รู้จักเชื้อไวรัส 'CMV' ที่เกิดกับเด็กหลังปลูกถ่ายตับ

รศ.นพ.ทรงพล เกษสุวรรณ อาจารย์แพทย์ประจำสาขาโรคทางเดินอาหาร ภาควิชากุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล เปิดเผยความคืบหน้างานวิจัยเกี่ยวกับการป้องกันโรคติดเชื้อฉวยโอกาสในผู้ป่วยเด็กที่ได้รับการปลูกถ่ายตับ โดยศึกษากลไกการติดเชื้อไวรัส Cytomegalovirus หรือ CMV ซึ่งเป็นหนึ่งในภาวะแทรกซ้อนสำคัญหลังการปลูกถ่ายอวัยวะ

ผลงานวิจัยดังกล่าวจัดทำร่วมกับทีมสหสาขาวิชากุมารเวชศาสตร์เพื่อความเป็นเลิศด้านการวิจัยการปลูกถ่ายอวัยวะ และได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการนานาชาติ Viruses สะท้อนศักยภาพงานวิจัยของไทยที่ได้รับการยอมรับในระดับสากล

เจาะกลไก CMV ภัยเงียบหลังปลูกถ่ายตับ

ผลการศึกษาพบว่า ผู้ป่วยเด็กที่ได้รับการปลูกถ่ายตับมีโอกาสติดเชื้อไวรัส CMV สูงถึงร้อยละ 50 เนื่องจากจำเป็นต้องใช้ยากดภูมิคุ้มกันเพื่อป้องกันการปฏิเสธอวัยวะที่ปลูกถ่าย ส่งผลให้ร่างกายมีความสามารถในการต่อสู้เชื้อลดลง และเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคติดเชื้อฉวยโอกาส

ไวรัส CMV ถือเป็นเชื้อที่สามารถก่อโรคได้ในหลายอวัยวะ ไม่ว่าจะเป็นตับ ดวงตา ปอด กระเพาะอาหาร และลำไส้ ซึ่งอาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงในผู้ป่วยที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง

ศึกษา T Cell กุญแจพยากรณ์ความเสี่ยงติดเชื้อ

ทีมวิจัยมุ่งศึกษาการทำงานของเม็ดเลือดขาวชนิด T Lymphocytes หรือ T Cell ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการควบคุมและยับยั้งการแพร่กระจายของไวรัส CMV ในคนทั่วไปที่มีภูมิคุ้มกันแข็งแรง

การวิเคราะห์ T Cell ที่จำเพาะต่อไวรัส CMV จะช่วยให้แพทย์สามารถประเมินและคาดการณ์ความเสี่ยงของการติดเชื้อในผู้ป่วยได้แม่นยำมากขึ้น นำไปสู่การวางแผนดูแลรักษาและการใช้ยาต้านไวรัสได้อย่างเหมาะสม

ต่อยอดสู่การลดภาวะแทรกซ้อนในอนาคต

ผลวิจัย ระบุว่า หากสามารถพยากรณ์การติดเชื้อ CMV ได้ตั้งแต่ระยะแรก จะช่วยลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นหลังการปลูกถ่ายอวัยวะ เพิ่มโอกาสในการรักษา และยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยในระยะยาว

ทั้งนี้ ศูนย์ปลูกถ่ายอวัยวะรามาธิบดีได้ดูแลผู้ป่วยปลูกถ่ายตับจนประสบความสำเร็จมาแล้วกว่า 200 ราย และยังคงเดินหน้าพัฒนาองค์ความรู้และเทคโนโลยีทางการแพทย์ เพื่อยกระดับการรักษาและสร้างสุขภาวะที่ดีให้แก่ผู้ป่วยอย่างยั่งยืนต่อไป