"Long COVID" รักษายังไง เกิดจากอะไร อาการแบบไหน เช็คเลยที่นี่

Long COVID (ลองโควิด)รักษายังไง เกิดจากอะไร เป็นประเด็นที่กำลังได้รับความสนใจเพิ่มมากขึ้น

หลังจากที่เชื้อไวรัสโควิด-19 ยังคงมีการแพร่ระบาดอย่างต่อเนื่อง และมีผู้ป่วยที่หายจากโรคโควิดแล้วแต่กลับพบอาการผิดปกติบางอย่างในร่างกาย

ทั้งนี้ "ฐานเศรษฐกิจ" จะพาไปค้นหาคำตอบเกี่ยวกับ "Long COVID" ให้คลายความสงสัย

Long Covid คืออะไร

ตามนิยามของ WHO ในปี 2021 ระบุถึงภาวะลองโควิด (Long COVID) ว่า เป็นอาการผิดปกติที่เกิดขึ้นใหม่หรือต่อเนื่องภายหลังการติดเชื้อไวรัสโคโรนา ส่วนใหญ่เริ่มเมื่อผู้ป่วยฟื้นตัว ระยะเวลาของภาวะลองโควิดเกิดได้ตั้งแต่ 3 เดือน นับจากวันตรวจพบเชื้อ และมีอาการต่อเนื่องอย่างน้อย 2 เดือน  โดยอาการที่พบบ่อยมีถึง 6 ระบบ

• ระบบประสาท ได้แก่ อ่อนแรงเฉพาะที่เฉียบพลัน ปวดศีรษะ มึนศีรษะ หลงลืม กล้ามเนื้อลีบ
• ระบบทางจิตใจ ได้แก่ นอนไม่หลับ วิตกกังวล ซึมเศร้า
• ระบบหัวใจและหลอดเลือด ได้แก่ เจ็บหน้าอก ใจสั่น
• ระบบทางเดินหายใจ ได้แก่ หอบเหนื่อย ไอเรื้อรัง
• ระบบผิวหนัง ได้แก่ ผมร่วง ผื่นแพ้
• ระบบทั่วไป ได้แก่ อ่อนเพลีย ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ ปวดตามข้อ

อย่างไรก็ดี อาการ "Long COVID" มีโอกาสเกิดขึ้นได้ 30–50% จากจำนวนผู้ติดเชื้อโควิด-19 ที่รักษาหายแล้ว ผู้ป่วยลองโควิดควรดูแลสุขภาพร่างกายให้แข็งแรงและสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรคของตนเองอยู่เสมอ ด้วยการออกกำลังกายเพื่อเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน

รวมทั้งกินอาหารที่ดีมีประโยชน์ครบ 5 หมู่ ปรุงสุก สะอาด เน้นอาหารย่อยง่าย เนื่องจากอาจมีความผิดปกติของระบบทางเดินอาหาร และหากมีอาการเบื่ออาหาร ควรแบ่งอาหารเป็นมื้อย่อย ๆ หลาย ๆ มื้อ เพื่อรักษาระดับน้ำตาลในเลือดให้คงที่ตลอดวัน ไม่ให้ร่างกายอ่อนล้า อ่อนเพลีย

• ควรเลือกกินอาหารที่มีโปรตีน เช่น เนื้อสัตว์ ไข่ นม เนยแข็ง ถั่วต่าง ๆ เต้าหู้
• บริโภคอาหารที่มีจุลินทรีย์สุขภาพ หรือโพรไบโอติกส์ (Probiotics) ได้แก่ โยเกิร์ต นมเปรี้ยว โดยควรเลือกชนิดที่มีนํ้าตาลน้อย
• กินร่วมกับอาหารที่มีใยอาหารสูง เช่น ธัญพืช ถั่วเมล็ดแห้ง กล้วย หัวหอมใหญ่ และกระเทียม เพื่อเป็นอาหารให้จุลินทรีย์สุขภาพ ช่วยระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย
• หลีกเลี่ยงอาหารประเภท Junk Food อาทิ อาหารสำเร็จรูป อาหารแช่แข็ง อาหารหมักดอง อาหารปิ้งย่าง ของทอด ของมัน หรืออาหารรสจัด ย่อยยาก
• งดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เพราะอาหารเหล่านี้มีผลทำให้ภูมิคุ้มกันในร่างกายลดต่ำลง

วิตามินรักษาอาการ Long COVID
ส่วนวิตามินและแร่ธาตุต่าง ๆ ก็มีส่วนช่วยให้ร่างกายฟื้นฟู แข็งแรง และสร้างภูมิคุ้มกัน ได้แก่

• วิตามินซี พบมากในผักและผลไม้สด เช่น ส้ม มะละกอ ฝรั่ง มะนาว มะเขือเทศ พริกหวาน เป็นต้น ควรกินแบบสด หากนึ่งหรือผัด ควรใช้ระยะเวลาสั้น ๆ เพื่อรักษาคุณค่าจากวิตามินซีไว้ได้ดียิ่งขึ้น
• วิตามินเอ เช่น เครื่องในสัตว์ ไข่แดง นม ผลิตภัณฑ์จากนม ผักใบเขียวเข้ม ผักและผลไม้สีเหลืองและสีส้ม เช่น ตําลึง ผักบุ้ง แครอท ฟักทอง มันเทศสีเหลือง และมะละกอสุก 
• วิตามินดี ได้แก่ ปลานิล ปลาทับทิม เห็ด และไข่แดง 
• วิตามินอี ได้แก่ ไข่ ผักและผลไม้ต่าง ๆ เช่น ถั่วต่าง ๆ นํ้ามันถั่วเหลือง นํ้ามันมะกอก นํ้ามันดอกทานตะวัน และอะโวคาโด 
• แร่ธาตุสังกะสี ได้แก่ เนื้อสัตว์ เครื่องใน ตับ หอยนางรม และข้าวกล้อง 

อย่างไรก็ตาม ข้อควรระวังของภาวะ "Long COVID" กรณีที่เกิดอาการตามระบบต่าง ๆ และอาการผมร่วงหลังติดโควิด หรือโรคผมผลัด (Telogen effluvium) หากอาการไม่ดีขึ้น มีอาการต่อเนื่องนานกว่า 2 เดือน ควรพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญต่อไป

ที่มา : กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข