในความแตกต่างหลากหลาย และอยู่ร่วมกันอย่างสันติ
ในวันนี้ พวกเราผู้นำอาเซียนจะร่วมกันประกาศตัวคลังเก็บสิ่งของช่วยเหลือทางไกลของอาเซียน ภายใต้โครงการจัดตั้งระบบโลจิสติกส์ฉุกเฉิน สำหนับใช้ในกรณีภัยพิบัติของอาเซียน(DELSA) และการยกระดับศูนย์แพทย์มหาอาเซียนให้เป็นองค์กรของอาเซียนในประเทศไทยอย่างเป็นทางการ ซึ่งจะช่วยเพิ่มศักยภาพของอาเซียนในการบริหารจัดการผลกระทบจากภัยพิบัติทางธรรมชาติ และในยุคนี้ที่ทางการแข่งขันทางการค้า และการเมืองระหว่างประเทศเข้มข้นขึ้น ปัญหาการก่อการร้ายและอาชญากรรมข้ามชาติเพิ่มสูงขึ้น เทคโนโลยีที่พัฒนาอย่างก้าวกระโดดได้เปลี่ยนแปลงชีวิตมากขึ้น ปัญหาสิ่งแวดล้อม และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศได้ทำลายระบบนิเวศน์ให้เสื่อมโทรม หากไม่มีอาเซียนเราจะรับมือกับความท้าทายเหล่านี้ได้อย่างไร แต่ละประเทศโดยลำพังจะสามรถเผชิญหน้ากับความท้าทายทุกอย่างได้มากน้อยเพียงใด
ผมเชื่อมั่นว่าพลังของอาเซียนที่เข้มแข็งและความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันของพวกเราคือคำตอบที่ช่วยพวกเราก้าวผ่านพ้นทุกความท้าทายในครั้งนี้ และสามารถวางรากฐานที่มั่นคงให้กับอนุชนรุ่นหลังได้
นั่นคือเหตุผลที่ไทยได้ประกาศแนวคิดหลัก “ร่วมมือ ร่วมใจ ก้าวไกล ยั่งยืน” (Advancing Partnership for Sustainability) ด้วยความฝันที่จะให้อาเซียน เป็นประชาคมที่มีประชาชนเป็นศูนย์กลางโดยไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง โดยต่อยอดจากสิ่งดี ๆที่อาเซียนได้สร้างกันมาในอดีต และมองไปสู่อนาคตเพื่อความสุขของชนรุ่นหลังที่จะเห็นภูมิภาคที่มีสันติภาพ เสถียรภาพ และความรุ่งเรืองต่อไปอย่างยั่งยืน
ประการแรก เราฝันที่จะเห็นอาเซียนก้าวไกล ให้อาเซียนมอง และก้าวไปสู่อนาคตด้วยกันอย่างไม่หยุดนิ่ง ใช้ประโยชน์จากยุค 4.0 สร้างขีดความสามารถในการแข่งขัน และสร้างภูมิคุ้มกันจากเทคโนโลยีที่ก้าวกระโดด เพื่อมุ่งไปสู่ดิจิทัลอาเซียนที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
ประการที่ 2 เราฝันที่จะเห็นอาเซียนร่วมมือ ร่วมใจ ด้วยการร่วมมือที่ใกล้ชิดกันมากขึ้นทั้งในอาเซียนกันเอง และกับภาคีนอกภูมิภาค เพื่อจะส่งเสริมให้อาเซียนเป็นแกนกลางของภูมิภาค และเพิ่มบทบาทของอาเซียนในการแก้ไขระดับภูมิภาคและระดับโลก รวมไปถึงส่งเสริมความเชื่อมโยงในทุกมิติ ตั้งแต่โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล กฎระเบียบ และความเชื่อมโยงระหว่างประชาขนเพื่อจะก้าวไปสู่อาเซียนที่ไร้รอยต่อ และเชื่อมโยงกับประชาคมโลกโดยผ่านยุทธศาสตร์เชื่อมความเชื่อมโยงของทุกฝ่าย
