วันเช็งเม้ง2566 ตรงกับวันไหน สำคัญอย่างไร

วันเช็งเม้ง หรือ เทศกาลเช็งเม้ง เป็นประเพณีสำคัญของชาวจีนและชาวไทยเชื้อสายจีน เนื่องจากเป็นประเพณีที่แสดงถึงความกตัญญูกตเวทีที่มีต่อบรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว คำว่า เช็ง หมายถึง สะอาด บริสุทธิ์ และคำว่า เม้งหมายถึง สว่าง เมื่อนำคำว่า เช็งเม้ง มารวมกันแล้วหมายความถึง ช่วงเวลาแห่งความแจ่มใส รื่นรมย์  ในประเทศไทยวันเช็งเม้งคือ วันที่ 5 เม.ย.ของทุกปี และช่วงเวลาในเทศกาลเช็งเม้งมี 7 วัน คือ ระหว่างวันที่ 2 - 8 เมษายน

โดยให้นับวันก่อนถึงเทศกาลเช็งเม้ง 3 วัน และเลยไปอีก 3 วัน แต่ในปัจจุบันเนื่องจากปัญหาการจราจรคับคั่ง วันเช็งเม้ง 2566จึงมีการขยายช่วงเวลาเทศกาลให้เร็วขึ้นอีก 3 สัปดาห์ (ประมาณ 15 มีนาคม - 8 เมษายน)

โดยก่อน วันเช็งเม้ง 2566 จะมีการทำความสะอาดหลุมฝังศพของบรรพบุรุษ หลังจากนั้นในวันพิธีจะมีการเซ่นไหว้อาหารหวานคาว ที่หลุมฝังศพ เพื่อเป็นการ รำลึกถึงคุณงามความดีของบรรพบุรุษ และเป็นการส่งอาหารให้ทุกปี เพื่อไม่ให้อดอยาก เมื่อไปอยู่อีกภพหนึ่ง คนจีนส่วนใหญ่ จะหยุดงานมาร่วมพิธีกัน พร้อมหน้าพร้อมตา หรือถือว่าเป็น วันรวมญาติ ของคนจีน

ประเพณีปฏิบัติในเทศกาลเช็งเม้ง

 การทำความสะอาดสุสาน

•  ลงสีที่ป้ายชื่อให้ดูใหม่ โดยคนตายแล้วลงสีเขียว หรือสีทองขลิบเขียว ขณะที่ป้ายชื่อคนเป็นให้ลงสีแดง แต่ทั้งนี้ ห้ามถอนหญ้า เพราะอาจกระทบตำแหน่งห้าม เช่น ทิศอสูร ทิศแตกสลาย ทิศดาวเบญจภูติ เป็นต้น

 สำหรับการตกแต่งสุสานนั้น อาจใช้กระดาษม้วนสายรุ้ง โดยสุสานคนเป็น ให้ใช้สายรุ้งสีแดง ส่วนสุสานคนตาย สามารถใช้สายรุ้งสีอะไรก็ได้ แต่ห้ามปักธงลงบนหลังเต่า เพราะถือว่า เป็นการทิ่มแทงหลุม และบางความเชื่อ ถือว่าเป็นการทำให้หลังคาบ้านของบรรพบุรุษรั่ว

• กราบไหว้เจ้าที่ เป็นการให้เกียรติ และขอบคุณที่ช่วยคุ้มครองดูแล

 การจัดวางของไหว้เจ้าที่ วันเช็งเม้ง 2566 ทำได้ดังนี้

•  เทียน 1 คู่ + ธูป 5 ดอก ( อาจปักลงบนฟักได้ )
• ชา 5 ถ้วย
• เหล้า 5 ถ้วย
• ของไหว้ต่าง ๆ เช่น ขนมอี๋ ผลไม้ (ควรงดเนื้อหมูเพราะเคยมีปรากฎว่าเจ้าที่เป็นอิสลาม)
• กระดาษเงิน กระดาษทอง

• กราบไหว้ระลึกถึงพระคุณของพ่อแม่ และบรรพบุรุษ

  การจัดวางของไหว้บรรพบุรุษ “วันเช็งเม้ง” ทำได้ดังนี้

•  ชา 3 ถ้วย
• เหล้า 3 ถ้วย
• ของไหว้ต่างๆ เช่น ขนมอี๋ ผลไม้ (ของไหว้ตามความเชื่อประเพณีของแต่ละท้องถิ่น ส่วนใหญ่เป็นขนมถ้วยฟู)
• กระดาษเงิน กระดาษทอง ฯลฯ
• เทียน 1 คู่ + ธูป ตามจำนวนบรรพบุรุษ ท่านละ 1 ดอก
•  ห้ามวางของตรงแท่นหน้าเจี๊ยะปี (ป้ายหิน ที่จารึกชื่อ บรรพบุรุษ) เพราะเป็นที่เข้าออกของวิญญาณบรรพบุรุษ ไม่ใช่เก้าอี้นั่งอย่างที่หลายคนเข้าใจผิด

 อาหารที่ใช้ในการประกอบพิธี “วันเช็งเม้ง 2566” มีดังนี้

•  ไก่ต้ม 1 ตัว
• หมูสามชั้น ต้ม 1 ชิ้น (โดยประมาณขนาด 1/2 กิโลกรัมขึ้นไป)
• เส้นบะหมี่สด
• ขนม 3 อย่าง คือ เต่เหลี่ยว ข้าวเหนียวกวน ขนมเต่า (ขนมกู้)
• ขนมถ้วยฟู (ฮวดโก้ย)
• สับปะรด 2 ลูก (ใช้ทั้งก้านและหัวจุก)
• น้ำชา
• ธูปเทียน, กระดาษเงิน, กระดาษทอง, ประทัด

 การทำพิธีเช็งเม้ง  ให้ผู้อาวุโสเป็นผู้นำกราบไหว้และเมื่อเทียนใกล้หมดก้านก็ให้ลูกหลานตีวงล้อมด้วยหวาย เผา กระดาษเงิน กระดาษทอง ฯลฯ เป็นการกำหนดขอบเขตว่าสิ่งเหล่านี้ลูกหลานส่งให้บรรพบุรุษของครอบครัวนั้นๆ เป็นการเฉพาะเพื่อป้องกันการแย่งชิง (ผู้ตีวงล้อม ต้องเป็นลูกหลานเท่านั้น) เมื่อเสร็จสิ้นพิธีแล้ว บางครอบครัวอาจจะมานั่งล้อมวงรับประทานอาหารร่วมกันเพื่อแสดงความสมานสามัคคีแก่บรรพบุรุษ

ทั้งนี้การไหว้บรรพบุรุษก็ เพื่อรำลึกถึงคุณความดี ที่บรรพบุรุษของเราได้กระทำไว้ ได้ดูแลเรา เป็นศูนย์รวมตระกูล การไหว้ที่ดีที่สุด ต้องนัดหมายไปไหว้พร้อมกัน (วันและเวลาเดียวกัน) ทำให้ลูกหลานที่อยู่กระจายกันไป ได้มาพบปะ สังสรรค์กันพร้อมหน้า เป็นการสร้างความสามัคคี