ลุ้น "สอย" 66 ว่าที่ ส.ส. เลือกตั้งใหม่-เว้นวรรค 1 ปี
งวดเข้ามาทุกขณะสำหรับการ "สอย" ผู้ที่ได้รับคะแนนสูงสุดแต่ละเขต (ว่าที่ ส.ส.) ในการเลือกตั้งเมื่อวันที่ 24 มี.ค. 2562 ที่ผ่านมา
ก่อนหน้านี้ พ.ต.อ.จรุงวิทย์ ภุมมา เลขาธิการคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ออกมาระบุถึงเรื่องร้องเรียนทุจริตการเลือกตั้ง ว่า กกต. อยู่ระหว่างพิจารณาคำร้อง ซึ่งจะต้องทำให้เสร็จสิ้นโดยไวและรวดเร็ว ขณะนี้มีคำร้อง 264 เรื่อง ซึ่งยังไม่ถือว่าเป็นสำนวนทั้งหมด เพราะจะรับไว้สอบสวนต่อเมื่อคดีมีมูลความผิด โดย กกต. รับไว้สอบสวนแล้ว 117 สำนวน ยุติสอบสวน 5 สำนวน และยังมีคำร้องที่อยู่ระหว่างการตรวจสอบอีก 142 เรื่อง ซึ่งประเด็นเรื่องการซื้อสิทธิขายเสียงเป็นเรื่องที่มีการร้องเรียนเข้ามามากที่สุด
ขณะที่ นายปกรณ์ มหรรณพ กรรมการการเลือกตั้ง เปิดเผยว่า ทาง กกต. ได้รับการร้องเรียนเกือบ 300 เรื่อง โดยมีผู้ได้รับคะแนนสูงสุดแต่ละเขตถูกร้องเรียน 66 คน นับเป็นจำนวนที่มีผลต่อการคำนวณ ส.ส.ระบบบัญชีรายชื่อ ซึ่งทาง กกต. จะตรวจสอบทุกเรื่องและจะรีบทำงานอย่างรวดเร็ว ไม่มีวันหยุด
ก่อนหน้านี้ กกต. ได้มีมติสั่งนับคะแนนใหม่ 2 หน่วยเลือกตั้ง ใน จ.ขอนแก่น เนื่องจากผลการนับคะแนนไม่ตรงกับจำนวนผู้มาใช้สิทธิและบัตรเลือกตั้ง ประกอบด้วย หน่วยเลือกตั้งที่ 1 หมู่ที่ 1 ต.บัวใหญ่ อ.นํ้าพอง และหน่วยเลือกตั้งที่ 5 หมู่ที่ 5 ต.ม่วงหวาน อ.นํ้าพอง
พร้อมสั่งเลือกตั้งใหม่ 6 หน่วย จ.ลำปาง เขต 4 (2 หน่วย), จ.ยโสธร เขต 2 (1 หน่วย), จ.เพชรบูรณ์ เขต 1 (1 หน่วย), จ.พิษณุโลก เขต 2 (1 หน่วย), กรุงเทพมหานคร เขต 13 (1 หน่วย) โดยกำหนดให้มีการเลือกตั้งในวันที่ 21 เม.ย. นี้
สำหรับผู้ได้รับคะแนนสูงสุดแต่ละเขต ที่ถูกร้องเรียน 66 คนนั้น หาก กกต. สรุปว่ามีความผิด ก็จะมีโทษทำผิดกฎหมาย ทั้งตามรัฐธรรมนูญและกฎหมายเลือกตั้ง ดังนี้
"ใบเหลือง" คือ เลือกตั้งใหม่ เป็นกรณี กกต. ตรวจสอบไม่พบชัดเจน ว่า มีผู้ใดกระทำให้การเลือกตั้งมิได้เป็นไปโดยสุจริต หรือ เที่ยงธรรม ซึ่งแบ่งออกเป็น 2 ช่วงเวลา คือ ช่วงแรก ก่อนหรือในวันเลือกตั้ง หาก กกต. ตรวจสอบพบว่า มีเหตุอันควรสงสัยว่า การเลือกตั้งมิได้เป็นไปโดยสุจริต หรือ เที่ยงธรรม สามารถสั่งให้เลือกตั้งใหม่ หรือ นับคะแนนใหม่ ในหน่วยเลือกตั้งบางหน่วยหรือทุกหน่วยเลือกตั้งได้
ช่วงที่ 2 หลังจากประกาศผลการเลือกตั้งแล้ว ปรากฏหลักฐานอันควรเชื่อได้ว่า การเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งใดมิได้เป็นไปโดยสุจริต แต่ไม่ชัดว่าเป็นการกระทำของผู้ได้รับเลือกตั้ง กกต. สามารถยื่นคำร้องต่อศาลฎีกาเพื่อพิจารณาสั่งให้มีการเลือกตั้งใหม่ และ ส.ส. ผู้ได้รับเลือกตั้งจะสิ้นสมาชิกภาพลงนับแต่วันที่ศาลมีคำวินิจฉัย
ขณะที่ "ใบส้ม" คือ การเลือกตั้งใหม่ แบ่งเป็น 2 ช่วงเวลา คือ ช่วงแรก ก่อนวันเลือกตั้ง หากตรวจสอบพบผู้สมัคร ส.ส. ทั้งแบบแบ่งเขตและแบบบัญชีรายชื่อ ขาดคุณสมบัติ หรือ มีลักษณะต้องห้ามมิให้สมัครรับเลือกตั้ง ให้ กกต. ยื่นคำร้องต่อศาลฎีกาให้ถอนชื่อผู้นั้นออกจากประกาศรายชื่อผู้สมัคร
ช่วงที่ 2 ก่อนประกาศผลการเลือกตั้ง ถ้า กกต. ตรวจสอบแล้วพบการกระทำผิดกฎหมายเลือกตั้ง ในลักษณะก่อให้ผู้อื่นกระทำ สนับสนุน หรือ รู้เห็นเป็นใจ ให้บุคคลอื่นกระทำแล้วไม่ระงับยับยั้ง กกต. สามารถสั่งระงับสิทธิสมัครรับเลือกตั้งของผู้สมัครนั้นไว้ชั่วคราวเป็นเวลาไม่เกิน 1 ปี และหากผู้นั้นอยู่ในลำดับที่จะได้เป็น ส.ส. ให้ยกเลิกการเลือกตั้งและให้มีการเลือกตั้งใหม่
อัตราโทษลำดับถัดไป คือ กรณี "ใบแดง" คือ การเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง ถ้า กกต. มีหลักฐานอันควรเชื่อได้ว่ามีผู้สมัครหรือผู้ใดกระทำการอันเป็นการทุจริตเลือกตั้ง หรือ รู้เห็นกับการกระทำผิดของผู้อื่น ให้ยื่นคำร้องต่อศาลฎีกา เพื่อสั่งให้เพิกถอนสิทธิเลือกตั้งเป็นเวลา 10 ปี ขณะเดียวกัน หากมีการเลือกตั้งใหม่ ศาลจะต้องสั่งให้ผู้นั้นรับผิดชอบค่าใช้จ่ายในการเลือกตั้งด้วย
ต่อเนื่องกัน หากใครได้รับ "ใบแดง" ก็จะได้รับ "ใบดำ" คือ ห้ามดำรงตำแหน่งทางการเมืองใด ๆ ตลอดชีวิต โดยอัตโนมัติ ซึ่งเป็นไปตามรัฐธรรมนูญ 2560 มาตรา 235 ที่กำหนดไว้นั่นเอง
อย่างไรก็ตาม สำหรับ 66 ว่าที่ ส.ส.เขต ที่อยู่ระหว่างถูก กกต. ตรวจสอบเรื่องร้องเรียนอยู่นี้ หากถูก กกต. ชี้มูลความผิด ก็จะเจอแค่ "ใบเหลือง" คือ สั่งให้มีการเลือกตั้งใหม่ หรือ ให้นับคะแนนใหม่ และสามารถมีชื่อเป็นผู้สมัครต่อไปได้
หรือ ถ้าใครได้ "ใบส้ม" กกต. สั่งยกเลิกการเลือกตั้ง ให้มีการเลือกตั้งใหม่ และสั่งระงับสิทธิการรับสมัครเลือกตั้งของผู้นั้นชั่วคราวเป็นเวลาไม่เกิน 1 ปี
ช่วงเวลานับแต่นี้ไปต้องรอลุ้นว่า "66 ว่าที่ ส.ส." และผู้ที่ กกต. รับเรื่องร้องเรียนไว้สอบสวน 117 สำนวน ใครจะเจอ "แจ๊กพอต" บ้าง
| รายงาน โดย ทีมข่าวการเมือง
หน้า 16 หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ฉบับ 3460 ระหว่างวันที่ 11 - 13 เมษายน 2562