และประการสุดท้าย เราต่างฝันที่จะเห็นอาเซียนมีความยั่งยืน คือความยั่งยืนในทุกมิติ ตั้งแต่ด้านความมั่นคง เศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม ไปจนถึงความมั่นคงของมนุษย์ ซึ่งนับจากนี้ความมั่นคงในทุกมิติ หรือเอสโอที(Sustainability of Things) คือแนวทางใหม่ที่อาเซียนต้องคำนึงในทุกการตัดสินใจ และจะอยู่ในดีเอ็นเอของอาเซียนที่จะถ่ายทอดไปสู่คนรุ่นหน้า เนื่องจากประชาอาเซียนที่ยั่งยืนจะสร้างมูลค่าเพิ่มทางยุทธศาสตร์ให้กับอาเซียนในระยะยาว เพื่อเป็นเกราะให้กับประชาชนของเราต่อความเปลี่ยนแปลงในภูมิภาคของโลก
ใต้ฝ่าละอองทุลีพระบาทฯ และท่านผู้มีเกียรติทั้งหลาย ในฐานะประธานอาเซียนในปีนี้ ไทยจะสานต่อข้อริเริ่มของอาเซียนในปีที่ผ่าน ๆ มา และขับเคลื่อนการดำเนินงานเพื่อให้เราบรรลุความฝันที่เราวางไว้ร่วมกัน และให้ประชาชนของอาเซียนทั้งรุ่นนี้ รุ่นหน้าสามารถที่จะรับมือกับความท้าทายและได้ประโยชน์จากอาเซียนใน 3 มิติที่สำคัญดังนี้
หนึ่ง มั่นคงขึ้น พวกเราจะสามารถรับมือกับการเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็วได้ดีขึ้น เช่นมิติความมั่นคงทางไซเบอร์ พวกเราจะได้รับประโยชน์จากการจัดตั้งศูนย์ความร่วมมือของอาเซียน-ญี่ปุ่น เพื่อพัฒนาบุคลากรด้านความมั่นคง ปลอดภัยทางไซเบอร์ที่ไทย ซึ่งจะเพิ่มขีดความสามารถของภูมิภาคให้รับมือกับภัยคุกคามทางไซเบอร์ในมิติอาชญากรรมข้ามชาติที่มีอัตราสูงขึ้นโดยเฉพาะพื้นที่ชายแดน อาเซียนจะส่งเสริมการบริหารจัดการชายแดนเพื่อป้องกันภัยคุกคามจากอาชญากรรมข้ามชาติ และอำนวยความสะดวกให้การค้า การลงทุน และการเดินทางสัญจรข้ามพรมแดนของพวกเรามีความปลอดภัยมากยิ่งขึ้น และท้ายที่สุดก็คือการมีภูมิคุ้มกันที่จะรับมือกับภัยพิบัติทางธรรมชาติได้ดียิ่งขึ้น พวกเราจะได้รับความมั่นใจได้ว่า ในกรณีที่ประสบภัยพิบัติทางธรรมชาติ คลังเก็บสิ่งของเพื่อช่วยเหลือผู้ประสบภัยจากภัยพิบัติทางธรรมชาติในอาเซียนที่จังหวัดชัยนาท จะพร้อมสนับสนุนสิ่งของช่วยเหลือผู้ประสบภัยในทุกที่ และทุกเมื่อได้อย่างทันท่วงที
สอง มั่งคั่งขึ้น จากกระแสต่อต้านระบบการค้าหพุภาคี เป็นเครื่องย้ำเตือนว่า อาเซียนเราจะต้องจับมือกันให้แน่นขึ้น และผลักดันให้การเจรจาจัดทำความตกลงหุ้นส่วนเศรษฐกิจระดับภูมิภาคหรืออาร์เซ็ป(RCEP)ให้แล้วเสร็จให้ได้ภายในปีนี้ ซึ่งจะทำให้อาร์เซ็ปกลายเป็นเขตการค้าเสรีที่ใหญ่ที่สุดในโลก และช่วยรองรับผลกระทบที่อาจจะเกิดขึ้นจากความตึงเครียดทางการค้าระหว่างคู่ค้าที่สำคัญขออาเซียนในอนาคต อีกความมั่งคั่งหนึ่งที่จะเกิดขึ้นก็คือการพัฒนาเศรษฐกิจดิจิทัลของอาเซียนซึ่งคาดว่าจะช่วยเพิ่มจีดีพีของอาเซียนอีก 1 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ภายในปี ค.ศ.2025 (2568)ด้วยการใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีและนวัตกรรมในยุค 4 IR และสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจให้แก่ MSMEs แรงงานมีทักษะ ผู้ประกอบการวิชาชีพและภาคการเกษตร โดยเฉพาะการสร้างมูลค่าเพิ่มตลอดห่วงโซ่อุปทานของสินค้าเกษตร เพื่อลดความเหลื่อมล้ำ และช่องว่างของการพัฒนา รวมทั้งการใช้ประโยชน์จาก EEC และการเชื่อมโยงยุทธศาสตร์ความเชื่อมโยงต่างๆ ทั้งใน ACMEC ในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก และอินโด-แปซิฟิก
