สถาบันสิรินธรฯ เผย 2 หลักการออกกำลังกาย ฟื้นฟูผู้สูงอายุทั้งกายและใจ

นายแพทย์ไพโรจน์ สุรัตนวนิช รองอธิบดีกรมการแพทย์ กล่าวว่า การทราบถึงความเปลี่ยนแปลงในผู้สูงอายุที่มีความบกพร่องทางด้านร่างกาย ที่เกิดจากโรคประจำตัวต่างๆ ร่วมด้วยนั้น จะต้องฟื้นฟูสมรรถภาพทางร่างกาย เพื่อป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นภายหลัง และคงสมรรถภาพทางกายในการดำเนินชีวิตประจำวัน ซึ่งการออกกำลังกายเป็นกิจกรรมหนึ่งที่สามารถช่วยให้ร่างกายของผู้สูงอายุมีความแข็งแรง และลดความเสี่ยงที่อาจเกิดภาวะแทรกซ้อนได้

โดยกลุ่มผู้สูงอายุที่มีความบกพร่องทางด้านร่างกาย จะอยู่ในลักษณะเมื่อร่างกายเริ่มเสื่อมลง ไม่สามารถเคลื่อนไหวได้เป็นปกติ การตอบสนองต่อสิ่งเร้าช้า การประสานสัมพันธ์ระหว่างสมองกับกล้ามเนื้อลดลง รวมทั้งสายตา การรับฟัง ก็เริ่มทำงานได้ไม่ดีเท่าที่ควร กระดูกเริ่มเปราะบางเกิดขึ้น  ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อลดลง และที่สำคัญหัวใจกับปอดก็เริ่มเสื่อมสภาพลง 

แพทย์หญิงภัทรา อังสุวรรณ ผู้อำนวยการสถาบันสิรินธรเพื่อการฟื้นฟูสมรรถภาพทางการแพทย์แห่งชาติ กล่าวว่า หลักการออกกำลังกายในผู้สูงอายุที่มีความบกพร่องทางด้านร่างกาย แบ่งออกเป็น 2 ประเภท ได้แก่ 

1. การออกกำลังกายเฉพาะส่วน เช่น การบริหารข้อไหล่ในผู้ป่วยโรคไหล่ติด การบริหารเพื่อเพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อที่อ่อนแรง การบริหารกล้ามเนื้อรอบข้อเข่าในกรณีข้อเข่าเสื่อม เป็นต้น 

2. การออกกำลังกายโดยทั่วไป มีผลทำให้สุขภาพจิตดี ร่างกายแข็งแรง และทำให้ผู้สูงอายุเคลื่อนไหวที่ดีขึ้น สิ่งที่จำเป็นก่อนออกกำลังกายผู้สูงอายุจะต้องมีการตรวจประเมินร่างกายและสัญญาณชีพก่อนเริ่มออกกำลังกาย เพราะคนที่มีอายุมากขึ้นมักจะมีโรคประจำตัวซ่อนเร้นอยู่ เช่น โรคหัวใจ โรคความดันโลหิตสูง และโรคเบาหวาน เป็นต้น 

โรคประจำตัวเหล่านี้เป็นปัจจัยหลักที่จะทำให้เกิดความเสี่ยงต่อผู้สูงอายุขณะออกกำลังกาย ผู้สูงอายุที่มีโรคประจำตัว ไม่ใช่ว่าจะออกกำลังกายไม่ได้ แต่สามารถออกกำลังกายได้โดยอยู่ภายใต้การดูแลและคำแนะนำของนักวิชาชีพ พร้อมกับได้รับการตรวจสมรรถภาพทางกายที่เหมาะสมในแต่ละบุคคล หน่วยงานเดย์แคร์ ได้ให้ความสำคัญในเรื่องกิจกรรมการออกกำลังกายกลุ่มในผู้สูงอายุที่มีความบกพร่องทางด้านร่างกาย 

โดยการออกกำลังกายตามรูปแบบที่เหมาะสมที่นักวิชาชีพประเมิน ซึ่งเป็นท่าออกกำลังกายในรูปแบบทำตามได้ง่าย เน้นการมีส่วนร่วมในกิจกรรมกลุ่มระหว่างผู้ป่วยและญาติหรือผู้ดูแล เพื่อฟื้นฟูอย่างครอบคลุมทั้งทางด้านร่างกายและจิตใจ สังคม ส่งเสริมและกระตุ้นให้ผู้รับบริการนำศักยภาพที่เหลืออยู่มาใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อตนเองและบุคคลรอบข้าง รวมทั้งส่งเสริมให้ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นเตรียมพร้อมกลับเข้าสู่สังคม