กกต. ยัน! ส่งศาลตีความสูตรคำนวณ ไม่กระทบไทม์ไลน์รับรองผล ส.ส.

ปธ.กกต. รับถึงทางตัน! ต้องส่งศาล รธน. วินิจฉัยสูตร ส.ส.ปาร์ตี้ลิสต์ เหตุตัวบทกฎหมายไม่ชัด จำต้องยึดตัวอักษรก่อน เชื่อ! ไม่กระทบไทม์ไลน์ประกาศรับรอง ส.ส. 9 พ.ค. เผย กรธ. คิดสูตรแปะข้างฝาก่อนเป็น ก.ม.

วันนี้ (12 เม.ย.) นายอิทธิพร บุญประคอง ประธานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) กล่าวถึงเหตุผลที่ กกต. ส่งศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยวิธีคำนวณ ส.ส.บัญชีรายชื่อ ว่า สำนักงาน กกต. ได้เสนอต่อที่ประชุม กกต. ถึงวิธีคำนวณตาม พ.ร.ป.ว่าด้วยการเลือกตั้ง ส.ส. มาตรา 128 ซึ่งสอดคล้องกับวิธีของกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ (กรธ.) สามารถจัดสรร ส.ส.บัญชีรายชื่อพึงมี ได้ครบ 150  คน แต่อาจไม่สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญมาตรา 91 (4) ที่ระบุเป็นหลักการ ว่า ในการจัดสรร ส.ส.บัญชีรายชื่อ จะเกินจำนวนที่พึงมีไม่ได้ คือ ถ้าไม่ถึง 1.00 แล้ว ไปจัดสรรให้ที่ต่ำกว่า อาจถือได้ว่า "ขัดต่อรัฐธรรมนูญหรือไม่" ประเด็นนี้จึงควรหาข้อยุติให้ได้เสียก่อน

แม้ว่าวิธีการคำนวณตามมาตรา 128 ของกฎหมายลูกว่าด้วย ส.ส. จะจัดสรรได้ครบ 150 คน แต่อาจติดขัดต่อประเด็นว่า การจัดสรรนี้จะทำให้พรรคการเมืองบางพรรคได้ ส.ส. เกินพึงมีหรือไม่

ส่วนที่ก่อนหน้านี้ กกต. ออกเอกสารข่าวชี้แจง ว่า จะมี 25 พรรค ได้รับการจัดสรร ก็เป็นวิธีการคำนวณเบื้องต้นของสำนักงาน กกต. ซึ่งเขาก็ยึดตามรัฐธรรมนูญ ตามที่ กรธ. เสนอและแปลไว้เป็นรัฐธรรมนูญมาตรา 91 และ พ.ร.ป.ว่าด้วยการเลือกตั้ง ส.ส. มาตรา 128 ซึ่งในมาตรา 91 วรรค 3 กำหนดว่า หลักเกณฑ์และวิธีการคำนวณคิดอัตราส่วนให้เป็นไปตาม พ.ร.ป.เลือกตั้ง ส.ส. และการคำนวณของสำนักงานก่อนหน้านี้ เป็นการคำนวณจากคะแนนเบื้องต้นที่มีอยู่ของแต่ละพรรคการเมือง ไม่ใช่คะแนนสุดท้าย แต่เราก็เห็นว่า แม้จะจัดสรรได้ครบ 150 ที่นั่ง แต่ก็อาจจะขัดกับมาตรา 91 (4) ซึ่งวิธีการคำนวณอื่น ๆ ก็เช่นกัน อาจจะขัดต่อรัฐธรรมนูญด้วยหรือไม่ แต่อย่างไรก็ตาม คิดว่าการส่งศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยจะไม่กระทบต่อการที่ กกต. จะประกาศรับรอง ส.ส. ร้อยละ 95 และไม่ขอก้าวล่วงการวินิจฉัยของศาล ว่า จะวินิจฉัยแล้วเสร็จก่อนวันที่ 9 พ.ค. นี้ หรือไม่

ประธาน กกต. ยังกล่าวด้วยว่า หากคำนวณตามวิธีการของ กรธ. ซึ่งเป็นไปตามมาตรา 128 ของ พ.ร.ป.ว่าด้วยการเลือกตั้ง ส.ส. จะทำให้จัดสรร ส.ส.บัญชีรายชื่อ ได้ครบ 150 คน เพราะนำเศษทศนิยมมาคิด ซึ่งทราบมาว่า การคำนวณ ส.ส.แบบบัญชีรายชื่อ ของ กรธ. นั้น ได้วางหลักคิดคำนวณไว้ ส.ส.บัญชีรายชื่อ ไว้ก่อน และเมื่อหารือกันแล้วเห็นพ้องกันว่า หลักคิดคำนวณดังกล่าวจะเป็นวิธีการคำนวณ ส.ส.พึงมี จึงนำไปเขียนเป็นมาตรา 91 ของรัฐธรรมนูญ ฉะนั้น วิธีการคำนวณที่ กรธ. คุยกัน จึงเป็นที่มาของมาตรา 91 ไม่ใช่มีการบัญญัติมาตรา 91 ก่อน และค่อยหาวิธีคำนวณ แต่เนื่องจากวิธีคิดมีความยาว กรธ. จึงนำไปใส่ไว้ในกฎหมายลูกแทน

"ยังมีข้อถกเถียงกันถึงเลขทศนิยมที่น้อยกว่า 1 เช่น 0.8 จะถือว่า เกินกว่าจำนวน ส.ส.ที่พึงมี หรือไม่ เพราะศูนย์อยู่ข้างหน้า ผู้รู้คณิตศาสตร์บอกว่า เลขศูนย์ก็เป็นเลขที่นำมาคำนวณได้ แล้วอยู่ ๆ จะไปตัดทิ้ง ทั้งนี้ การคำนวณมาตรา 91 ในครั้งนั้นไม่มีใครคิดว่าจะมีพรรคใดได้จำนวน ส.ส. มากกว่าจำนวน ส.ส.พึงมี ซึ่งวิธีการนี้ก็มีวิธีคิดที่ กรธ. ติดไว้ข้างฝามานานแล้ว ก่อนเขียนเป็นตัวกฎหมาย"

ผู้สื่อข่าวถามว่า เหตุใดถึงไม่สามารถคำนวณตามเจตนารมณ์ได้อย่างเดียว ประธาน กกต. ระบุว่า เมื่อนำ 2 มาตรา มาพิจารณาความจริงแล้ว มาตรา 128 ของ พ.ร.ป.เลือกตั้ง ส.ส. มีที่มาจากมาตรา 91 แห่งรัฐธรรมนูญ แต่เมื่อมาตรา 91 อนุ 4 ตัวอักษรเขียนไว้เช่นนี้ ปัญหาเกิดขึ้นว่าจะต้องยึดสิ่งใด กกต. คงต้องถือตัวอักษรที่ระบุในกฎหมาย ส่วนการตีความตามเจตนารมณ์เป็นเรื่องที่ศาลรัฐธรรมนูญจะพิจารณา

"ดังนั้น เมื่อตัวอักษรเขียนแบบนี้ คงถึงทางตันที่ไม่สามารถตัดสินในเรื่องนี้เองได้ จึงต้องส่งให้ศาลรัฐธรรมนูญช่วยวินิจฉัย เพราะเป็นประเด็นที่เกี่ยวกับอำนาจและหน้าที่ ซึ่งการที่ กกต. จะประกาศผลนั้นจะต้องมีความมั่นใจในเรื่องนี้ ว่า สิ่งที่เราจะดำเนินการขัดหรือไม่" ประธาน กกต. ระบุ