และสาม ยั่งยืนขึ้น อาเซียนจะขับเคลื่อนการพัฒนาที่ยั่งยืน โดยมีศูนย์อาเซียนเพื่อการศึกษา และการหารือด้านการพัฒนาที่ยั่งยืนที่จะจัดตั้งขึ้นในไทยเป็นกลไกสำคัญ ในมิติความมั่นคงของมนุษย์ อาเซียนจะพัฒนาศักยภาพของประชาชนทุกเพศทุกวัย โดยเฉพาะการเตรียมพร้อมก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัย โดยการฝึกฝนและพัฒนาทักษะให้ผู้สูงวัยอาเซียนผ่านการดำเนินงานของศูนย์อาเซียนเพื่อผู้สูงวัยอย่างมีศักยภาพและมีนวัตกรรมที่จะจัดตั้งในไทย ในมิติความยั่งยืนของความสัมพันธ์ระดับประชาชน พวกเราจะแลกเปลี่ยนเรียนรู้อัตลักษณ์และวัฒนธรรมซึ่งกันและกัน จากการประกาศรับรองปีแห่งวัฒนธรรมอาเซียน 2562 รวมถึงการใช้ประโยชน์จากศูนย์วัฒนธรรมอาเซียนในไทยด้วย ในมิติสิ่งแวดล้อม อาเซียนจัดทำกรอบปฏิบัติงานด้านขยะทะเลฉบับแรกและจะส่งเสริมการประมงที่ยั่งยืนเพื่อให้พื้นที่ทางทะเลของเรามีความยั่งยืน ท้ายที่สุด มิติของการพัฒนาเมืองที่ยั่งยืนด้วยเครือข่ายเมืองอัจฉริยะ จะเป็นต้นแบบของการพัฒนาเมืองสมัยใหม่ที่พัฒนาทั้งด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยี ควบคู่กับการขจัดความเหลื่อมล้ำและเสริมสร้างความเชื่อมโยงระหว่างประชาชน เพื่อประโยชน์ของพวกเรา ประชาชนชาวอาเซียนในระยะยาว
ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท และท่านผู้มีเกียรติทั้งหลาย วันนี้ ถึงเวลาของคนรุ่นนี้ที่จะร่วมขับเคลื่อนความฝันสู่การลงมือทำเพื่อสานต่อเจตนารมณ์ของผู้ก่อตั้งอาเซียนเมื่อกว่า 5 ทศวรรษที่แล้ว ที่จะสร้างภูมิภาคแห่งสันติสุขและความก้าวหน้าให้กับประชาชนอาเซียนทุกคน และวางรากฐานที่มั่นคงแข็งแรงให้คนรุ่นหน้าในอีกครึ่งศตวรรษหลังจากนี้
ประชาคมที่มีประชาชนเป็นศูนย์กลางจะเกิดขึ้นได้ก็ด้วยความร่วมมือร่วมใจจากทุกประเทศสมาชิกทั้งจากหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม และที่สำคัญที่สุด เจ้าของประชาคมอาเซียน นั่นคือประชาชนทุกคน ผมจึงขอใช้โอกาสนี้ เชิญชวนทุกท่านทั้งในห้องนี้ และพวกเราชาวอาเซียนทุกท่าน ปลุกดีเอ็นเอความเป็นอาเซียนในตัว และร่วมแรงร่วมใจ จับมือกันให้เข้มแข็งและก้าวไปข้างหน้า เพื่อวางรากฐานให้ประชาคมอาเซียนมุ่งไปสู่การเป็นประชาคมที่มีประชาชนเป็นศูนย์กลาง ไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง และมองไปสู่อนาคต โดยคำนึงถึงความยั่งยืนในทุกมิติโดยแท้จริง